Shira Vrij - 27-07-2021

Loon tijdens vakantie, waar bestaat dat eigenlijk uit?

Het is weer vakantietijd. En hoewel veel mensen dit jaar (opnieuw) afzien van een tripje naar het buitenland, zullen toch veel van uw werknemers genieten van een aantal weken vrij. Dat een werknemer tijdens vakantie recht heeft op doorbetaling van loon, is een feit van algemene bekendheid. Maar waar dat loon precies uit bestaat, is vaak minder duidelijk – getuige de discussies hierover in de (internationale) rechtspraak. Een kort overzicht.

Intrinsieke samenhang

Het Hof van Justitie heeft door de jaren heen in verschillende uitspraken benadrukt dat een werknemer tijdens zijn vakantie recht heeft op zijn normale loon. Vakantie wordt belangrijk gevonden en als een werknemer tijdens vakantie minder loon zou ontvangen dan normaal, dan zou hem dat kunnen weerhouden van het opnemen van vakantie. Dat is niet de bedoeling.

Dat het vakantieloon in ieder geval uit het basisloon moet bestaan, ligt voor de hand. Maar het Hof van Justitie heeft bepaald dat een werknemer tijdens vakantie naast het basisloon ook recht heeft op “alle loon-componenten die intrinsiek samenhangen met de werkzaamheden”. Men kan dan denken aan de gemiddelde ORT, ploegentoeslag en consignatietoeslag. Maar ook minder voor de hand liggende componenten zoals bonussen en winstdelingen behoren meestal tot het vakantieloon. Daarnaast is bepaald dat componenten als pensioenpremie, vakantietoeslag en de eindejaarsuitkering ook tijdens vakantie gewoon worden opgebouwd/doorbetaald.

Componenten die niet tot het vakantieloon behoren

Blijven er dan nog componenten in over die niet tot het vakantieloon behoren? Zeker. Een reis- en onkostenvergoeding bijvoorbeeld, die vergoeding vormt geen tegenprestatie voor de verrichte werkzaamheden zodat die tijdens vakantie niet hoeft te worden doorbetaald. En overuren? Daar moet kritisch naar worden gekeken. Onlangs oordeelde de Rechtbank Zeeland-West-Brabant in navolging van de Hoge Raad dat overuren niet tot het vakantieloon behoren als voor de werknemer geen verplichting (op grond van de arbeidsovereenkomst) tot het verrichten van overwerk bestaat. Het ging in die zaak om een chauffeur die met terugwerkende kracht een nabetaling claimde. Hij meende dat hij tijdens zijn vakanties te weinig loon had ontvangen omdat de overwerkvergoeding die hij normaal gesproken ontving niet was doorbetaald. De rechter stelde hem echter in het ongelijk. De chauffeur had namelijk niet aangetoond dat het overwerk verplicht was. Is het overwerk wel verplicht? Dan kan het zomaar zijn dat de (gemiddelde) overwerkvergoeding ook tijdens vakantie moet worden doorbetaald.

Let op!

Nog een laatste waarschuwing: in sommige cao’s worden bepaalde looncomponenten van het vakantieloon uitgesloten. Vaar echter niet blind op uw cao; de rechter heeft in diverse zaken geoordeeld dat een cao de wet op dit punt niet opzij kan zetten.

Twijfelt u in een voorkomend geval over de vraag of een bepaald loonbestanddeel tot het vakantieloon behoort? Neemt u dan gerust contact op. Loonclaims (inclusief wettelijke verhoging) kunnen tot vijf jaar oplopen dus liever voorkomen dan genezen.