Rechtszekerheid in een omgevingsplan



De gemeenteraad van het Brabantse Boekel stelde in 2018 als eerste gemeente een “omgevingsplan” vast voor het buitengebied. Het ging om een zogenoemd bestemmingsplan met verbrede reikwijdte als bedoeld in artikel 7c van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet. Deze regeling biedt de mogelijkheid om voor te sorteren op de Omgevingswet. Op 14 augustus 2019 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State uitspraak over dit “Omgevingsplan Buitengebied 2016” , 201804829/1/R2.

Bij het vaststellen van het plan is gebruik gemaakt van de mogelijkheden die artikel 7c biedt om van bepaalde wettelijke regels af te wijken en in aanvulling daarop regels te stellen. Zo kan worden afgeweken van de huidige regeling in de Wet ruimtelijke ordening. Een van de aspecten waardoor dit plan anders is dan bestemmingsplannen op grond van de Wro is dat er voorwaardelijke verplichtingen in zijn opgenomen. Het gaat om binnenplanse afwijkingsmogelijkheden waarmee het mogelijk wordt gemaakt om het gebruik te wijzigen onder bepaalde voorwaarden. Een voorbeeld van een voorwaardelijke verplichting is dat een functiewijziging mogelijk is als wordt gezorgd voor een goede landschappelijke inpassing of als aan beleidsregels wordt voldaan.

Onder vigeur van de Wro zijn dergelijke voorwaardelijke verplichtingen niet toegestaan. Uit de jurisprudentie van de Afdeling van de afgelopen jaren blijkt dat het stelsel van de Wro zich ertegen verzet dat in een bestemmingsplan een nader afwegingsmoment omtrent het toegestane grondgebruik wordt opgenomen.

De Brabantse milieufederatie (BMF) klaagde erover dat diverse in het Omgevingsplan Buitengebied 2016 opgenomen voorwaarden onvoldoende duidelijk zijn. Door het gebruik afhankelijk te stellen van nader in te vullen voorwaarden biedt het plan onvoldoende rechtszekerheid volgens de BMF. De Afdeling overweegt in bovengenoemde uitspraak van 14 augustus 2019 dat het gebruik van open normen passend is bij het flexibele karakter van het “omgevingsplan”.  Een nadere invulling van de voorwaarden kan bij de toetsing van de aanvraag om een omgevingsvergunning aan de orde komen. De Afdeling merkt expliciet op dat de jurisprudentie in dit verband onder de Wro niet van toepassing is op een vergunningstelsel in een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte. Nog steeds geldt wel dat de gebruiksregels voldoende duidelijk moeten zijn.

Indien een omgevingsvergunning wordt aangevraagd voor afwijkend gebruik, zal de aanvraag moeten worden getoetst aan de open normen uit het omgevingsplan, zoals een “goede landschappelijke inpassing”. Omwonenden en belangenorganisaties kunnen aan de hand van de regels in het omgevingsplan dus nog maar moeilijk inschatten welke activiteiten zullen worden toegestaan. Met deze binnenplanse afwijkingsmogelijkheden kan een kortere en eenvoudiger procedure worden doorlopen bij de vergunningverlening bij functiewijziging, wat een reden was voor de gemeenteraad om deze vergunningsystematiek op te nemen. Dit betekent dat degenen die bezwaren hebben tegen bepaalde activiteiten deze nog niet bij vaststelling van het omgevingsplan kunnen laten toetsen en bij de vergunningverlening de bezwaren tegen de lat van de open normen worden gelegd. Zodra het college van burgemeester en wethouders meent dat de activiteit voldoet aan de open normen, moet zij de omgevingsvergunning verlenen.

Er zal een balans moeten worden gevonden tussen flexibiliteit en rechtszekerheid in omgevingsplannen. Er wordt al volop geëxperimenteerd met flexibele bepalingen dus het zal een kwestie van tijd zijn totdat de grenzen hieraan door het rechtszekerheidsbeginsel duidelijk zullen worden.

Deze bijdrage is ook gepubliceerd in de Nieuwsbrief Omgevingsrecht van SDU.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Rachel Hoeneveld (tel. 023 – 5530 241; hoeneveld@potjonker.nl) of een van de andere advocaten van de sectie Bestuurs- en overheidsrecht van Pot Jonker advocaten.

Vond u deze blog interessant en wilt u op de hoogte blijven? Schrijft u zich dan in voor onze nieuwsbrief.




Actueel / blog

Failliet verklaarde VTK maakt onder leiding van curator Ingwersen doorstart

De in augustus failliet verklaarde apparatenbouwer Van Tongeren-Kennemer (VTK) maakt een doorstart. Het bedrijf dat apparatuur levert voor de voedingsindustrie gaat verder onder de vlag van de Deense SiccaDania Group. Peter Ingwersen, één van de drie bij Pot Jonker Advocaten werkzame curatoren, heeft als curator in dit faillissement deze doorstart gecoördineerd. Beperken schade en behoud  ❯


Ontslag makkelijker en goedkoper na 1 januari 2020?

Op 1 januari 2020 wordt een nieuwe ontslaggrond ingevoerd. Waarom is dat? En wat levert deze nieuwe onslaggrond op? Huidige ontslaggrond Sinds de invoering van de WWZ in 2015 hebben we te maken met specifiek in de wet omschreven ontslaggronden. Alleen als sprake is van een geheel voldragen ontslaggrond kan tot gedwongen ontslag via de  ❯


Zorgen om Nederlandse arbeidsmarkt: kloof tussen flex & vast groeit

Noodklok De kloof tussen werknemers in vaste dienst en flexwerkers (zzp’ers en werknemers zonder vast contract) wordt steeds groter in Nederland. Moeten we ons zorgen maken om deze ontwikkeling? Ja, zeggen onder andere de Vereniging Arbeidsrecht Advocaten Nederland en de Commissie Borstlap (die onderzoek deed naar de toekomstbestendigheid van de Nederlandse arbeidsmarkt). Er wordt gesproken  ❯


Een keten van arbeidsovereenkomsten; welke regels gelden straks?

Per 1 januari 2020 is het zo ver; de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) treedt in werking! Voor werkgevers brengt die wet de nodige veranderingen met zich. Er is inmiddels al veel aandacht geweest voor de lager wordende transitievergoeding, het feit dat het (wat) makkelijker wordt om werknemers te ontslaan en de sterker wordende positie  ❯


Rechtszekerheid in een omgevingsplan

De gemeenteraad van het Brabantse Boekel stelde in 2018 als eerste gemeente een “omgevingsplan” vast voor het buitengebied. Het ging om een zogenoemd bestemmingsplan met verbrede reikwijdte als bedoeld in artikel 7c van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet. Deze regeling biedt de mogelijkheid om voor te sorteren op de Omgevingswet. Op 14 augustus 2019  ❯


Seminar ‘Arbeidsrecht in 2020’ met Prof. Verhulp

Het arbeidsrecht is volop in beweging. Op 1 januari 2020 zal de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) in werking treden. Door de wijzigingen die deze wet met zich brengt (zoals een extra ontslaggrond, aanpassing van de ketenregeling en invoering van een gedifferentieerde WW-premie) moet ‘flex minder flex en vast minder vast’ worden. Per 1 april 2020  ❯


Payrolling na 1 januari 2020 – alleen nog voor het MKB interessant

De Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) heeft voor payrolling grote gevolgen, waardoor dat voor grotere ondernemingen nauwelijks meer interessant is. Dat ligt mogelijk anders voor het MKB. Wat is payrolling eigenlijk? Bij payrolling is sprake van een materiële en een formele werkgever. De medewerker verricht zijn werk voor de materiële werkgever maar die heeft het  ❯


Gewijzigde rechterlijke inzichten over de vergunningplicht van een mestplaat

Soms kom je een uitspraak tegen die in eerste instantie helemaal niet zo bijzonder lijkt, maar bij een tweede lezing toch het vermelden waard is. Dat geldt zeker voor de uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 31 juli 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:2648). Last onder dwangsom ter verwijdering van de mestplaat In deze  ❯


Seminar Aardgasvrij (ver)bouwen op 24 september

Energietransitie: uitdagende gasdoelstelling De doelstelling om alle gebouwen in 2050 van het aardgas af te hebben, is uitdagend. Net als de keuzes die gemaakt moeten worden om die doelstelling te bereiken. Er zijn verschillende duurzame energiebronnen die aardgas kunnen vervangen; van een collectieve oplossing als een warmtenet tot individuele oplossingen zoals all-electric. Eenmaal een keuze  ❯


Het pensioenakkoord: welke wijzigingen staan vast en wat levert het op?

In juni 2019 sloot de regering met werkgevers en vakorganisaties een pensioenakkoord. Iedereen jubelde, want er is jarenlang tevergeefs gepoogd om een nieuw pensioenstelsel te bedenken dat zowel uitvoerbaar als betaalbaar zou zijn. In het pensioenakkoord staat een aantal maatregelen dat op termijn moet leiden tot een evenwichtig pensioenstelsel. Wat staat daarvan nu al vast?  ❯