Een tweeluik: de verdringingsreeks: hoe zit het ook alweer?



Het is droger dan ooit en het neerslagtekort is de aflopen jaren fors toegenomen. Ook dit jaar stevenen we weer af op een extreem droog jaar (zie ook de grafiek van de KNMI hieronder). De verwachting is dat door klimaatverandering alleen maar steeds langere droge en hete perioden zullen voorkomen. We zullen er rekening mee moeten houden dat er in de toekomst niet altijd meer voldoende zoetwater voor alle functies (denk daarbij aan landbouw, industrie, energievoorziening, recreatie en dergelijke) aanwezig zal zijn.

Als de droogte te groot is en zoetwatertekort dreigt, kunnen er daarom verschillende maatregelen door de overheid worden genomen. Eén van deze maatregelen is het verdelen van het beschikbare oppervlaktewater door het in werking laten treden van de verdringingsreeks.

Maar hoe zit dat ook alweer: wat houdt de verdringingsreeks in, wat is het wettelijk kader en waar liggen de verantwoordelijkheden en bevoegdheden?

Bron: KNMI

Wat is de verdringingsreeks?

De verdringingsreeks geeft een rangorde van maatschappelijke en economische behoeften, die bij (dreigende) watertekorten bepalend is voor de verdeling van het beschikbare oppervlaktewater. Het normeert het optreden van de waterbeheerders. Het doel van de verdringingsreeks is om te komen tot een minimalisering van schade als gevolg van watertekort.

Van watertekort is sprake als de vraag naar water vanuit verschillende maatschappelijke en ecologische behoeften groter is dan het aanbod van water met een voor de diverse behoeften geschikte kwaliteit.

Wettelijk kader

De Waterwet biedt in artikel 2.9 een grondslag voor een normatief kader in de vorm van de verdringingsreeks. De landelijke verdringingsreeks is vervolgens opgenomen in artikel 2.1 van het Waterbesluit.

Het geldt voor alle oppervlaktewateren en is in beginsel niet van toepassing op de verdeling van grondwater bij (dreigend) watertekort. De Waterwet beschikt overigens wel over een grondslag voor de provincies om de verdringingsreeks ook van toepassing te verklaren op grondwater, maar daar is nog nooit gebruik van gemaakt (art 2.9, tweede lid, Waterwet).

In artikel 2.1, eerste lid, van het Waterbesluit is vervolgens een categoriale indeling gemaakt. Samengevat ziet deze verdeling er als volgt uit (waarbij categorie 1 de meeste voorrang heeft en categorie 4 de minste):

Bron: Handleiding verdringingsreeks, stuurgroep management watercrises en overstromingen van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat d.d. 26 maart 2020. Zie voor een uitgebreide omschrijving van de categorieen de Handleiding.

Op grond van artikel 2.2 van het Waterbesluit kunnen in een provinciale verordening voor de regionale wateren nadere regels worden gesteld voor zover het categorie 3 en 4 betreft. Nadere prioritering tussen categorie 3 en 4 is echter niet mogelijk.

Verantwoordelijkheden en bevoegdheden

De Landelijke Coördinatiecommissie Water (onderdeel van het watermanagementcentrum van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat) stelt de categorieën 1 en 2 vast. De provincie heeft vervolgens de bevoegdheid via nadere regels om de prioritering binnen categorie 3 of 4 nader vorm te geven, dan wel de methode volgens welke in geval van watertekort tot een nadere prioritering zal worden gekomen. Voor regionaal maatwerk is de provincie dus bevoegd.

Indien de nadere prioritering van behoeften binnen categorie 3 en 4 niet bij of krachtens provinciale verordening wordt vastgelegd, heeft de waterbeheerder de ruimte om die nadere prioritering zelf vorm te geven (door middel van een beheerplan of een beleidsregel).

Voor de waterbeheerder geldt de verdringingsreeks enkel voor zijn beheersgebied. Daarbij geldt dat Rijkswaterstaat voor rijkswateren bevoegd is. Daarnaast ligt de bevoegdheid veelal bij de waterschappen, maar soms ook bij provincies of gemeenten (de bevoegdheidsverdeling volgt uit de Waterwet).

Alle waterbeheerders dienen de verdringingsreeks bij (dreigende) watertekorten in acht te nemen. De verdringingsreeks treedt automatisch in werking bij een (dreigend) watertekort; hiervoor is geen nadere besluitvorming nodig. De constatering van een watertekort door de waterbeheerder is geen besluit ex artikel 1:2 van de Algemene wet bestuursrecht, waartegen bezwaar en beroep openstaat.

Indien er een watertekort is geconstateerd door de waterbeheerder biedt de verdringingsreeks het afwegingskader voor (eventuele) dan te nemen beheersmaatregelen. Een voorbeeld van een dergelijke beheersmaatregel is het beregeningsverbod, waarbij het waterschap over het algemeen bevoegd gezag is (soms zijn hierover ook regels opgenomen in de betreffende Keur).

In het kader van het beheer kunnen wél besluiten aan de orde zijn, waartegen rechtsbescherming openstaat. (Nota van Toelichting bij het Waterbesluit, Stb. 2009, 548). Wanneer en op welke wijze rechtsmiddelen kunnen worden aangewend, zal in het tweede deel van deze tweeluik worden besproken.

Deze bijdrage is ook gepubliceerd in de Nieuwsbrief Omgevingsrecht van SDU

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Laurien Mulder (tel. 023 – 553 0262), laurienmulder@potjonker.nl of één van de andere advocaten van de sectie Bestuurs- en Overheidsrecht van Pot Jonker Advocaten

Vond u deze blog interessant en wilt u op de hoogte blijven? Schrijft u zich dan in voor onze nieuwsbrief.




Actueel / blog

Nieuwe kroniek Bestuursprocesrecht verschenen in het Advocatenblad

Net als in de voorgaande jaren hebben onze advocaten bestuursrecht de kroniek geschreven voor het Advocatenblad. Hierin zijn de uitspraken die in Jurisprudentie Bestuursrecht (JB) en AB Rechtspraak Bestuursrecht (AB) in de periode augustus 2019 tot en met juli 2020 zijn gepubliceerd als uitgangspunt genomen. Opvallendheden in deze kroniekperiode in het bestuursprocesrecht “Het klassieke procesrecht  ❯


Kroniek Adviezen Commissie van Aanbestedingsexperts 2019/2020 gepubliceerd in Tijdschrift voor Bouwrecht

Voor de zesde keer op rij is onze Kroniek met Adviezen van de Commissie van Aanbestedingsexperts verschenen in het novembernummer van het Tijdschrift voor Bouwrecht van het Instituut voor Bouwrecht. In deze kroniek worden de Adviezen besproken die de Commissie van Aanbestedingsexperts heeft gepubliceerd op haar website in de periode van 1 juli 2019 tot  ❯


Pot Jonker Advocaten hoofdsponsor van ABC Architectuurcentrum

Inhoudelijk partnerschap draagt bij aan kennisuitwisseling over vastgoed Vanaf dit najaar is Pot Jonker Advocaten hoofdsponsor van het ABC Architectuurcentrum (voluit: Architectuur- en Bouwhistorisch Centrum) in Haarlem. Met dit hoofdsponsorschap, dat de al bestaande sponsorrol opvolgt, beogen zij de inhoudelijke kennisuitwisseling te vergroten en te verdiepen. Up-to-date juridische vastgoedkennis versterkt rol kennispartner ABC “Wij willen  ❯

Pot Jonker Advocaten
16 november 2020

Online jurisprudentielunch verzorgd door mr. Floris Bakels

Oud-vicepresident van de Hoge Raad en adviseur van Pot Jonker Advocaten Floris Bakels verzorgt vanaf donderdag 8 oktober 2020 maandelijks een online jurisprudentielunch voor advocaten. Tijdens deze jurisprudentielunch zullen hoofdzakelijk arresten van de civiele kamer van de Hoge Raad worden behandeld. Op dit moment verzorgt Floris Bakels maandelijks al jurisprudentielunches voor rechters van de Rechtbank  ❯

Pot Jonker Advocaten
12 november 2020

Marieke Dankbaar toegetreden tot bestuur Netlaw

Pot Jonker advocaat Marieke Dankbaar, is toegetreden tot het bestuur van Netlaw. Als bestuurslid met de portefeuille opleidingen is zij (mede) verantwoordelijk voor een belangrijk aspect van Netlaw: de opleidingen van de NetlawAcademy. Vaste schakel in de Netlaw opleidingen Sander van Essen, directeur van Netlaw: “Marieke is al jaren coördinator van de sectie bestuursrecht van  ❯

Pot Jonker Advocaten
12 november 2020

Curatoren De Keizer Marine Engineering bereiken doorstart met Eekels Technology

TBI’s dochterbedrijf neemt leverancier systeemintegraties superjachten over mét personeel Zaandam, 1 november 2020 – De Keizer Marine Engineering, de wereldwijde leverancier van systeemintegraties voor superjachten, maakt een doorstart. Twee weken na de faillietverklaring hebben de curatoren overeenstemming bereikt met Eekels Technology B.V., een dochteronderneming van TBI Holdings B.V, een technologiebedrijf gespecialiseerd in projecten en onderhoud  ❯

Pot Jonker Advocaten
02 november 2020

De conclusie van Advocaat-Generaal Bobek over 6:13 Awb

Op 2 juli 2020 vond een lichte aardbeving plaats in het Nederlandse bestuursprocesrecht: Op die dag werd namelijk de conclusie van Advocaat-Generaal Bobek, ter zake van een aantal prejudiciele vragen van de rechtbank Limburg, gepubliceerd (C-826/18), waarin kort gezegd de personenfuik van artikel 6:13 Awb in strijd met het Verdrag van Aarhus werd geoordeeld. Als  ❯


Belang, ontvankelijkheid en relativiteit

Een onderzoek naar het belang van degene die beroep instelt tegen een besluit is noodzakelijk om te kijken of hij überhaupt mag procederen. Maar ook als zijn ontvankelijkheid is vastgesteld, blijft zijn belang van belang. Want artikel 8:69a Awb kan ertoe leiden dat hij toch bepaalde argumenten niet met succes naar voren kan brengen, omdat  ❯


Rechtbank Noord-Holland verleent surseance aan Nederlandse tak De Keizer International

Bewindvoerder Rocco Mulder staat familiebedrijf gespecialiseerd in systeemintegraties voor superjachten bij De rechtbank Noord-Holland heeft gisteren surseance van betaling verleend aan de Nederlandse vennootschappen van De Keizer International: De Keizer International B.V. en De Keizer Marine Engineering B.V. De Keizer International is een wereldwijde leverancier van systeemintegraties voor jachten met vestigingen in Nederland, Frankrijk, Spanje  ❯

Pot Jonker Advocaten
14 oktober 2020

Pot Jonker opgenomen in de Top Vastgoedjuristen van PropertyNL

De PropertyNL Top Vastgoedjuristen is weer bekend gemaakt. We zijn trots dat Pot Jonker Advocaten wederom is opgenomen in deze mooie lijst! Jaarlijks onderzoek onder vastgoedjuristen Het jaarlijkse onderzoek van PropertyNL onder vastgoedjuristen komt elk najaar uit en biedt een overzicht van de kantoren binnen het vastgoedrecht. Zoals PropertyNL zelf stelt, “maken in Nederland een  ❯

Pot Jonker Advocaten
06 oktober 2020