Rechtszekerheid in een omgevingsplan



De gemeenteraad van het Brabantse Boekel stelde in 2018 als eerste gemeente een “omgevingsplan” vast voor het buitengebied. Het ging om een zogenoemd bestemmingsplan met verbrede reikwijdte als bedoeld in artikel 7c van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet. Deze regeling biedt de mogelijkheid om voor te sorteren op de Omgevingswet. Op 14 augustus 2019 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State uitspraak over dit “Omgevingsplan Buitengebied 2016” , 201804829/1/R2.

Bij het vaststellen van het plan is gebruik gemaakt van de mogelijkheden die artikel 7c biedt om van bepaalde wettelijke regels af te wijken en in aanvulling daarop regels te stellen. Zo kan worden afgeweken van de huidige regeling in de Wet ruimtelijke ordening. Een van de aspecten waardoor dit plan anders is dan bestemmingsplannen op grond van de Wro is dat er voorwaardelijke verplichtingen in zijn opgenomen. Het gaat om binnenplanse afwijkingsmogelijkheden waarmee het mogelijk wordt gemaakt om het gebruik te wijzigen onder bepaalde voorwaarden. Een voorbeeld van een voorwaardelijke verplichting is dat een functiewijziging mogelijk is als wordt gezorgd voor een goede landschappelijke inpassing of als aan beleidsregels wordt voldaan.

Onder vigeur van de Wro zijn dergelijke voorwaardelijke verplichtingen niet toegestaan. Uit de jurisprudentie van de Afdeling van de afgelopen jaren blijkt dat het stelsel van de Wro zich ertegen verzet dat in een bestemmingsplan een nader afwegingsmoment omtrent het toegestane grondgebruik wordt opgenomen.

De Brabantse milieufederatie (BMF) klaagde erover dat diverse in het Omgevingsplan Buitengebied 2016 opgenomen voorwaarden onvoldoende duidelijk zijn. Door het gebruik afhankelijk te stellen van nader in te vullen voorwaarden biedt het plan onvoldoende rechtszekerheid volgens de BMF. De Afdeling overweegt in bovengenoemde uitspraak van 14 augustus 2019 dat het gebruik van open normen passend is bij het flexibele karakter van het “omgevingsplan”.  Een nadere invulling van de voorwaarden kan bij de toetsing van de aanvraag om een omgevingsvergunning aan de orde komen. De Afdeling merkt expliciet op dat de jurisprudentie in dit verband onder de Wro niet van toepassing is op een vergunningstelsel in een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte. Nog steeds geldt wel dat de gebruiksregels voldoende duidelijk moeten zijn.

Indien een omgevingsvergunning wordt aangevraagd voor afwijkend gebruik, zal de aanvraag moeten worden getoetst aan de open normen uit het omgevingsplan, zoals een “goede landschappelijke inpassing”. Omwonenden en belangenorganisaties kunnen aan de hand van de regels in het omgevingsplan dus nog maar moeilijk inschatten welke activiteiten zullen worden toegestaan. Met deze binnenplanse afwijkingsmogelijkheden kan een kortere en eenvoudiger procedure worden doorlopen bij de vergunningverlening bij functiewijziging, wat een reden was voor de gemeenteraad om deze vergunningsystematiek op te nemen. Dit betekent dat degenen die bezwaren hebben tegen bepaalde activiteiten deze nog niet bij vaststelling van het omgevingsplan kunnen laten toetsen en bij de vergunningverlening de bezwaren tegen de lat van de open normen worden gelegd. Zodra het college van burgemeester en wethouders meent dat de activiteit voldoet aan de open normen, moet zij de omgevingsvergunning verlenen.

Er zal een balans moeten worden gevonden tussen flexibiliteit en rechtszekerheid in omgevingsplannen. Er wordt al volop geëxperimenteerd met flexibele bepalingen dus het zal een kwestie van tijd zijn totdat de grenzen hieraan door het rechtszekerheidsbeginsel duidelijk zullen worden.

Deze bijdrage is ook gepubliceerd in de Nieuwsbrief Omgevingsrecht van SDU.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Rachel Hoeneveld (tel. 023 – 5530 241; hoeneveld@potjonker.nl) of een van de andere advocaten van de sectie Bestuurs- en overheidsrecht van Pot Jonker advocaten.

Vond u deze blog interessant en wilt u op de hoogte blijven? Schrijft u zich dan in voor onze nieuwsbrief.




Actueel / blog

Een tweeluik: de verdringingsreeks: hoe zit het ook alweer?

Het is droger dan ooit en het neerslagtekort is de aflopen jaren fors toegenomen. Ook dit jaar stevenen we weer af op een extreem droog jaar (zie ook de grafiek van de KNMI hieronder). De verwachting is dat door klimaatverandering alleen maar steeds langere droge en hete perioden zullen voorkomen. We zullen er rekening mee  ❯


Training reorganisatietrajecten op 24 augustus

Veel ondernemingen verkeren in zwaar weer, ondanks de NOW en andere steunmaatregelen vanuit de overheid. Sommige ondernemingen zullen niet aan een reorganisatie ontkomen en moeten afscheid gaan nemen van werknemers. Bij een reorganisatie komt veel kijken. Als er veel werknemers bij de reorganisatie betrokken zijn, zal met de vakbonden overleg (moeten) worden gevoerd over een  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
08 juli 2020

Nieuwe webmodule basis voor samenwerking ZZP’ers?

In alle coronaberichtgeving is het bijna aan de aandacht ontsnapt, maar op 15 juni 2020 stuurden minister Koolmees en staatssecretaris Vijlbrief een brief aan de Voorzitter van de Tweede Kamer over de vervolgstappen in het zzp-beleid. De plannen over de drietrapsraket gaan overboord en er komt voor alle situaties een webmodule. Wat heeft de minister  ❯


AQUAradius onderdeel van de expositie Gebouwde trots

AQUAradius, één van de grootste woonprojecten in ons land dat gerealiseerd is op basis van collectief particulier opdrachtgeverschap, is opgenomen in de nieuwe expositie Gebouwde trots! van ABC Architectuurcentrum Haarlem. Het woonproject is gebouwd in opdracht van CPO-vereniging AQUAradius in samenwerking met ARX Architecten en Ter Steege Bouw Vastgoed Rijssen. Pot Jonker advocaat Jan Coen  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
25 juni 2020

Pot Jonker Advocaten verwelkomt twee nieuwe advocaten in vastgoedteam

Recentelijk zijn er twee nieuwe advocaten gestart bij Pot Jonker Advocaten, namelijk Esther Dubach en Hendrik-Jan Huijzer. Zij zijn beiden werkzaam binnen het vastgoedrecht. Vastgoedrecht bij Pot Jonker Pieter Nabben, hoofd sectie vastgoedrecht Pot Jonker Advocaten: “We hebben onze sectie Vastgoedrecht uitgebreid met twee echte talenten en dat stemt ons heel tevreden. Vastgoedrecht is een  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
23 juni 2020

Student-stagiair Sarith Jonker: ‘Mijn geleverde werk werd gewaardeerd’

Stagelopen bij Pot Jonker Advocaten, Sarith Jonker ging de uitdaging aan. Waarvoor koos ze voor Pot Jonker Advocaten, welke verwachtingen had ze en wat vergeet zij nooit meer van haar stage? Op deze en nog meer vragen geeft Sarith antwoord in de rubriek Student-stagiair van de week in MR. Succesvolle stage “De fijne ervaring en  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
16 juni 2020

Bestemmingsplannen en de omgang met bewonersinitiatieven en -alternatieven

Lang gold in bestemmingsplankwesties dat de Afdeling vooral toetste of de keuze van de raad voor een bepaalde bestemming aanvaardbaar was, zonder daarbij veel aandacht te besteden aan de mogelijkheid dat een door appellanten aangedragen alternatieve invulling misschien wel beter zou zijn geweest. Tegelijkertijd had de Afdeling wel een open oog voor concrete planinitiatieven, veelal  ❯


Floris Bakels adviseur bij Pot Jonker Advocaten

Floris Bakels, oud-vicepresident en oud-advocaat Generaal bij de Hoge Raad en oud-senior rechter bij de rechtbank  Amsterdam, heeft zich als adviseur verbonden aan Pot Jonker Advocaten. Over Floris Bakels Floris Bakels heeft een lange carrière bij de rechterlijke macht doorlopen.  Hij was rechter bij de Rechtbank Haarlem (1984), raadsheer in het Gerechtshof Amsterdam (1989) en  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
08 juni 2020

NOW 2.0 versus NOW: nieuwe mogelijkheden & belangrijkste verschillen

Het kabinet heeft het Noodpakket 2.0 aangekondigd. Onderdeel van de aangekondigde maatregelen is de verlenging van de NOW met 3 maanden. Wat betekent dit voor werkgevers? Nieuwe mogelijkheden NOW 2.0 Ondernemers die gebruik hebben gemaakt van de NOW 1.0 én ondernemers die dat niet hebben gedaan maar dat voor de komende periode alsnog willen doen, kunnen een beroep  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
27 mei 2020

Geslaagd beroep op vertrouwensbeginsel met toepassing driestappenplan

In deze blog, zoals verschenen in de nieuwsbrief Omgevingsrecht van Sdu, wordt ingegaan op een uitspraak  van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: de Afdeling) van 22 april jl. (ECLI:NL:RVS:2020:1128). Centraal in deze uitspraak staat het vertrouwensbeginsel. In de praktijk slaagt (of wellicht: slaagde) een beroep op het vertrouwensbeginsel in het bestuursrecht  ❯