Privacy versus gezondheid: met vaccins weer nieuwe privacydilemma’s



Het Noord-Hollands Dagblad interviewde Pot Jonker advocaat Michael Reker, gespecialiseerd in IT, IE en privacyrecht op 6 januari 2021 over de privacydilemma’s met betrekking tot het coronavaccin.

Met vaccins weer nieuwe privacydilemma’s

Bijna wekelijks zet de coronacrisis een privacydilemma op scherp. Maatregelen die coronavirus kunnen beteugelen botsen regelmatig op bestaande wetgeving. Waarom?

Zorginstellingen mogen formeel niet vragen of registreren wie er wel en niet zijn ingeënt. Voor zorgmedewerkers goed, voor zorginstellingen lastig: hoe garanderen zij de veiligheid van medewerkers en patiënten? De vraag ligt bij de Inspectie voor Gezondheidszorg en Jeugd, maar die heeft zo gauw ook geen antwoord.

Het is het zoveelste privacyvraagstuk op rij in deze coronacrisis. Het coronadossier op de website van de Autoriteit Persoonsgegevens groeit en groeit. Registreren wie gevaccineerd is mag dus niet, iemands temperatuur meten bij binnenkomst van een gebouw mag (toch vaak) wel, een negatieve test verplichten om een land binnen te vliegen mag (waarschijnlijk) niet – maar dat wil het kabinet nu met spoed regelen.

Voor advocaat Michael Reker van Pot Jonker Advocaten in Haarlem, die organisaties bijstaat bij privacykwesties, zijn het interessante tijden. „Het zijn uitdagende vragen, en het blijft maar in ontwikkeling.” De privacywet, de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), is overigens niet de enige wet die hier een rol speelt. „Aan de basis liggen grondrechten, vaak ook het arbeidsrecht. Er zitten heel wat afwegingen achter.”

We lichten er een paar dilemma’s uit. Allereerst: een werkgever wil weten wie gevaccineerd is, in verband met de roostering.

„Dit gaat nu over vaccinaties, maar het is breder: of iemand besmet is, of iemand getest is, dat is allemaal hetzelfde. Als een werkgever het niet registreert, is strikt genomen de privacywet niet van toepassing. Dat hebben we gezien bij het meten van de temperatuur bij toegang tot een gebouw. Dat mocht hier eerst niet, maar in België en Frankrijk wel. Toen heeft de Autoriteit Persoonsgegevens dat aangepast: alleen iemands temperatuur aflezen, dat valt niet onder de privacywet.

Als je die informatie vervolgens opschrijft of opslaat, dan worden het persoonsgegevens. Bij een negatieve coronatest of een besmetting zelfs bijzondere persoonsgegevens, want dat gaat over gezondheid. Als een werkgever die registreert, loopt hij wél tegen een verbod aan op grond van de AVG.

Het basisidee is: privacy is heilig, en de Autoriteit zit wat dat betreft strak in de wedstrijd. Uitzonderingen moet elk land zelf vastleggen in regelgeving. Nederland heeft dat voor de GGD’s bijvoorbeeld gedaan, maar voor werkgevers niet. Vaak zegt men dan: iemand kan toch toestemming geven? Maar aan toestemming zitten voorwaarden vast. Toestemming moet vrij zijn, bijvoorbeeld. We gaan ervan uit dat als je werkgever het vraagt, je niet in vrijheid nee kan zeggen, vanwege de autoriteitsverhouding.”

Zonder vaccinatiebewijs mag iemand niet op zijn vaste afdeling werken.

„Een vaccin of test verplichten mag niet vanwege het recht op lichamelijke integriteit. Plat gezegd gaat er een wattenstaafje je neus in, dat is aantasting van de lichamelijke integriteit. Hier ga je daaraan voorbij en vraag je alleen het bewijs.

Dan komen we in het arbeidsrecht terecht, en bij de verplichting van een werkgever om voor een veilige arbeidsomgeving te zorgen. Het grootste probleem hier is: wat als iemand het niet wil zeggen, of zich niet wil laten vaccineren? Dat is een grijs gebied. Een werkgever zal dat goed moeten kunnen onderbouwen. Het is de vraag of een kantonrechter dan meegaat in zo’n verplichting.

Uiteindelijk zie je dat werkgevers moeten uitgaan van de eerlijkheid van medewerkers. Bijvoorbeeld dat als je klachten hebt, je niet komt werken.”

Ik geef (straks) thuis een feestje en vraag mijn gasten om bewijs van een negatieve test.

„Jij bent een particulier. Als het jouw huis is, dan mag jij de toegang bepalen. Met die mondkapjes hebben we dat gezien, tot de verplichting van begin december: een ondernemer mag zelf bepalen wat toegangsvoorwaarden zijn. ”

Zonder bewijs van negatieve test mag je per vliegtuig Nederland niet binnen.

„In het kort geding van eind december van de jurist van Viruswaarheid tegen de staat bepaalde de rechter dat de wettelijke grondslag voor zo’n verplichting niet deugt. Daar zie je toch dat het wettelijk goed geregeld moet zijn. Dat gebeurt nu deze week met een hele snelle wetswijziging. Het is in feite inperking van een grondrecht en dat moet dus door de Eerste en Tweede Kamer.”


Artikel als pdf lezen?

Het volledige artikel “Privacy versus gezondheid: met vaccins weer nieuwe privacydilemma’s” is ook als los document te lezen.

Artikel online lezen?

Het volledige artikel “Privacy versus gezondheid: met vaccins weer nieuwe privacydilemma’s” is online te lezen op de site van het Noord-Hollands Dagblad (inloggen is noodzakelijk).




Actueel / blog

Pot Jonker Advocaten benoemt Maarten ten Kate tot partner ondernemingsrecht

Met ingang van 1 januari 2021 is Maarten ten Kate toegetreden als partner bij Pot Jonker Advocaten. Maarten is sinds 2017 werkzaam bij Pot Jonker Advocaten. Daarvoor werkte hij bij NautaDutilh en ABN AMRO. Hij is gespecialiseerd in M&A en corporate governance. Tot zijn cliënten behoren semi-publieke instellingen, grote (beursgenoteerde) ondernemingen, investeringsfondsen en familiebedrijven. Maarten  ❯

Pot Jonker Advocaten
11 januari 2021

Privacy versus gezondheid: met vaccins weer nieuwe privacydilemma’s

Het Noord-Hollands Dagblad interviewde Pot Jonker advocaat Michael Reker, gespecialiseerd in IT, IE en privacyrecht op 6 januari 2021 over de privacydilemma’s met betrekking tot het coronavaccin. Met vaccins weer nieuwe privacydilemma’s Bijna wekelijks zet de coronacrisis een privacydilemma op scherp. Maatregelen die coronavirus kunnen beteugelen botsen regelmatig op bestaande wetgeving. Waarom? Zorginstellingen mogen formeel  ❯


Uitsluitende rechten in het aanbestedingsrecht en de nationale mededingings- en transparantienorm

In hoeverre kan een besluit tot verlening van een uitsluitend recht binnen de Nederlandse rechtssfeer ook getoetst worden aan algemene, nationale rechtsbeginselen, zoals de beginselen van behoorlijk bestuur? Jan Coen Binnerts bespreekt de werking van de verplichtingen tot het bieden van voldoende mededingingsruimte en transparantie in de meest recente uitgave van het Tijdschrift Aanbestedingsrecht en  ❯


Gratis parkeren in gemeentelijke garages zorgt voor oneerlijke overheidsconcurrentie

Het geschil tussen de gemeente Veenendaal enerzijds en de Autoriteit Consument en Markt (ACM) en Q-Park anderzijds is op 8 december beslecht in het voordeel van Q-Park. Gewonnen zaak Q-park tegen gemeente Veenendaal landelijke waarschuwing voor gemeenten Aanleiding voor dit geschil was de proef met gratis parkeren die de gemeente vanaf 2014 gedurende anderhalf jaar  ❯


Data 2021 bekend: online jurisprudentielunch verzorgd door mr. Floris Bakels

Oud-vicepresident van de Hoge Raad en adviseur van Pot Jonker Advocaten Floris Bakels verzorgt sinds oktober 2020 maandelijks een online jurisprudentielunch voor geïnteresseerde advocaten. Tijdens deze jurisprudentielunch worden hoofdzakelijk arresten van de civiele kamer van de Hoge Raad behandeld. Kennis delen, verbreden en verdiepen Al een langere periode geeft Floris Bakels maandelijks jurisprudentielunches voor rechters  ❯

Pot Jonker Advocaten
21 december 2020

Festivalvergunningen: Veranderingen in de aanvraagprocedures toegelicht in Entertainment Business

Interview Entertainment Business met Rachel Hoeneveld en Laurien Mulder Festivalorganisatoren vertrouwen nog te veel op de oude processen in de vergunningsaanvraag. In de meest recente uitgave van Entertainment Business lichten overheidsrechtadvocaten Rachel Hoeneveld en Laurien Mulder de veranderingen in de aanvraagprocedures toe. Meer onderzoek naar impact evenement of festival Vanwege de veranderde regelgeving moeten organisatoren  ❯


Interview Mr. magazine: advocaat Babette Blaisse & bedrijfsjurist Gretha Harms

In de meest recente uitgave van MR. magazine vertellen advocaat Babette Blaisse en bedrijfsjurist Gretha Harms over hun samenwerking voor Randstad. Met als resultaat een mooi gesprek over de zakelijke relatie mét humor, drijfveren, sparringspartnerschap en persoonlijke interesses. Goede eigenschappen Welke eigenschappen waarderen ze van elkaar? Babette: “Gretha is een kritische lezer en zeer direct in haar commentaar.  ❯


E-laadpalen: de Dienstenrichtlijn en schaarse vergunningen

De minister van Infrastructuur en Waterstaat (hierna: ‘de minister’) moet zich opnieuw buigen over de vergunning voor het hebben, behouden en onderhouden van zes oplaadpalen (e-laadpalen) voor elektrische motorvoertuigen op verzorgingsplaats Den Ruygen Hoek-Oost langs de A4, zo oordeelde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: ‘de Afdeling’) op 4 november (ECLI:NL:RVS:2020:2607). De  ❯


Nieuwe kroniek Bestuursprocesrecht verschenen in het Advocatenblad

Net als in de voorgaande jaren hebben onze advocaten bestuursrecht de kroniek geschreven voor het Advocatenblad. Hierin zijn de uitspraken die in Jurisprudentie Bestuursrecht (JB) en AB Rechtspraak Bestuursrecht (AB) in de periode augustus 2019 tot en met juli 2020 zijn gepubliceerd als uitgangspunt genomen. Opvallendheden in deze kroniekperiode in het bestuursprocesrecht “Het klassieke procesrecht  ❯


Kroniek Adviezen Commissie van Aanbestedingsexperts 2019/2020 gepubliceerd in Tijdschrift voor Bouwrecht

Voor de zesde keer op rij is onze Kroniek met Adviezen van de Commissie van Aanbestedingsexperts verschenen in het novembernummer van het Tijdschrift voor Bouwrecht van het Instituut voor Bouwrecht. In deze kroniek worden de Adviezen besproken die de Commissie van Aanbestedingsexperts heeft gepubliceerd op haar website in de periode van 1 juli 2019 tot  ❯