Onteigening anno 2021



Als het aan het kabinet ligt, gaat de onteigeningsprocedure op de schop in het kader van de invoering van de Omgevingswet. De huidige Onteigeningswet, waarvoor de basis nog door Thorbecke is gelegd in 1851, verdwijnt dan na meer dan anderhalve eeuw definitief uit beeld.

De tweedeling tussen een administratieve procedure – waarin het erom gaat of er voldoende noodzaak is om te onteigenen – en een rechtbankprocedure bij de civiele rechter – waarin de te betalen schadevergoeding centraal staat – blijft in grote lijnen in stand. Of beter gezegd; die wordt weer meer zoals Thorbecke dat had gedacht: de burgerlijke rechter oordeelt straks alleen nog maar over de te betalen schadeloosstelling. Met de beoordeling van de vraag of er voldoende reden is om eigendom te ontnemen houdt hij zich niet meer bezig. De vraag of een onteigening moet plaatsvinden wordt straks exclusief behandeld in  de administratieve procedure.

Centraal in de toekomstige administratieve procedure staat een onteigeningsbesluit, te nemen door bijvoorbeeld een gemeenteraad of provinciale staten. Dat besluit moet wel – en dat is nieuw – getoetst worden door een bestuursrechter. Die toets is niet afhankelijk van het initiatief van de grondeigenaar, die daartoe beroep zou moeten instellen: het initiatief ligt daarentegen bij de onteigenende overheid, die het onteigeningsbesluit ter bekrachtiging moet voorleggen aan de bestuursrechter.  Die procedure wijkt dus af van hetgeen gebruikelijk is onder de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Dat geldt ook voor de toetsing die de rechter moet uitvoeren alvorens te bekrachtigen. Die wordt – waarschijnlijk – indringender dan onder de Awb gebruikelijk is. Tegen een uitspraak van de bestuursrechter – positief of negatief voor de onteigenaar – staat hoger beroep open bij de Afdeling bestuursrechtspraak. Als de bestuursrechter het onteigeningsbesluit onherroepelijk heeft bekrachtigd, kan een notaris een onteigeningsakte opstellen. Hij moet dan wel nog controleren of er overeenstemming bestaat met de eigenaar over de schadevergoeding en of die is betaald. Zo ja, dan kan de akte in het kadaster worden ingeschreven en gaat de eigendom over.

Maar staat de schadeloosstelling nog ter discussie, dan moet de onteigenaar eerst nog  bij de burgerlijke rechter een procedure starten om die vast te laten stellen. Door de rechtbank te benoemen deskundigen moeten het te onteigenen perceel of gebouw  dan opnemen en de onteigenende overheid moet een voorschot betalen, wil de notaris in die situatie een onteigeningsakte kunnen opstellen en inschrijven, waarmee de eigendom wordt verworven. Daarna kan de discussie over de schadeloosstelling worden voortgezet bij de rechtbank. Tegen een rechtbankuitspraak daarover staat – net als nu – cassatieberoep open bij de Hoge Raad.

Het wetsvoorstel beoogt geen wijziging te brengen in het materiële onteigeningsrecht: de regels  die de rechter bij de vaststelling van de schadeloosstelling in acht moet nemen, blijven ongewijzigd.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Jan Coen Binnerts (tel. 023-5530246), binnerts@potjonker.nl of een van de andere advocaten van de sectie Bestuurs- en Overheidsrecht van Pot Jonker Advocaten.

Vond u deze blog interessant en wilt u op de hoogte blijven? Schrijft u zich dan in voor onze nieuwsbrief .




Actueel / blog

Wat is ervoor nodig om een initiatief op te laten nemen in een bestemmingsplan? Een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State

In Bedrijfsjuridische berichten 2019/6 bespreekt Rachel Hoeneveld de jurisprudentie van de Afdeling over het opnemen van nog niet gerealiseerde initiatieven in bestemmingsplannen. Het artikel treft u hieronder aan: Bb 2019-06


Update ondernemingsrecht

Pot Jonker houdt voortdurend bij met welke ontwikkelingen onze klanten rekening moeten houden. In deze nieuwsbrief gaan wij in op acht ontwikkelingen die relevant zijn op het gebied van het ondernemingsrecht. 1. Wet bescherming bedrijfsgeheimen in werking getreden Tot voor kort waren rechthebbenden die wilden optreden tegen inbreuken op hun bedrijfsgeheimen aangewezen op het algemene  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
17 april 2019

Netherlands Commercial Court (of Appeal): procederen in commerciële geschillen nu mogelijk in het Engels

Per 1 januari 2019 is het Netherlands Commercial Court (NCC) bij de rechtbank Amsterdam en het Netherlands Commercial Court of Appeal (NCCA) bij het gerechtshof van Amsterdam ingevoerd. Bij die gerechten is het mogelijk om civiele- en handelsgeschillen te voeren in de Engelse taal. Dit geldt voor de gehele procedure: van processtukken en correspondentie tot  ❯


Nieuwe boetebeleidsregels Autoriteit Persoonsgegevens

Op 14 maart 2019 zijn aangepaste boetebeleidsregels van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) gepubliceerd in de Staatscourant (nr. 14586). De oude boetebeleidsregels waren achterhaald sinds de inwerkingtreding van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Met de aangepaste boetebeleidsregels geeft de AP inzicht op welke wijze de hoogte van een boete wordt berekend bij schending van onder meer  ❯


Internetconsultatie Wet Franchise afgerond

Op 31 januari 2019 is de internetconsultatie van het wetsvoorstel Wet Franchise afgerond. De verwachting is dat later dit jaar een definitief wetsvoorstel aan de Tweede Kamer zal worden aangeboden. De Wet Franchise moet leiden tot een aantal nieuwe bepalingen die met name dienen om franchisenemers te beschermen. Er wordt in het wetsvoorstel geen gebruik  ❯


Onteigening anno 2021

Als het aan het kabinet ligt, gaat de onteigeningsprocedure op de schop in het kader van de invoering van de Omgevingswet. De huidige Onteigeningswet, waarvoor de basis nog door Thorbecke is gelegd in 1851, verdwijnt dan na meer dan anderhalve eeuw definitief uit beeld. De tweedeling tussen een administratieve procedure – waarin het erom gaat  ❯


Stem hier voor genomineerde Babette Blaisse bouwrecht advocaat van het jaar!

Stemmen via deze link

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
29 maart 2019

Zorgaanbieders opgelet: op 1 juni 2019 dient u een jaaroverzicht geweldsincidenten klaar te hebben!

Het komt helaas wel eens voor dat cliënten die in een zorginstelling verblijven elkaar lichamelijk en/of geestelijk geweld aandoen. Indien deze cliënten ten minste een dagdeel in dezelfde accommodatie verblijven, dienen die incidenten onverwijld bij de Inspectie te worden gemeld op grond van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) en de Jeugdwet. In  ❯


Doorstart van de Wet open overheid

Op 5 juli 2012 dienden de Tweede Kamerleden Voortman (GroenLinks) en Van Weyenberg (D66) een initiatiefwetsvoorstel voor de Wet open overheid (de Woo) in. Overheden en semi-overheden worden in dit voorstel transparanter gemaakt om zo het belang van openbaarheid van publieke informatie voor de democratische rechtsstaat, de burger, het bestuur en economische ontwikkeling beter te  ❯


Klagen over collega’s: kan het wel of kan het niet?

Met enige regelmaat ontvangen de Tuchtcolleges voor de Gezondheidszorg klachten van zorgverleners tegen ‘collega-zorgverleners’. In een dergelijk geval dient het Tuchtcollege zich allereerst te buigen over de vraag of de klager klachtgerechtigd is. Zo ook het Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg te Zwolle. In die zaak ging het om een bedrijfsarts die een zieke werknemer  ❯