Onteigening anno 2021



Als het aan het kabinet ligt, gaat de onteigeningsprocedure op de schop in het kader van de invoering van de Omgevingswet. De huidige Onteigeningswet, waarvoor de basis nog door Thorbecke is gelegd in 1851, verdwijnt dan na meer dan anderhalve eeuw definitief uit beeld.

De tweedeling tussen een administratieve procedure – waarin het erom gaat of er voldoende noodzaak is om te onteigenen – en een rechtbankprocedure bij de civiele rechter – waarin de te betalen schadevergoeding centraal staat – blijft in grote lijnen in stand. Of beter gezegd; die wordt weer meer zoals Thorbecke dat had gedacht: de burgerlijke rechter oordeelt straks alleen nog maar over de te betalen schadeloosstelling. Met de beoordeling van de vraag of er voldoende reden is om eigendom te ontnemen houdt hij zich niet meer bezig. De vraag of een onteigening moet plaatsvinden wordt straks exclusief behandeld in  de administratieve procedure.

Centraal in de toekomstige administratieve procedure staat een onteigeningsbesluit, te nemen door bijvoorbeeld een gemeenteraad of provinciale staten. Dat besluit moet wel – en dat is nieuw – getoetst worden door een bestuursrechter. Die toets is niet afhankelijk van het initiatief van de grondeigenaar, die daartoe beroep zou moeten instellen: het initiatief ligt daarentegen bij de onteigenende overheid, die het onteigeningsbesluit ter bekrachtiging moet voorleggen aan de bestuursrechter.  Die procedure wijkt dus af van hetgeen gebruikelijk is onder de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Dat geldt ook voor de toetsing die de rechter moet uitvoeren alvorens te bekrachtigen. Die wordt – waarschijnlijk – indringender dan onder de Awb gebruikelijk is. Tegen een uitspraak van de bestuursrechter – positief of negatief voor de onteigenaar – staat hoger beroep open bij de Afdeling bestuursrechtspraak. Als de bestuursrechter het onteigeningsbesluit onherroepelijk heeft bekrachtigd, kan een notaris een onteigeningsakte opstellen. Hij moet dan wel nog controleren of er overeenstemming bestaat met de eigenaar over de schadevergoeding en of die is betaald. Zo ja, dan kan de akte in het kadaster worden ingeschreven en gaat de eigendom over.

Maar staat de schadeloosstelling nog ter discussie, dan moet de onteigenaar eerst nog  bij de burgerlijke rechter een procedure starten om die vast te laten stellen. Door de rechtbank te benoemen deskundigen moeten het te onteigenen perceel of gebouw  dan opnemen en de onteigenende overheid moet een voorschot betalen, wil de notaris in die situatie een onteigeningsakte kunnen opstellen en inschrijven, waarmee de eigendom wordt verworven. Daarna kan de discussie over de schadeloosstelling worden voortgezet bij de rechtbank. Tegen een rechtbankuitspraak daarover staat – net als nu – cassatieberoep open bij de Hoge Raad.

Het wetsvoorstel beoogt geen wijziging te brengen in het materiële onteigeningsrecht: de regels  die de rechter bij de vaststelling van de schadeloosstelling in acht moet nemen, blijven ongewijzigd.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Jan Coen Binnerts (tel. 023-5530246), binnerts@potjonker.nl of een van de andere advocaten van de sectie Bestuurs- en Overheidsrecht van Pot Jonker Advocaten.

Vond u deze blog interessant en wilt u op de hoogte blijven? Schrijft u zich dan in voor onze nieuwsbrief .




Actueel / blog

Endotoxinen, zoönose, gezondheid en de noodzaak tot het opstellen van een milieueffectrapport

De vrees voor gezondheidsschade door fijn stof, endotoxinen en/of zoönosen (van dier op mens overdraagbare ziekten) speelt steeds vaker een rol bij het verlenen van omgevingsvergunningen in met name de agrarische- en veehouderijsector. Voor fijn stof zijn emissiefactoren vastgesteld voor runderen, varkens, geiten, kippen, kalkoenen, eenden, nertsen en parelhoenders. De varkenssector en met name de  ❯


Oneerlijke overheidsconcurrentie aan banden gelegd

Ter voorkoming van oneerlijke concurrentie dienen overheden die concurreren met marktpartijen zich te houden aan de gedragsregels in de Wet Markt en Overheid. Deze gedragsregels kunnen opzij worden gezet door het nemen van een algemeen belang besluit. In verschillende rechtszaken is inmiddels geprocedeerd over de vraag of de exploitatie van parkeergarages door de overheid kan  ❯


Rocco Mulder aangesteld tot curator in faillissement Indiase Jet Airways

De op één na grootse luchtvaartmaatschappij van India, Jet Airways (India) Limited, is op 21 mei 2019 door de rechtbank Noord-Holland in Haarlem in staat van faillissement verklaard met aanstelling van Rocco Mulder tot curator. Het faillissement is aangevraagd door transporteurs uit België en Luxemburg. Rocco Mulder is één van de drie bij Pot Jonker  ❯


Pot Jonker staat burgemeester Haarlemmermeer bij in kort geding OV-staking

Door de landelijke OV-staking vandaag is het voor veel mensen een uitdaging om op hun plek van bestemming te komen. Dat is niet alleen vervelend, maar kan ook tot gevaarlijke situaties leiden daar waar grote mensenmassa’s stranden. Daarom zijn we trots dat Pot Jonker advocaten de burgemeester van de Haarlemmermeer succesvol heeft kunnen bijstaan in  ❯


Pot Jonker advocaten zoekt ervaren advocaat IT, IE, privacy & e-commerce

Vanwege de groei van onze sectie IT, Intellectueel eigendom (IE), privacy en e-commerce kijken wij uit naar een ondernemende en gedreven advocaat om met ons deze praktijk verder uit te bouwen. Techsectie bij Pot Jonker Onze sectie IT, IE, privacy & e-commerce werkt voor middelgrote tot grote ondernemingen in het hogere segment, overheden en zorginstellingen.  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
24 mei 2019

Wijzigingen medisch tuchtrecht per 1 april 2019

Waarschijnlijk bent u er al mee bekend dat de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG) per 1 april 2019 is gewijzigd. Omdat een aantal van die wijzigingen vrij ingrijpend zijn, zal ik de belangrijkste veranderingen voor u op een rij zetten: Verruiming van de reikwijdte van de Wet BIG Niet alleen  ❯


Contracting als nieuwe vorm van samenwerken: het ei van Columbus

De laatste jaren is er veel te doen over allerlei nieuwe samenwerkingsvormen. Iedereen kent de klassieke arbeidsovereenkomst en uitzendrelatie. De laatste jaren was de samenwerking met zzp’ers een hot topic en momenteel staat arbeid via een platform (zoals Deliveroo) veel in de belangstelling. Daarnaast wordt weleens gesproken over problemen met contracting. Maar wat is dat  ❯


Een aanvaardbaar niveau van hinder

Een open voorschrift in een milieuvergunning, dat de exploitant verplicht om hinder te beperken tot een ”aanvaardbaar niveau”, is geen vrijbrief om daarin alsnog strenge normen ter voorkoming van die hinder te lezen, zo leert een uitspraak van de Afdeling van 24 april 2019. Naleving van de vergunning moet geen moving target worden voor de  ❯


Mogelijke verruiming inzagerecht in medisch dossier door nabestaanden

Eerder informeerde ik u over een wetsvoorstel waarin het inzagerecht voor nabestaanden wettelijk wordt vastgelegd. Op 23 april 2019 heeft de Tweede Kamer met het wetsvoorstel ingestemd, maar daaraan voorafgaand zijn er nog wel enkele wijzigingen doorgevoerd. Het is dan ook tijd voor een update. Op grond van het wetsvoorstel wordt het voor nabestaanden mogelijk  ❯


Kunnen bonden buiten spel worden gezet?

Kunnen bonden buiten spel worden gezet? Enige tijd terug was groot nieuws dat supermarktketen Jumbo met de ondernemingsraad een arbeidsvoorwaardenregeling (AVR) had afgesproken. Wat minder bekend is, is dat de bonden vervolgens de gang naar de rechter gemaakt hebben en die strijd wonnen, omdat Jumbo vergeten was de CAO op te zeggen. Dat is nu  ❯