Een tweeluik: de verdringingsreeks: hoe zit het ook alweer?



Het is droger dan ooit en het neerslagtekort is de aflopen jaren fors toegenomen. Ook dit jaar stevenen we weer af op een extreem droog jaar (zie ook de grafiek van de KNMI hieronder). De verwachting is dat door klimaatverandering alleen maar steeds langere droge en hete perioden zullen voorkomen. We zullen er rekening mee moeten houden dat er in de toekomst niet altijd meer voldoende zoetwater voor alle functies (denk daarbij aan landbouw, industrie, energievoorziening, recreatie en dergelijke) aanwezig zal zijn.

Als de droogte te groot is en zoetwatertekort dreigt, kunnen er daarom verschillende maatregelen door de overheid worden genomen. Eén van deze maatregelen is het verdelen van het beschikbare oppervlaktewater door het in werking laten treden van de verdringingsreeks.

Maar hoe zit dat ook alweer: wat houdt de verdringingsreeks in, wat is het wettelijk kader en waar liggen de verantwoordelijkheden en bevoegdheden?

Bron: KNMI

Wat is de verdringingsreeks?

De verdringingsreeks geeft een rangorde van maatschappelijke en economische behoeften, die bij (dreigende) watertekorten bepalend is voor de verdeling van het beschikbare oppervlaktewater. Het normeert het optreden van de waterbeheerders. Het doel van de verdringingsreeks is om te komen tot een minimalisering van schade als gevolg van watertekort.

Van watertekort is sprake als de vraag naar water vanuit verschillende maatschappelijke en ecologische behoeften groter is dan het aanbod van water met een voor de diverse behoeften geschikte kwaliteit.

Wettelijk kader

De Waterwet biedt in artikel 2.9 een grondslag voor een normatief kader in de vorm van de verdringingsreeks. De landelijke verdringingsreeks is vervolgens opgenomen in artikel 2.1 van het Waterbesluit.

Het geldt voor alle oppervlaktewateren en is in beginsel niet van toepassing op de verdeling van grondwater bij (dreigend) watertekort. De Waterwet beschikt overigens wel over een grondslag voor de provincies om de verdringingsreeks ook van toepassing te verklaren op grondwater, maar daar is nog nooit gebruik van gemaakt (art 2.9, tweede lid, Waterwet).

In artikel 2.1, eerste lid, van het Waterbesluit is vervolgens een categoriale indeling gemaakt. Samengevat ziet deze verdeling er als volgt uit (waarbij categorie 1 de meeste voorrang heeft en categorie 4 de minste):

Bron: Handleiding verdringingsreeks, stuurgroep management watercrises en overstromingen van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat d.d. 26 maart 2020. Zie voor een uitgebreide omschrijving van de categorieen de Handleiding.

Op grond van artikel 2.2 van het Waterbesluit kunnen in een provinciale verordening voor de regionale wateren nadere regels worden gesteld voor zover het categorie 3 en 4 betreft. Nadere prioritering tussen categorie 3 en 4 is echter niet mogelijk.

Verantwoordelijkheden en bevoegdheden

De Landelijke Coördinatiecommissie Water (onderdeel van het watermanagementcentrum van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat) stelt de categorieën 1 en 2 vast. De provincie heeft vervolgens de bevoegdheid via nadere regels om de prioritering binnen categorie 3 of 4 nader vorm te geven, dan wel de methode volgens welke in geval van watertekort tot een nadere prioritering zal worden gekomen. Voor regionaal maatwerk is de provincie dus bevoegd.

Indien de nadere prioritering van behoeften binnen categorie 3 en 4 niet bij of krachtens provinciale verordening wordt vastgelegd, heeft de waterbeheerder de ruimte om die nadere prioritering zelf vorm te geven (door middel van een beheerplan of een beleidsregel).

Voor de waterbeheerder geldt de verdringingsreeks enkel voor zijn beheersgebied. Daarbij geldt dat Rijkswaterstaat voor rijkswateren bevoegd is. Daarnaast ligt de bevoegdheid veelal bij de waterschappen, maar soms ook bij provincies of gemeenten (de bevoegdheidsverdeling volgt uit de Waterwet).

Alle waterbeheerders dienen de verdringingsreeks bij (dreigende) watertekorten in acht te nemen. De verdringingsreeks treedt automatisch in werking bij een (dreigend) watertekort; hiervoor is geen nadere besluitvorming nodig. De constatering van een watertekort door de waterbeheerder is geen besluit ex artikel 1:2 van de Algemene wet bestuursrecht, waartegen bezwaar en beroep openstaat.

Indien er een watertekort is geconstateerd door de waterbeheerder biedt de verdringingsreeks het afwegingskader voor (eventuele) dan te nemen beheersmaatregelen. Een voorbeeld van een dergelijke beheersmaatregel is het beregeningsverbod, waarbij het waterschap over het algemeen bevoegd gezag is (soms zijn hierover ook regels opgenomen in de betreffende Keur).

In het kader van het beheer kunnen wél besluiten aan de orde zijn, waartegen rechtsbescherming openstaat. (Nota van Toelichting bij het Waterbesluit, Stb. 2009, 548). Wanneer en op welke wijze rechtsmiddelen kunnen worden aangewend, zal in het tweede deel van deze tweeluik worden besproken.

Deze bijdrage is ook gepubliceerd in de Nieuwsbrief Omgevingsrecht van SDU

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Laurien Mulder (tel. 023 – 553 0262), laurienmulder@potjonker.nl of één van de andere advocaten van de sectie Bestuurs- en Overheidsrecht van Pot Jonker Advocaten

Vond u deze blog interessant en wilt u op de hoogte blijven? Schrijft u zich dan in voor onze nieuwsbrief.




Actueel / blog

Vlog: de 3 meest gestelde werkgeversvragen over vakantiedagen

In deze tijd worden logischerwijs bovengemiddeld veel vakantiegerelateerde vragen gesteld door ondernemers. Dit jaar is het onderwerp vakantie extra belangrijk door de coronacrisis. Veel werkgevers vragen zich af wat ze van werknemers kunnen verlangen. Shira Vrij behandelt daarom in onze nieuwste Pot Jonker Insights vlog de drie meest gestelde vragen door werkgevers over de vakantiedagen.  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
06 augustus 2020

AVG Basics: de ontwikkelingen in de Algemene verordening gegevensbescherming

Sinds 25 mei 2018 is de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) van toepassing. Hoewel de AVG qua uitwerking van de privacyregels gedetailleerder is dan haar voorganger, de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp), bevat zij ook een groot aantal open normen. Deze open normen worden regelmatig verduidelijkt via (Europese) jurisprudentie, richtsnoeren en handhavingszaken, maar brengen van tijd tot  ❯


Reorganiseren: de vier belangrijkste aandachtspunten

Veel ondernemingen verkeren in zwaar weer, ondanks de NOW en andere steunmaatregelen vanuit de overheid. Sommige ondernemingen zullen niet aan een reorganisatie ontkomen en moeten afscheid gaan nemen van werknemers. Bij een reorganisatie komt veel kijken. Het welslagen van een reorganisatie valt of staat bij een goede voorbereiding. Wij hebben de vier belangrijkste aandachtspunten voor  ❯


Pot Jonker Advocaten sponsort Lawyers for Lawyers

Op 19 september 2020 loopt Lawyers for Lawyers (L4L) de DIY Run van 8,1 km in Amsterdam. Pot Jonker Advocaten sponsort deze loop en levert zo een financiële bijdrage aan het vrij kunnen uitoefenen van het beroep van advocaat wereldwijd. Lawyers for Lawyers De aandacht voor de veiligheid van advocaten in binnen- en buitenland is  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
28 juli 2020

In de zorg: Leugens tijdens de sollicitatieprocedure

Stel dat u als werkgever in de zorg ontdekt dat een werknemer in de sollicitatieprocedure heeft gelogen, en bijvoorbeeld helemaal niet blijkt te beschikken over de vereiste opleiding of werkervaring? Kunt u de arbeidsovereenkomst dan beëindigen? Wat staat er in de wet? In de wet staat expliciet dat het misleiden van een werkgever door het  ❯


Een tweeluik: de verdringingsreeks: hoe zit het ook alweer?

Het is droger dan ooit en het neerslagtekort is de aflopen jaren fors toegenomen. Ook dit jaar stevenen we weer af op een extreem droog jaar (zie ook de grafiek van de KNMI hieronder). De verwachting is dat door klimaatverandering alleen maar steeds langere droge en hete perioden zullen voorkomen. We zullen er rekening mee  ❯


Training reorganisatietrajecten op 24 augustus

Veel ondernemingen verkeren in zwaar weer, ondanks de NOW en andere steunmaatregelen vanuit de overheid. Sommige ondernemingen zullen niet aan een reorganisatie ontkomen en moeten afscheid gaan nemen van werknemers. Bij een reorganisatie komt veel kijken. Als er veel werknemers bij de reorganisatie betrokken zijn, zal met de vakbonden overleg (moeten) worden gevoerd over een  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
08 juli 2020

Nieuwe webmodule basis voor samenwerking ZZP’ers?

In alle coronaberichtgeving is het bijna aan de aandacht ontsnapt, maar op 15 juni 2020 stuurden minister Koolmees en staatssecretaris Vijlbrief een brief aan de Voorzitter van de Tweede Kamer over de vervolgstappen in het zzp-beleid. De plannen over de drietrapsraket gaan overboord en er komt voor alle situaties een webmodule. Wat heeft de minister  ❯


AQUAradius onderdeel van de expositie Gebouwde trots

AQUAradius, één van de grootste woonprojecten in ons land dat gerealiseerd is op basis van collectief particulier opdrachtgeverschap, is opgenomen in de nieuwe expositie Gebouwde trots! van ABC Architectuurcentrum Haarlem. Het woonproject is gebouwd in opdracht van CPO-vereniging AQUAradius in samenwerking met ARX Architecten en Ter Steege Bouw Vastgoed Rijssen. Pot Jonker advocaat Jan Coen  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
25 juni 2020

Pot Jonker Advocaten verwelkomt twee nieuwe advocaten in vastgoedteam

Recentelijk zijn er twee nieuwe advocaten gestart bij Pot Jonker Advocaten, namelijk Esther Dubach en Hendrik-Jan Huijzer. Zij zijn beiden werkzaam binnen het vastgoedrecht. Vastgoedrecht bij Pot Jonker Pieter Nabben, hoofd sectie vastgoedrecht Pot Jonker Advocaten: “We hebben onze sectie Vastgoedrecht uitgebreid met twee echte talenten en dat stemt ons heel tevreden. Vastgoedrecht is een  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
23 juni 2020