Loonoffer – waarmee rekening te houden?



Medewerkers laten afzien van een bonus of vakantiegeld of een (tijdelijke) loonsverlaging voorstellen? Nu de coronacrisis voortduurt, vragen veel en uiteenlopende bedrijven loonoffers van hun medewerkers. Maar wat is de juridische context wanneer u een dergelijk loonoffer wilt vragen van medewerkers? Dus kan een medewerker verplicht worden een loonoffer te leveren?

De uitgangspunten voor het doorvoeren van een loonmaatregel
Uitgangspunt is dat contracten moeten worden nagekomen. Een salarisafspraak maakt deel uit van het arbeidscontract, dus de regel is dat de werkgever niet eenzijdig salarismaatregelen kan doorvoeren.

Maar natuurlijk kan een werkgever wel voorstellen dat het contract wordt aangepast. En als de medewerker daarmee instemt, is er in de regel niks aan de hand. “In de regel”, omdat er soms meer nodig is dan de instemming van de werknemer. Het kan zijn dat het salaris in een CAO is geregeld en dat daarvan niet kan worden afgeweken. Dan is zo’n loonoffer alleen te realiseren als de CAO-partijen het daarover ook eens worden.

Wat als een medewerker niet akkoord gaat met het gevraagde loonoffer?
Stel dat een werknemer niet akkoord gaat met een loonoffer, terwijl veel collega’s dat wel doen. Daardoor ontstaat een ongelijke situatie, die de werkgever misschien verleidt tot het doorvoeren van de salarismaatregel, ook al is dat tegen de wil van de weigerende medewerker. Hoe zou een rechter daarnaar kijken?

Juridische basis voor gedwongen loonoffer
De juridische basis voor een gedwongen loonoffer is te vinden in artikel 7:611 en 7:613 BW. Op grond van artikel 7:611 BW moet de werknemer op redelijke voorstellen van de werkgever ingaan. In artikel 7:613 BW is geregeld dat de werkgever een contract eenzijdig mag wijzigen als hij dat contractueel heeft geregeld – door een zogenoemd eenzijdig wijzigingsbeding in de arbeidsovereenkomst – en het werkgeversbelang zo zwaarwichtig is, dat het werknemersbelang daarvoor moet wijken.

Afwegingen rechtbank
In de praktijk zie je dat een rechter de volgende omstandigheden meeweegt bij de beoordeling van de zaak:

  • De maatschappelijke/economische omstandigheden: wat is de aanleiding voor het loonoffer en wat vindt de maatschappij daarvan? In corona tijden wordt anders naar het vraagstuk gekeken dan als de werkgever zelf debet is aan de situatie.
  • Hoe wordt het offer gebracht: wordt salaris ingeleverd of wordt “slechts” besloten geen bonus te betalen of het vakantiegeld later uit te keren?
  • Is de ondernemingsraad betrokken geweest en heeft hij ingestemd met het loonoffer?
  • Zijn de bonden betrokken en wat vonden die van het plan?
  • Hoeveel mensen stemden in?
  • Aan wie is het loonoffer gevraagd en welke belangen spelen er aan werknemerszijde?
  • Periode/duur: Hoe lang duurt de maatregel en is het de bedoeling dat het loonoffer te zijner tijd weer wordt terugbetaald?
  • Omvang: Hoe fors is de maatregel?
  • Houding management: Leveren de medewerkers die meer verdienen, ook meer in? Als de directie een loonoffer brengt van 50% zal een loonoffer van 5% bij de minstverdienende medewerker minder kritisch worden bekeken, dan als de directie een lager loonoffer levert. Daarnaast moet natuurlijk ook naar het nominale effect van zo’n loonoffer worden gekeken: kan de medewerker zijn huur nog betalen?
  • Noodzaak en timing van de maatregel: Als de werkgever toch omvalt, is dit misschien niet het juiste middel, want dan kunnen de werknemers ook nog een WW-nadeel (lagere uitkering) ondervinden van hun helpende hand. Maar als er genoeg vet op de botten zit, wordt de maatregel misschien weer te vroeg voorgesteld.

Uiteindelijke weging van de rechter door redelijkheidstoets
Vrouwe Justitia weegt alle omstandigheden op haar weegschaal. Juristen praten over een absolute en een relatieve belangenafweging en over een dubbele en een driedubbele redelijkheidstoets. Ik vertaal dat als een evidente redelijkheidstoets: snapt ieder weldenkend mens dat dit een goed plan is, omdat het offer het voortbestaan van de onderneming zekerstelt en daarmee dus ook de banen en inkomsten van de werknemers? En is de manier waarop de bijdrage wordt gevraagd, zorgvuldig en netjes? Dan kan zo’n loonoffer in redelijkheid worden gevraagd.

En heeft u vragen? Neem dan gerust contact met mij op: Muriel Middeldorp (tel: 023 – 5530235 / middeldorp@potjonker.nl).

Vindt u deze blog interessant en wilt u op de hoogte blijven? Schrijft u zich dan in voor onze nieuwsbrief.




Actueel / blog

NOW 2.0 versus NOW: nieuwe mogelijkheden & belangrijkste verschillen

Het kabinet heeft het Noodpakket 2.0 aangekondigd. Onderdeel van de aangekondigde maatregelen is de verlenging van de NOW met 3 maanden. Wat betekent dit voor werkgevers? Nieuwe mogelijkheden NOW 2.0 Ondernemers die gebruik hebben gemaakt van de NOW 1.0 én ondernemers die dat niet hebben gedaan maar dat voor de komende periode alsnog willen doen, kunnen een beroep  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
27 mei 2020

Geslaagd beroep op vertrouwensbeginsel met toepassing driestappenplan

In deze blog, zoals verschenen in de nieuwsbrief Omgevingsrecht van Sdu, wordt ingegaan op een uitspraak  van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: de Afdeling) van 22 april jl. (ECLI:NL:RVS:2020:1128). Centraal in deze uitspraak staat het vertrouwensbeginsel. In de praktijk slaagt (of wellicht: slaagde) een beroep op het vertrouwensbeginsel in het bestuursrecht  ❯


Loonoffer – waarmee rekening te houden?

Medewerkers laten afzien van een bonus of vakantiegeld of een (tijdelijke) loonsverlaging voorstellen? Nu de coronacrisis voortduurt, vragen veel en uiteenlopende bedrijven loonoffers van hun medewerkers. Maar wat is de juridische context wanneer u een dergelijk loonoffer wilt vragen van medewerkers? Dus kan een medewerker verplicht worden een loonoffer te leveren? De uitgangspunten voor het  ❯


Interview de Jurist (FD): advocaat Babette Blaisse & bedrijfsjurist Weng Chie Cheung

In de gloednieuwe rubriek van het Financieele Dagblad, de Jurist, vertellen advocaat Babette Blaisse en bedrijfsjurist Weng Chie Cheung over hun 10-jarige samenwerking voor Q-Park. Met als resultaat een mooi interview over (sparrings)partnerschap, gezamenlijk werken aan zakelijke doelstellingen en persoonlijke raakvlakken. Onderlinge waardering voor manier van werken Sinds 2010 werkt Babette Blaisse voor Q-Park in  ❯


Continuïteitsregeling biedt financiële steun voor niet-corona zorgverleners

Bent u zorgaanbieder en hebt u door het stilvallen van reguliere behandelingen door het coronavirus financiële ondersteuning nodig? Wellicht biedt de continuïteitsbijdrage die vanaf mei 2020 kan worden aangevraagd uitkomst! Voor wie is de bijdrage bedoeld? De continuïteitsbijdrage is bedoeld voor zorgaanbieders die niet direct betrokken zijn bij hulp aan coronapatiënten en waarvan de reguliere behandelingen stilvallen  ❯


Kan een recht schaars zijn als er geen plafond is vastgesteld bij wettelijk voorschrift?

De schaarse rechten saga continues. Ditmaal moet de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (“de Afdeling”) zich uitlaten over de vraag wanneer een recht precies als schaars moet worden beschouwd (ABRvS 8 april 2020, ECLI:NL:RVS:2019:1013). Wederom zijn de Amsterdamse binnenwateren het decor waartegen de tragedie zich afspeelt. Betoog New Orange: geen schaarste Rederij New  ❯


NOW en subsidiesystematiek: binnen welke bandbreedte vraag je subsidie aan?

De werkgever die een beroep doet op de NOW-regeling, moet – uiterlijk op 31 mei a.s. – een uitspraak doen over de door hem verwachte omzetdaling in een door hem te kiezen driemaandsperiode, gelegens tussen 1 maart en 31 juli a.s.. Stel dat hij kiest voor de maanden mei-juni-juli, dan is die omzetdaling nog in  ❯


Terugblik: Webinar NOW-regeling

Dinsdag 14 april vond ons webinar over de NOW-regeling plaats. Werkgevers kunnen op grond van de NOW-regeling een tegemoetkoming in de loonkosten ontvangen als sprake is van tenminste 20% omzetverlies. Maar hoe berekent u dat op de juiste manier? Welke rechten en verplichtingen gelden er op grond van de NOW? Deze en vele andere vragen kwamen aan bod tijdens ons webinar.  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
20 april 2020

Vermelding Pot Jonker Advocaten in de Legal500

Legal 500, een jaarlijkse ranglijst van advocatenkantoren over de hele wereld, heeft de EMEA 2020-gids gelanceerd. De ranglijst wordt samengesteld op basis van objectief onderzoek naar de ervaring en feedback van cliënten en vakgenoten. Tot onze trots wordt ons kantoor in de 2020 editie omschreven als “An honest and very capable firm, which fields well-informed  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
16 april 2020

Vergunningverlening via stikstofregistratiesysteem voor woningbouwprojecten

Vanaf 24 maart 2020 is het stikstofregistratiesysteem in werking getreden, uitgewerkt in de Regeling spoedaanpak stikstof bouw en infrastructuur (hierna: ‘de Regeling’). Het betreft een wijziging van de Regeling natuurbescherming. In het register worden voor elk Natura 2000- gebied de effecten bijgehouden van de maatregelen ter reductie van de stikstofdepositie (bronmaatregelen). Daarmee kan worden bepaald hoeveel  ❯