Parkeren en ruimtelijke ordening; een lastige combinatie



Parkeerbehoefte en een goede ruimtelijke ordening: een combinatie die tot veel reuring, vragen en dus ook jurisprudentie leidt.  In een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 2 januari 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:9) wordt weer eens duidelijk uiteen gezet hoe getoetst moet worden of een project voldoende parkeergelegenheid biedt om in de parkeerbehoefte ervan te voorzien, en wat de gemeenteraad nu wel of niet bij de beoordeling of hij een verklaring van geen bedenkingen wil afgeven ten aanzien van dat parkeren mag betrekken.

Een nieuw appartementencomplex: ‘Wonen’ in plaats van ‘Kantoor’

Het ging in casu om een project van Timpaan Vastgoed, die op een hoek in de gemeente Alkmaar appartementen wil bouwen op gronden die tot dusver in gebruik waren als parkeerterrein, maar welke sinds 2013 bestemd zijn als ‘Kantoor’.

Omdat het project in strijd is met het bestemmingsplan, diende, alvorens een afwijkingsvergunning zou kunnen worden verleend, de gemeenteraad een verklaring van geen bedenkingen af te geven. Dat weigerde de gemeenteraad, vanwege de stelling dat er in de betrokken omgeving al te weinig parkeerplaatsen zijn en door het bouwen van het appartementencomplex nog meer parkeerplaatsen zouden verdwijnen. Burgemeester en wethouders konden vervolgens bij gebreke van de benodigde verklaring van geen bedenkingen, niet anders dan de vergunning voor het project weigeren. Dat was overigens tot genoegen van omliggende bedrijven en omwonenden, die zich sterk hadden gemaakt voor voldoende parkeergelegenheid in de buurt.

Timpaan kwam in beroep en kreeg van de rechtbank gelijk: Burgemeester en wethouders dienden met inachtneming van de uitspraak opnieuw op de aanvraag te beslissen, omdat de als gevolg van het bouwplan, enkele toename van de parkeerbehoefte ten opzichte van het bestemde gebruik (Kantoor)  diende te worden meegeteld en een eventueel bestaand tekort buiten beschouwing diende te worden gelaten.

Het college, noch de raad lieten het daarbij zitten. Samen met de omliggende bedrijven en omwonenden, stelde men hoger beroep in. Ook Timpaan kwam overigens in (incidenteel) hoger beroep.

Wel of niet rekening houden met een bestaand parkeerplaatsentekort?

In hoger beroep betoogden appellanten (het college en de raad) dat de rechtbank ten onrechte alleen rekening had gehouden met de toename van de parkeerbehoefte als gevolg van het bouwplan en dat een eventueel bestaand tekort als regel buiten beschouwing dient te worden gelaten. Volgens appellanten is in een situatie als de onderhavige, waarbij de gemeenteraad een verklaring van geen bedenkingen dient af te geven, een ander kader relevant: alleen aan een goede ruimtelijke ordening, waarbij een bestaand parkeerplaatsentekort en de effecten van de nieuwe ontwikkeling daarop relevant zijn, dient te worden getoetst.

De Afdeling bestuursrechtspraak schept in de uitspraak meteen rust: het gaat hier niet om één vraag, maar om twee van elkaar te onderscheiden vragen:

  1. Voorziet het project in voldoende parkeergelegenheid om in de parkeerbehoefte ervan te kunnen voorzien? en
  2. Mag de gemeenteraad bij de beoordeling of hij een verklaring van geen bedenkingen wil afgeven een bestaand tekort aan parkeerplaatsen betrekken?

Op de eerste vraag wordt, onder verwijzing naar vaste jurisprudentie, geoordeeld dat alleen rekening moet worden gehouden met de toename van de parkeerbehoefte als gevolg van het realiseren van het project. Dat geldt ook in het geval er sprake is van een afwijkingsbesluit, waarbij een verklaring van geen bedenkingen van de gemeenteraad is vereist.

Op de tweede vraag antwoordt de Afdeling dat de gemeenteraad bij de beoordeling of een verklaring van geen bedenkingen kan worden afgegeven, moet bezien of het project in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. Daarbij dient de raad alle planologisch relevante omstandigheden te betrekken. Een bestaand tekort aan parkeerplaatsen kan er daar, anders dan de rechtbank oordeelde, wel degelijk één van zijn.

Is er wel een tekort?

Het college en de raad kregen hier dus gelijk. Maar, zo overwoog de Afdeling, dat betekent niet dat een bestaand tekort zondermeer als grondslag kan dienen voor het weigeren van een verklaring van geen bedenkingen. De gemeenteraad zal deugdelijk moeten motiveren waarom een project gelet op het bestaande tekort aan parkeerplaatsen in strijd is met een goede ruimtelijke ordening.

En daar ging het alsnog fout: de Afdeling fileerde nauwkeurig de feitelijke situatie ter plaatse en toetste dat aan onder meer het vigerende bestemmingsplan. De Afdeling kwam tot de conclusie dat er weliswaar een tekort aan parkeerplaatsen aan de orde kon zijn, maar dat dat niet kon worden toegeschreven aan de ontwikkeling die Timpaan voorstond. Het tekort hield voornamelijk verband met de parkeerbehoefte van omliggende bedrijven en op het perceel waarop het bouwplan was voorzien gold geen openbare parkeerbestemming, waaraan deze bedrijven het vertrouwen zouden kunnen ontlenen dat voor hen daarmee in voldoende parkeergelegenheid zou worden voorzien. Uit parkeeronderzoek bleek voorts dat het met dat bestaande tekort ook nog wel mee viel. Als in de toekomst de bezettingsgraad zou toenemen, zou dat weliswaar een probleem kunnen worden, maar dat zou ook dan niet betekenen dat de omliggende bedrijven dan aanspraak zouden kunnen maken op parkeerplaatsen op het perceel van Timpaan.

Terug naar de tekentafel

Het weigeren van de verklaring van geen bedenkingen was onrechtmatig. Een nieuwe verklaring van geen bedenkingen zou in ieder geval niet geweigerd kunnen worden op grond van het parkeerargument. Andermaal terug naar de tekentafel dus; zij het op een iets andere wijze dan de rechtbank had verordonneerd. Het blijft moeilijk, parkeren en ruimtelijke ordening.

Deze bijdrage is ook gepubliceerd in de Nieuwsbrief Omgevingsrecht van SDU.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Marieke Dankbaar (tel. 023 – 5530236),
dankbaar@potjonker.nl of één van de andere advocaten van de sectie Bestuurs- en Overheidsrecht van Pot Jonker Advocaten. Vond u deze blog interessant en wilt u op de hoogte blijven? Schrijft u zich dan in voor onze nieuwsbrief.




Actueel / blog

Pot Jonker Advocaten is op zoek naar een advocaat-medewerker met belangstelling voor de civiele overheidspraktijk

Overheidsteam bij Pot Jonker Advocaten De overheidspraktijk van Pot Jonker kent een breed scala aan werkzaamheden. Wij zijn gespecialiseerd in omgevingsrecht, gebiedsontwikkeling, gemeenterecht, openbare orde en veiligheid, bestuursprocesrecht, subsidies, handhaving, overheidsaansprakelijkheid en overheidsprivaatrecht. Wij adviseren en procederen zowel voor overheden, waaronder lokale en semi-overheden, als voor ondernemingen en particulieren die met overheden te maken hebben.  ❯

Pot Jonker Advocaten
07 april 2021

Pot Jonker Advocaten zoekt een gevorderd stagiair of beginnend medewerker overheidspraktijk

Overheidsteam bij Pot Jonker Advocaten Overheidsrecht is een belangrijke specialisatie binnen ons kantoor. De overheidspraktijk van Pot Jonker kent een breed scala aan werkzaamheden. Wij zijn gespecialiseerd in omgevingsrecht, gebiedsontwikkeling, gemeenterecht, openbare orde en veiligheid, bestuursprocesrecht, subsidies, handhaving, overheidsaansprakelijkheid en overheidsprivaatrecht. Wij adviseren en procederen zowel voor overheden, waaronder lokale en semi-overheden, als voor ondernemingen  ❯

Pot Jonker Advocaten
07 april 2021

Tips & Tricks vergunningaanvraag buitenfestival voor festivalorganisatoren

De procedures om succesvol een vergunning voor een buitenfestival aan te vragen zijn er de laatste jaren niet makkelijker op geworden. Er moet met steeds meer aspecten rekening gehouden worden bij een vergunningaanvraag. Denk aan de gevolgen van een festival voor de stikstofdepositie in een natuurgebied of de geluids- en verkeersoverlast voor omwonenden. Maar ook  ❯


Burgemeester Tilburg mocht autoverhuurbedrijf geen dwangsommen opleggen

De Algemene Plaatselijke Verordening van de gemeente Tilburg kent sinds 2016 een bepaling, op grond waarvan de burgemeester de bevoegdheid heeft om gebouwen en bedrijfsmatige activiteiten aan te wijzen waarvoor een vergunningplicht gaat gelden, omdat in of rondom deze gebouwen of door de bedrijfsmatige activiteiten de leefbaarheid of de openbare orde en veiligheid in de  ❯


Doorgeslagen rechtsverwerkingsclausules in aanbestedingsdocumentatie

In het maart-nummer van het Tijdschrift voor Bouwrecht (TBR) is een annotatie verschenen van de hand van Babette Blaisse, Esther Dubach en Nathanaëlle Kiekens. Hierin behandelen zij een aanbestedingsrechtelijk vonnis van de voorzieningenrechter van de rechtbank Den Haag. De zaak gaat over het volgende: In de aanbestedingsstukken van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap  ❯


Interview in De Jurist (FD): advocaat Floris Diepraam & Manager Commercial Legal PostNL Stefan Gerts

In het artikel Cliënt en juridisch adviseur: ‘Bij PostNL komt van alles langs’ van De Jurist van afgelopen vrijdag vertellen ondernemingsrecht advocaat Floris Diepraam en Manager Commercial Legal bij PostNL Stefan Gerts over hun langdurige samenwerking. Het interview geeft een inkijkje in het ontstaan van de samenwerking, het belang van een breder perspectief op juridische  ❯

Pot Jonker Advocaten
09 maart 2021

VNPF & Pot Jonker Advocaten kennissessie ‘Vergunningaanvraag buitenfestival’ op 18 maart 2021

De procedures om succesvol een vergunning voor een buitenfestival aan te vragen zijn er de laatste jaren niet makkelijker op geworden. Er moet met steeds meer aspecten rekening gehouden worden bij een vergunningaanvraag. Denk aan de gevolgen van een festival voor de stikstofdepositie in een natuurgebied of de geluids- en verkeersoverlast voor omwonenden. Hoe houdt  ❯


Meer ruimte om afscheid te nemen van oudere werknemer door RVU-vrijstelling

Voor sommige werknemers vallen de jaren voor het bereiken van de AOW-leeftijd zwaar. Werknemers zullen hun arbeidsovereenkomst niet snel zelf opzeggen, omdat dat grote financiële gevolgen kan hebben, onder andere voor de pensioenopbouw. Werkgevers willen die werknemers vaak best iets meegeven bij een eerder ontslag, maar worden tegengehouden door de zogeheten RVU-heffing (heffing naar aanleiding  ❯


Privacyregels voor werkgevers in tijden van corona

Als werkgever heeft u de plicht om voor een veilige werkomgeving te zorgen. Om te voorkomen dat een werknemer met het coronavirus collega’s besmet, wilt u maatregelen treffen en wellicht ook kunnen controleren. Daarbij moet rekening worden gehouden met privacyregels. Voorbeelden van privacyregels U mag bijvoorbeeld niet vragen of uw werknemer corona heeft en als  ❯


Wat komt er kijken bij een reorganisatie vanwege corona?

Misschien bent u als ondernemer de afgelopen periode doorgekomen door gebruik te maken van de NOW en andere steunmaatregelen van de overheid, maar ontkomt u er niet aan om afscheid te gaan nemen van werknemers. In een eerdere blog hebben wij de vier belangrijkste aandachtspunten en reorganisatietips op een rij gezet. In dit blog leest  ❯