Gratis parkeren in gemeentelijke garages zorgt voor oneerlijke overheidsconcurrentie



Het geschil tussen de gemeente Veenendaal enerzijds en de Autoriteit Consument en Markt (ACM) en Q-Park anderzijds is op 8 december beslecht in het voordeel van Q-Park.

Gewonnen zaak Q-park tegen gemeente Veenendaal landelijke waarschuwing voor gemeenten

Aanleiding voor dit geschil was de proef met gratis parkeren die de gemeente vanaf 2014 gedurende anderhalf jaar in de gemeentelijke parkeergarages heeft gehouden. Dit terwijl in de directe nabijheid ook commerciële garages, waaronder die van Q-Park, gevestigd waren. Het College van Beroep voor het Bedrijfsleven (CBB) heeft in hoger beroep geoordeeld dat de ACM in 2017 terecht heeft vastgesteld dat de gemeente de Mededingingswet overtrad bij de exploitatie van de gemeentelijke parkeergarages, omdat de exploitatie van de parkeergarages niet kostendekkend was. Vanuit dit besluit gaat een landelijke waarschuwing uit naar het parkeerbeleid van gemeenten.

Parkeersituatie in Veenendaal

Inmiddels zes jaar geleden besloot de gemeente Veenendaal een proef met gratis parkeren te starten. De gemeentelijke parkeerexploitatie die op dat moment al verlieslatend was, raakte hierdoor nog verder in de min. Bovendien ontstond hierdoor een situatie van oneerlijke overheidsconcurrentie. De commerciële parkeerexploitanten, waaronder Q-Park, zagen hun klandizie naar de gemeentelijke garages vertrekken. Dit was in 2016 aanleiding voor Q-Park om een handhavingsprocedure in te dienen bij de ACM wegens strijd met de Wet Markt en Overheid.

Mededingingsregels blijven gelden in gemeentelijke parkeergarages

De gemeente Veenendaal verweerde zich allereerst door te betogen dat zowel straat- als slagboomparkeren behoort tot het overheidsprerogatief (voorrecht van gemeenten) waarop de mededingingsregels niet van toepassing zijn. Daardoor zou de gemeente zelf mogen bepalen welke tarieven er worden gerekend en vervalt de eis dat de parkeerexploitatie kostendekkend moet zijn ter voorkoming van oneerlijke concurrentie. Ten tweede voerde de gemeente aan dat als slagboomparkeren tóch als economische activiteit zou worden bestempeld, dit ook zou moeten gelden voor straatparkeren. In dat geval zouden de inkomsten van straat- en slagboomparkeren bij elkaar opgeteld mogen worden en zou de conclusie zijn dat de gemeentelijke parkeerexploitatie wél kostendekkend is. Van overtreding van de mededingingsregels zou dan wederom geen sprake zijn. Beide standpunten van de gemeente zijn door het CBB verworpen.

Straatparkeren is in tegenstelling tot slagboomparkeren geen economische activiteit

Het CBB stelt vast dat straatparkeren geen dienst of wel een economische activiteit is, maar exclusief publiekrechtelijk geregeld is. Daardoor is er ook geen sprake is van concurrentie met andere ondernemingen. Slagboomparkeren is wel een economische activiteit, ook als een gemeente in een parkeergarage achter de slagboom belasting heft. De wijze waarop het parkeergeld wordt betaald is niet bepalend voor de vraag of het wel of niet gaat om een economische activiteit.

Handvatten om te bepalen of sprake is van een overheidsactiviteit of een marktactiviteit

Babette Blaisse-Verkooijen, advocaat bij Pot Jonker Advocaten treedt op voor Q-Park in deze zaak: “De Wet Markt en Overheid is in 2012 in het leven geroepen om oneerlijke overheidsconcurrentie te voorkomen. Overheden die economische activiteiten ontplooien moeten zich houden aan die wettelijke gedragsregels, waaronder de regel dat economische activiteiten kostendekkend moeten zijn. Gemeenten in Nederland zoeken geregeld de grenzen van de wet op. Vaak door het nemen van een algemeen belang besluit waardoor de Wet Markt en Overheid opzij kan worden gezet. De verschillende algemeen belang besluiten die de gemeente Veenendaal had genomen zijn echter door de rechter vernietigd en dus zocht de gemeente een andere uitweg. Als uitweg stelde deze gemeente dat de aard van straat- en slagboomparkeren dezelfde is. Het is terecht dat ná de ACM en de rechtbank Rotterdam ook het CBB hiermee in hoger beroep korte metten heeft gemaakt. Indien de redenering van de gemeente gevolgd zou worden, zouden gemeenten hun verliezen op slagboomparkeren kunnen compenseren uit de opbrengsten van de parkeerbelasting die op straat wordt geheven. Dan zou sprake zijn van kruissubsidiëring én dat beoogt de wet Markt en Overheid juist tegen te gaan. In bredere context geeft deze uitspraak, in navolging van eerdere jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie, duidelijke handvatten om te bepalen of een bepaalde activiteit die door een overheid tegen betaling wordt verricht, behoort tot het handelen van een overheid. Of dat het een marktactiviteit betreft waar de overheid dus als ondernemer optreedt.”




Actueel / blog

Pot Jonker Advocaten benoemt Maarten ten Kate tot partner ondernemingsrecht

Met ingang van 1 januari 2021 is Maarten ten Kate toegetreden als partner bij Pot Jonker Advocaten. Maarten is sinds 2017 werkzaam bij Pot Jonker Advocaten. Daarvoor werkte hij bij NautaDutilh en ABN AMRO. Hij is gespecialiseerd in M&A en corporate governance. Tot zijn cliënten behoren semi-publieke instellingen, grote (beursgenoteerde) ondernemingen, investeringsfondsen en familiebedrijven. Maarten  ❯

Pot Jonker Advocaten
11 januari 2021

Privacy versus gezondheid: met vaccins weer nieuwe privacydilemma’s

Het Noord-Hollands Dagblad interviewde Pot Jonker advocaat Michael Reker, gespecialiseerd in IT, IE en privacyrecht op 6 januari 2021 over de privacydilemma’s met betrekking tot het coronavaccin. Met vaccins weer nieuwe privacydilemma’s Bijna wekelijks zet de coronacrisis een privacydilemma op scherp. Maatregelen die coronavirus kunnen beteugelen botsen regelmatig op bestaande wetgeving. Waarom? Zorginstellingen mogen formeel  ❯


Uitsluitende rechten in het aanbestedingsrecht en de nationale mededingings- en transparantienorm

In hoeverre kan een besluit tot verlening van een uitsluitend recht binnen de Nederlandse rechtssfeer ook getoetst worden aan algemene, nationale rechtsbeginselen, zoals de beginselen van behoorlijk bestuur? Jan Coen Binnerts bespreekt de werking van de verplichtingen tot het bieden van voldoende mededingingsruimte en transparantie in de meest recente uitgave van het Tijdschrift Aanbestedingsrecht en  ❯


Gratis parkeren in gemeentelijke garages zorgt voor oneerlijke overheidsconcurrentie

Het geschil tussen de gemeente Veenendaal enerzijds en de Autoriteit Consument en Markt (ACM) en Q-Park anderzijds is op 8 december beslecht in het voordeel van Q-Park. Gewonnen zaak Q-park tegen gemeente Veenendaal landelijke waarschuwing voor gemeenten Aanleiding voor dit geschil was de proef met gratis parkeren die de gemeente vanaf 2014 gedurende anderhalf jaar  ❯


Data 2021 bekend: online jurisprudentielunch verzorgd door mr. Floris Bakels

Oud-vicepresident van de Hoge Raad en adviseur van Pot Jonker Advocaten Floris Bakels verzorgt sinds oktober 2020 maandelijks een online jurisprudentielunch voor geïnteresseerde advocaten. Tijdens deze jurisprudentielunch worden hoofdzakelijk arresten van de civiele kamer van de Hoge Raad behandeld. Kennis delen, verbreden en verdiepen Al een langere periode geeft Floris Bakels maandelijks jurisprudentielunches voor rechters  ❯

Pot Jonker Advocaten
21 december 2020

Festivalvergunningen: Veranderingen in de aanvraagprocedures toegelicht in Entertainment Business

Interview Entertainment Business met Rachel Hoeneveld en Laurien Mulder Festivalorganisatoren vertrouwen nog te veel op de oude processen in de vergunningsaanvraag. In de meest recente uitgave van Entertainment Business lichten overheidsrechtadvocaten Rachel Hoeneveld en Laurien Mulder de veranderingen in de aanvraagprocedures toe. Meer onderzoek naar impact evenement of festival Vanwege de veranderde regelgeving moeten organisatoren  ❯


Interview Mr. magazine: advocaat Babette Blaisse & bedrijfsjurist Gretha Harms

In de meest recente uitgave van MR. magazine vertellen advocaat Babette Blaisse en bedrijfsjurist Gretha Harms over hun samenwerking voor Randstad. Met als resultaat een mooi gesprek over de zakelijke relatie mét humor, drijfveren, sparringspartnerschap en persoonlijke interesses. Goede eigenschappen Welke eigenschappen waarderen ze van elkaar? Babette: “Gretha is een kritische lezer en zeer direct in haar commentaar.  ❯


E-laadpalen: de Dienstenrichtlijn en schaarse vergunningen

De minister van Infrastructuur en Waterstaat (hierna: ‘de minister’) moet zich opnieuw buigen over de vergunning voor het hebben, behouden en onderhouden van zes oplaadpalen (e-laadpalen) voor elektrische motorvoertuigen op verzorgingsplaats Den Ruygen Hoek-Oost langs de A4, zo oordeelde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: ‘de Afdeling’) op 4 november (ECLI:NL:RVS:2020:2607). De  ❯


Nieuwe kroniek Bestuursprocesrecht verschenen in het Advocatenblad

Net als in de voorgaande jaren hebben onze advocaten bestuursrecht de kroniek geschreven voor het Advocatenblad. Hierin zijn de uitspraken die in Jurisprudentie Bestuursrecht (JB) en AB Rechtspraak Bestuursrecht (AB) in de periode augustus 2019 tot en met juli 2020 zijn gepubliceerd als uitgangspunt genomen. Opvallendheden in deze kroniekperiode in het bestuursprocesrecht “Het klassieke procesrecht  ❯


Kroniek Adviezen Commissie van Aanbestedingsexperts 2019/2020 gepubliceerd in Tijdschrift voor Bouwrecht

Voor de zesde keer op rij is onze Kroniek met Adviezen van de Commissie van Aanbestedingsexperts verschenen in het novembernummer van het Tijdschrift voor Bouwrecht van het Instituut voor Bouwrecht. In deze kroniek worden de Adviezen besproken die de Commissie van Aanbestedingsexperts heeft gepubliceerd op haar website in de periode van 1 juli 2019 tot  ❯