Zorgen om Nederlandse arbeidsmarkt: kloof tussen flex & vast groeit



Noodklok

De kloof tussen werknemers in vaste dienst en flexwerkers (zzp’ers en werknemers zonder vast contract) wordt steeds groter in Nederland. Moeten we ons zorgen maken om deze ontwikkeling? Ja, zeggen onder andere de Vereniging Arbeidsrecht Advocaten Nederland en de Commissie Borstlap (die onderzoek deed naar de toekomstbestendigheid van de Nederlandse arbeidsmarkt). Er wordt gesproken van ‘scheefgroei’ en ‘polarisatie’ op de arbeidsmarkt en de noodklok wordt, niet voor het eerst, geluid.

Cijfers

Hoewel het aantal flexwerkers in de meeste andere Europese landen daalt, blijft dit aantal in Nederland in een rap tempo stijgen. In de afgelopen tien jaar is het aantal flexwerkers in Nederland met 4,7% gegroeid; dat is de grootste stijging in Europa. Nederland staat met een percentage van 30% op nummer 3 van de Europese landen met de meeste flexwerkers (alleen Spanje en Polen staan boven Nederland).

Redenen stijging

De reden voor deze excessieve cijfers in Nederland is – waarschijnlijk – tweeledig. Ten eerste heeft ons land een rigide ontslagstelsel (waardoor werknemers met een vast contract blijven zitten waar ze zitten) en bovendien een duur sociaal stelsel (waardoor werkgevers minder snel een vast contract aan werknemers durven aan te bieden). Werkgevers gaan liever in zee met tijdelijke krachten en zzp’ers. De tweede reden is dat Nederland, fiscaal gezien, een gunstig ‘zzp klimaat’ heeft.

Waarom is scheefgroei zorgwekkend?

Er zijn meerdere redenen waarom deze scheefgroei/polarisatie zorgwekkend wordt genoemd.

  • Er heerst toenemende concurrentie op arbeidsvoorwaarden, wat kan leiden tot onderbetaling. In Nederland is sprake van een toenemend aantal werkende armen (dat zijn mensen die betaald werk verrichten maar toch een inkomen hebben onder de armoedegrens), vooral onder de zzp’ers.
  • Het toenemend aantal zzp’ers drukt op het sociale stelsel. Hoe meer zzp’ers, hoe minder sociale lasten worden afgedragen en hoe minder middelen er beschikbaar zijn. Ons sociale stelsel is niet bestand tegen de huidige ontwikkelingen en is overbelast aan het raken.
  • De polarisatie leidt tot een groot verschil in bescherming. Werkenden die tot de flexibele schil behoren, genieten weinig tot geen ontslagbescherming en kunnen bovendien niet tot nauwelijks terugvallen op een sociaal vangnet omdat zij niet of minder goed verzekerd zijn.
  • Daarnaast brengt het groeiend aantal flexwerkers de Nederlandse economie in gevaar (er wordt zelfs gezegd dat deze groei op den duur funest is voor onze economie). Zzp’ers investeren onvoldoende in zelfontwikkeling (scholing) en werkgevers investeren minder in de ontwikkeling van flexkrachten dan in die van vaste krachten. Bovendien zou de loongroei van flexwerkers ten opzichte van vaste krachten achterblijven en zijn flexwerkers, naar zeggen van Kabinetsadviseur Borstlap, minder productief. Op den duur kan dit leiden tot een achterstand van de Nederlandse economie ten opzichte van de overige Europese landen.

Initiatieven om het tij te keren

Om het tij te keren zijn – onder andere – de volgende (juridische) initiatieven ontplooid.

  • De evaluatie van de (op 1 juni 2015 inwerking getreden) WWZ is vervroegd. De evaluatie zou pas na vijf jaar plaatsvinden maar herzieningen worden al per 1 januari 2020 doorgevoerd via de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB). De WAB moet bewerkstelligen dat flex minder flex wordt en vast minder vast. Met andere woorden: het moet makkelijker worden vast personeel te ontslaan en bovendien moeten flexwerkers beter worden beschermd.
  • De wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) wordt herzien. Naar alle waarschijnlijkheid zal een nieuwe wet inwerking treden die schijnzelfstandigheid moet tegengaan maar tegelijkertijd ruimte moet bieden voor ondernemerschap. Het idee is om een minimumloon voor zzp’ers verplicht te stellen. Daarnaast zal naar alle waarschijnlijkheid in de wet worden opgenomen dat een zzp’er met een vastgesteld hoog uurtarief hoe dan ook geen werknemer is.
  • De (onafhankelijke) commissie Borstlap voert, in opdracht van de Tweede Kamer, een onderzoek uit naar de toekomstbestendigheid van de Nederlandse arbeidsmarkt. De commissie komt binnenkort met beleidsaanbevelingen maar heeft al een aantal discussiepunten naar buiten gebracht. Bijvoorbeeld dat voor alle werkenden dezelfde arbeidsrechtelijke voorwaarden moeten gelden, dat scholing een minder vrijblijvend karakter moet krijgen en dat alle werkenden moeten meedraaien in het sociale stelsel (en dus premies moeten afdragen).
  • Er wordt gesproken over een systeem dat zzp’ers verplicht zich te verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid. Pensioenopbouw wordt vooralsnog niet verplicht gesteld.
  • Tot slot heeft de Vereniging Arbeidsrecht Advocaten Nederland in samenwerking met de Vereniging voor Arbeidsrecht onlangs een Wetboek van Werk In dit stuk wordt gepleit voor een radicale verandering van ons arbeidsrechtelijke stelsel.

Kortom: veel spannende ontwikkelingen in arbeidsrechtland!

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Shira Vrij (tel. 023 5530256; vrij@potjonker.nl) of een van de andere advocaten van de sectie arbeidsrecht van Pot Jonker Advocaten. Vond u deze blog interessant en wilt u op de hoogte blijven? Schrijft u zich dan in voor onze nieuwsbrief

Wij organiseren een seminar over de Wet Arbeidsmarkt in Balans en Overige Actualiteiten met Prof. Verhulp op 31 oktober 2019. Als u daarbij wilt zijn, kunt u zich hier aanmelden.




Actueel / blog

Inhoudelijke terugblik Seminar Aardgasvrij (ver)bouwen

Terugblik | Seminar Aardgasvrij (ver)bouwen Op 24 september jl. organiseerden Balance en Pot Jonker Advocaten het Seminar Aardgasvrij (ver)bouwen. Nederland heeft de ambitie om in 2050 klimaatneutraal te zijn en het wordt steeds een beetje duidelijker hoe dit moet gebeuren. Tijdens het seminar zijn we ingegaan op het Klimaatakkoord, de verschillende alternatieven voor aardgas en  ❯


Mr. Studenten: Student-stage ervaring bij Pot Jonker

Stagelopen bij een advocatenkantoor zoals Pot Jonker. Hoe gaat het sollicitatietraject? Welke ervaring doe je dan op? En wat vergeet je nooit meer? Allemaal vragen die aan onze stagiair Adri Smidt werden gesteld voor het artikel in Mr. Studenten. → Lees hier het artikel Leuk om net als de ervaringsverhalen op onze eigen website te  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
04 oktober 2019

Levi Jacobs beëdigd als advocaat

Levi Jacobs (26) is op 28 augustus 2019 beëdigd als advocaat en werkt bij Pot Jonker Advocaten. Hij is in april 2018 afgestudeerd aan de UvA in rechtsgeleerdheid met als specialisatie de privaatrechtelijke rechtspraktijk en in wijsbegeerte. In september is hij gestart met de beroepsopleiding. Levi als Starter van de week in MR In de  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
27 september 2019

Pas-uitspraak leidt tot stroom vernietigingsuitspraken van bestemmingsplannen

Op 11 september jl. gingen weer zeven bestemmingsplannen geheel of gedeeltelijk over de kop als gevolg van het feit dat bij de vaststelling was teruggevallen op de passende beoordeling die ten grondslag ligt aan het Programma Aanpak Stikstof. De Afdeling deed uitspraak inzake plannen in Heiloo en Castricum voor de aanleg van een nieuwe aansluiting  ❯


Een hoge WW-premie voor flexibele arbeidskrachten per 1 januari 2020

Onder de Wet Arbeidsmarkt in Balans (‘WAB’) wordt het duurder om flexibele arbeidskrachten in te zetten. Dat komt onder meer door een wijziging in de financiering van de Werkloosheidswet (‘WW’). Ik vertel u daarover graag meer. WW-premie Als werkgever draagt u WW-premie af. Op dit moment wordt de hoogte van die premie bepaald door de  ❯


Failliet verklaarde VTK maakt onder leiding van curator Ingwersen doorstart

De in augustus failliet verklaarde apparatenbouwer Van Tongeren-Kennemer (VTK) maakt een doorstart. Het bedrijf dat apparatuur levert voor de voedingsindustrie gaat verder onder de vlag van de Deense SiccaDania Group. Peter Ingwersen, één van de drie bij Pot Jonker Advocaten werkzame curatoren, heeft als curator in dit faillissement deze doorstart gecoördineerd. Beperken schade en behoud  ❯


Ontslag makkelijker en goedkoper na 1 januari 2020?

Op 1 januari 2020 wordt een nieuwe ontslaggrond ingevoerd. Waarom is dat? En wat levert deze nieuwe onslaggrond op? Huidige ontslaggrond Sinds de invoering van de WWZ in 2015 hebben we te maken met specifiek in de wet omschreven ontslaggronden. Alleen als sprake is van een geheel voldragen ontslaggrond kan tot gedwongen ontslag via de  ❯


Zorgen om Nederlandse arbeidsmarkt: kloof tussen flex & vast groeit

Noodklok De kloof tussen werknemers in vaste dienst en flexwerkers (zzp’ers en werknemers zonder vast contract) wordt steeds groter in Nederland. Moeten we ons zorgen maken om deze ontwikkeling? Ja, zeggen onder andere de Vereniging Arbeidsrecht Advocaten Nederland en de Commissie Borstlap (die onderzoek deed naar de toekomstbestendigheid van de Nederlandse arbeidsmarkt). Er wordt gesproken  ❯


Een keten van arbeidsovereenkomsten; welke regels gelden straks?

Per 1 januari 2020 is het zo ver; de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) treedt in werking! Voor werkgevers brengt die wet de nodige veranderingen met zich. Er is inmiddels al veel aandacht geweest voor de lager wordende transitievergoeding, het feit dat het (wat) makkelijker wordt om werknemers te ontslaan en de sterker wordende positie  ❯


Rechtszekerheid in een omgevingsplan

De gemeenteraad van het Brabantse Boekel stelde in 2018 als eerste gemeente een “omgevingsplan” vast voor het buitengebied. Het ging om een zogenoemd bestemmingsplan met verbrede reikwijdte als bedoeld in artikel 7c van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet. Deze regeling biedt de mogelijkheid om voor te sorteren op de Omgevingswet. Op 14 augustus 2019  ❯