Parkeren en ruimtelijke ordening; een lastige combinatie



Parkeerbehoefte en een goede ruimtelijke ordening: een combinatie die tot veel reuring, vragen en dus ook jurisprudentie leidt.  In een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 2 januari 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:9) wordt weer eens duidelijk uiteen gezet hoe getoetst moet worden of een project voldoende parkeergelegenheid biedt om in de parkeerbehoefte ervan te voorzien, en wat de gemeenteraad nu wel of niet bij de beoordeling of hij een verklaring van geen bedenkingen wil afgeven ten aanzien van dat parkeren mag betrekken.

Een nieuw appartementencomplex: ‘Wonen’ in plaats van ‘Kantoor’

Het ging in casu om een project van Timpaan Vastgoed, die op een hoek in de gemeente Alkmaar appartementen wil bouwen op gronden die tot dusver in gebruik waren als parkeerterrein, maar welke sinds 2013 bestemd zijn als ‘Kantoor’.

Omdat het project in strijd is met het bestemmingsplan, diende, alvorens een afwijkingsvergunning zou kunnen worden verleend, de gemeenteraad een verklaring van geen bedenkingen af te geven. Dat weigerde de gemeenteraad, vanwege de stelling dat er in de betrokken omgeving al te weinig parkeerplaatsen zijn en door het bouwen van het appartementencomplex nog meer parkeerplaatsen zouden verdwijnen. Burgemeester en wethouders konden vervolgens bij gebreke van de benodigde verklaring van geen bedenkingen, niet anders dan de vergunning voor het project weigeren. Dat was overigens tot genoegen van omliggende bedrijven en omwonenden, die zich sterk hadden gemaakt voor voldoende parkeergelegenheid in de buurt.

Timpaan kwam in beroep en kreeg van de rechtbank gelijk: Burgemeester en wethouders dienden met inachtneming van de uitspraak opnieuw op de aanvraag te beslissen, omdat de als gevolg van het bouwplan, enkele toename van de parkeerbehoefte ten opzichte van het bestemde gebruik (Kantoor)  diende te worden meegeteld en een eventueel bestaand tekort buiten beschouwing diende te worden gelaten.

Het college, noch de raad lieten het daarbij zitten. Samen met de omliggende bedrijven en omwonenden, stelde men hoger beroep in. Ook Timpaan kwam overigens in (incidenteel) hoger beroep.

Wel of niet rekening houden met een bestaand parkeerplaatsentekort?

In hoger beroep betoogden appellanten (het college en de raad) dat de rechtbank ten onrechte alleen rekening had gehouden met de toename van de parkeerbehoefte als gevolg van het bouwplan en dat een eventueel bestaand tekort als regel buiten beschouwing dient te worden gelaten. Volgens appellanten is in een situatie als de onderhavige, waarbij de gemeenteraad een verklaring van geen bedenkingen dient af te geven, een ander kader relevant: alleen aan een goede ruimtelijke ordening, waarbij een bestaand parkeerplaatsentekort en de effecten van de nieuwe ontwikkeling daarop relevant zijn, dient te worden getoetst.

De Afdeling bestuursrechtspraak schept in de uitspraak meteen rust: het gaat hier niet om één vraag, maar om twee van elkaar te onderscheiden vragen:

  1. Voorziet het project in voldoende parkeergelegenheid om in de parkeerbehoefte ervan te kunnen voorzien? en
  2. Mag de gemeenteraad bij de beoordeling of hij een verklaring van geen bedenkingen wil afgeven een bestaand tekort aan parkeerplaatsen betrekken?

Op de eerste vraag wordt, onder verwijzing naar vaste jurisprudentie, geoordeeld dat alleen rekening moet worden gehouden met de toename van de parkeerbehoefte als gevolg van het realiseren van het project. Dat geldt ook in het geval er sprake is van een afwijkingsbesluit, waarbij een verklaring van geen bedenkingen van de gemeenteraad is vereist.

Op de tweede vraag antwoordt de Afdeling dat de gemeenteraad bij de beoordeling of een verklaring van geen bedenkingen kan worden afgegeven, moet bezien of het project in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. Daarbij dient de raad alle planologisch relevante omstandigheden te betrekken. Een bestaand tekort aan parkeerplaatsen kan er daar, anders dan de rechtbank oordeelde, wel degelijk één van zijn.

Is er wel een tekort?

Het college en de raad kregen hier dus gelijk. Maar, zo overwoog de Afdeling, dat betekent niet dat een bestaand tekort zondermeer als grondslag kan dienen voor het weigeren van een verklaring van geen bedenkingen. De gemeenteraad zal deugdelijk moeten motiveren waarom een project gelet op het bestaande tekort aan parkeerplaatsen in strijd is met een goede ruimtelijke ordening.

En daar ging het alsnog fout: de Afdeling fileerde nauwkeurig de feitelijke situatie ter plaatse en toetste dat aan onder meer het vigerende bestemmingsplan. De Afdeling kwam tot de conclusie dat er weliswaar een tekort aan parkeerplaatsen aan de orde kon zijn, maar dat dat niet kon worden toegeschreven aan de ontwikkeling die Timpaan voorstond. Het tekort hield voornamelijk verband met de parkeerbehoefte van omliggende bedrijven en op het perceel waarop het bouwplan was voorzien gold geen openbare parkeerbestemming, waaraan deze bedrijven het vertrouwen zouden kunnen ontlenen dat voor hen daarmee in voldoende parkeergelegenheid zou worden voorzien. Uit parkeeronderzoek bleek voorts dat het met dat bestaande tekort ook nog wel mee viel. Als in de toekomst de bezettingsgraad zou toenemen, zou dat weliswaar een probleem kunnen worden, maar dat zou ook dan niet betekenen dat de omliggende bedrijven dan aanspraak zouden kunnen maken op parkeerplaatsen op het perceel van Timpaan.

Terug naar de tekentafel

Het weigeren van de verklaring van geen bedenkingen was onrechtmatig. Een nieuwe verklaring van geen bedenkingen zou in ieder geval niet geweigerd kunnen worden op grond van het parkeerargument. Andermaal terug naar de tekentafel dus; zij het op een iets andere wijze dan de rechtbank had verordonneerd. Het blijft moeilijk, parkeren en ruimtelijke ordening.

Deze bijdrage is ook gepubliceerd in de Nieuwsbrief Omgevingsrecht van SDU.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Marieke Dankbaar (tel. 023 – 5530236),
dankbaar@potjonker.nl of één van de andere advocaten van de sectie Bestuurs- en Overheidsrecht van Pot Jonker Advocaten. Vond u deze blog interessant en wilt u op de hoogte blijven? Schrijft u zich dan in voor onze nieuwsbrief.




Actueel / blog

Belang, ontvankelijkheid en relativiteit

Een onderzoek naar het belang van degene die beroep instelt tegen een besluit is noodzakelijk om te kijken of hij überhaupt mag procederen. Maar ook als zijn ontvankelijkheid is vastgesteld, blijft zijn belang van belang. Want artikel 8:69a Awb kan ertoe leiden dat hij toch bepaalde argumenten niet met succes naar voren kan brengen, omdat  ❯


Rechtbank Noord-Holland verleent surseance aan Nederlandse tak De Keizer International

Bewindvoerder Rocco Mulder staat familiebedrijf gespecialiseerd in systeemintegraties voor superjachten bij De rechtbank Noord-Holland heeft gisteren surseance van betaling verleend aan de Nederlandse vennootschappen van De Keizer International: De Keizer International B.V. en De Keizer Marine Engineering B.V. De Keizer International is een wereldwijde leverancier van systeemintegraties voor jachten met vestigingen in Nederland, Frankrijk, Spanje  ❯

Pot Jonker Advocaten
14 oktober 2020

Pot Jonker opgenomen in de Top Vastgoedjuristen van PropertyNL

De PropertyNL Top Vastgoedjuristen is weer bekend gemaakt. We zijn trots dat Pot Jonker Advocaten wederom is opgenomen in deze mooie lijst! Jaarlijks onderzoek onder vastgoedjuristen Het jaarlijkse onderzoek van PropertyNL onder vastgoedjuristen komt elk najaar uit en biedt een overzicht van de kantoren binnen het vastgoedrecht. Zoals PropertyNL zelf stelt, “maken in Nederland een  ❯

Pot Jonker Advocaten
06 oktober 2020

Passende beoordeling voor koeien in de wei

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (“de Afdeling”) houdt voet bij stuk: het beweiden van vee kan vergunningplichtig zijn. In haar uitspraak van 29 mei 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1604, heeft de Afdeling dit ook al overwogen. Dit leidde tot veel kritiek, waarop de provincies samen met de Minister besloten om het beweiden van vee niet  ❯


Online jurisprudentielunch verzorgd door mr. Floris Bakels

Oud-vicepresident van de Hoge Raad en adviseur van Pot Jonker Advocaten Floris Bakels verzorgt vanaf donderdag 8 oktober 2020 maandelijks een online jurisprudentielunch voor advocaten die werkzaam zijn in het arrondissement Noord-Holland. Tijdens deze jurisprudentielunch zullen hoofdzakelijk arresten van de civiele kamer van de Hoge Raad worden behandeld. Op dit moment verzorgt Floris Bakels maandelijks  ❯

Pot Jonker Advocaten
21 september 2020

Partnerschap Pot Jonker Advocaten met Impact Matters officieel van start

Pot Jonker Advocaten is als partner toegetreden tot het netwerk van Impact Matters. Impact Matters koppelt experts uit het bedrijfsleven als vrijwilliger aan ideële organisaties. Deze experts delen hun relevante kennis, ervaring en inzichten, belangeloos om de ambities van uiteenlopende organisaties te realiseren. Grote diversiteit aan ideële organisaties en projecten De variatie aan ideële organisaties  ❯

Pot Jonker Advocaten
03 september 2020

Een studentenhuis en een dakterras; als dat maar goed gaat

ABRvS 12 augustus 2020 (ECLI:NL:RVS:2020:1907) Spoiler alert: een studentenhuis en een dakterras; dat gaat dus niet goed. De Raad van State heeft veel begrip voor de klagende buren van een studentenhuis. Maar waar moet het vergunningverlenende en handhavende bestuursorgaan nu wel of niet rekening mee houden? Wat is ruimtelijk relevant? In iedere studentenstad komt het  ❯


HRLM magazine spreekt advocaten vastgoedrecht over coronacrisis

In de meest recente uitgave van HRLM lichten onze vastgoedrecht advocaten Pieter Nabben en Esther Dubach de gevolgen en mogelijkheden van de coronacrisis toe voor zakelijk vastgoed. Meeste gestelde vastgoedvraag in coronatijd Welke vraag met betrekking tot vastgoedrecht kwam vaak terug in de afgelopen maanden? “Die over huur en verhuur van winkelpanden en andere bedrijfsruimtes.  ❯


Vlog: de 3 meest gestelde werkgeversvragen over vakantiedagen

In deze tijd worden logischerwijs bovengemiddeld veel vakantiegerelateerde vragen gesteld door ondernemers. Dit jaar is het onderwerp vakantie extra belangrijk door de coronacrisis. Veel werkgevers vragen zich af wat ze van werknemers kunnen verlangen. Shira Vrij behandelt daarom in onze nieuwste Pot Jonker Insights vlog de drie meest gestelde vragen door werkgevers over de vakantiedagen.  ❯

Pot Jonker Advocaten
06 augustus 2020

AVG Basics: de ontwikkelingen in de Algemene verordening gegevensbescherming

Sinds 25 mei 2018 is de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) van toepassing. Hoewel de AVG qua uitwerking van de privacyregels gedetailleerder is dan haar voorganger, de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp), bevat zij ook een groot aantal open normen. Deze open normen worden regelmatig verduidelijkt via (Europese) jurisprudentie, richtsnoeren en handhavingszaken, maar brengen van tijd tot  ❯