Loonoffer – waarmee rekening te houden?



Medewerkers laten afzien van een bonus of vakantiegeld of een (tijdelijke) loonsverlaging voorstellen? Nu de coronacrisis voortduurt, vragen veel en uiteenlopende bedrijven loonoffers van hun medewerkers. Maar wat is de juridische context wanneer u een dergelijk loonoffer wilt vragen van medewerkers? Dus kan een medewerker verplicht worden een loonoffer te leveren?

De uitgangspunten voor het doorvoeren van een loonmaatregel
Uitgangspunt is dat contracten moeten worden nagekomen. Een salarisafspraak maakt deel uit van het arbeidscontract, dus de regel is dat de werkgever niet eenzijdig salarismaatregelen kan doorvoeren.

Maar natuurlijk kan een werkgever wel voorstellen dat het contract wordt aangepast. En als de medewerker daarmee instemt, is er in de regel niks aan de hand. “In de regel”, omdat er soms meer nodig is dan de instemming van de werknemer. Het kan zijn dat het salaris in een CAO is geregeld en dat daarvan niet kan worden afgeweken. Dan is zo’n loonoffer alleen te realiseren als de CAO-partijen het daarover ook eens worden.

Wat als een medewerker niet akkoord gaat met het gevraagde loonoffer?
Stel dat een werknemer niet akkoord gaat met een loonoffer, terwijl veel collega’s dat wel doen. Daardoor ontstaat een ongelijke situatie, die de werkgever misschien verleidt tot het doorvoeren van de salarismaatregel, ook al is dat tegen de wil van de weigerende medewerker. Hoe zou een rechter daarnaar kijken?

Juridische basis voor gedwongen loonoffer
De juridische basis voor een gedwongen loonoffer is te vinden in artikel 7:611 en 7:613 BW. Op grond van artikel 7:611 BW moet de werknemer op redelijke voorstellen van de werkgever ingaan. In artikel 7:613 BW is geregeld dat de werkgever een contract eenzijdig mag wijzigen als hij dat contractueel heeft geregeld – door een zogenoemd eenzijdig wijzigingsbeding in de arbeidsovereenkomst – en het werkgeversbelang zo zwaarwichtig is, dat het werknemersbelang daarvoor moet wijken.

Afwegingen rechtbank
In de praktijk zie je dat een rechter de volgende omstandigheden meeweegt bij de beoordeling van de zaak:

  • De maatschappelijke/economische omstandigheden: wat is de aanleiding voor het loonoffer en wat vindt de maatschappij daarvan? In corona tijden wordt anders naar het vraagstuk gekeken dan als de werkgever zelf debet is aan de situatie.
  • Hoe wordt het offer gebracht: wordt salaris ingeleverd of wordt “slechts” besloten geen bonus te betalen of het vakantiegeld later uit te keren?
  • Is de ondernemingsraad betrokken geweest en heeft hij ingestemd met het loonoffer?
  • Zijn de bonden betrokken en wat vonden die van het plan?
  • Hoeveel mensen stemden in?
  • Aan wie is het loonoffer gevraagd en welke belangen spelen er aan werknemerszijde?
  • Periode/duur: Hoe lang duurt de maatregel en is het de bedoeling dat het loonoffer te zijner tijd weer wordt terugbetaald?
  • Omvang: Hoe fors is de maatregel?
  • Houding management: Leveren de medewerkers die meer verdienen, ook meer in? Als de directie een loonoffer brengt van 50% zal een loonoffer van 5% bij de minstverdienende medewerker minder kritisch worden bekeken, dan als de directie een lager loonoffer levert. Daarnaast moet natuurlijk ook naar het nominale effect van zo’n loonoffer worden gekeken: kan de medewerker zijn huur nog betalen?
  • Noodzaak en timing van de maatregel: Als de werkgever toch omvalt, is dit misschien niet het juiste middel, want dan kunnen de werknemers ook nog een WW-nadeel (lagere uitkering) ondervinden van hun helpende hand. Maar als er genoeg vet op de botten zit, wordt de maatregel misschien weer te vroeg voorgesteld.

Uiteindelijke weging van de rechter door redelijkheidstoets
Vrouwe Justitia weegt alle omstandigheden op haar weegschaal. Juristen praten over een absolute en een relatieve belangenafweging en over een dubbele en een driedubbele redelijkheidstoets. Ik vertaal dat als een evidente redelijkheidstoets: snapt ieder weldenkend mens dat dit een goed plan is, omdat het offer het voortbestaan van de onderneming zekerstelt en daarmee dus ook de banen en inkomsten van de werknemers? En is de manier waarop de bijdrage wordt gevraagd, zorgvuldig en netjes? Dan kan zo’n loonoffer in redelijkheid worden gevraagd.

En heeft u vragen? Neem dan gerust contact met mij op: Muriel Middeldorp (tel: 023 – 5530235 / middeldorp@potjonker.nl).

Vindt u deze blog interessant en wilt u op de hoogte blijven? Schrijft u zich dan in voor onze nieuwsbrief.




Actueel / blog

Vermeende schending privacy en bescherming persoonsgegevens UBO-register leidt tot rechtzaak

Begin januari 2021 heeft Privacy First, een stichting die zich inzet voor het behoud en de versterking van het recht op privacy, een kort geding aanhangig gemaakt tegen de Nederlandse Staat met betrekking tot het vorig jaar ingevoerde UBO-register. Over het UBO-register Het UBO-register heeft als doel van om witwassen, corruptie, belastingontduiking en fraude tegen  ❯


Pot Jonker Advocaten benoemt Maarten ten Kate tot partner ondernemingsrecht

Met ingang van 1 januari 2021 is Maarten ten Kate toegetreden als partner bij Pot Jonker Advocaten. Maarten is sinds 2017 werkzaam bij Pot Jonker Advocaten. Daarvoor werkte hij bij NautaDutilh en ABN AMRO. Hij is gespecialiseerd in M&A en corporate governance. Tot zijn cliënten behoren semi-publieke instellingen, grote (beursgenoteerde) ondernemingen, investeringsfondsen en familiebedrijven. Maarten  ❯

Pot Jonker Advocaten
11 januari 2021

Privacy versus gezondheid: met vaccins weer nieuwe privacydilemma’s

Het Noord-Hollands Dagblad interviewde Pot Jonker advocaat Michael Reker, gespecialiseerd in IT, IE en privacyrecht op 6 januari 2021 over de privacydilemma’s met betrekking tot het coronavaccin. Met vaccins weer nieuwe privacydilemma’s Bijna wekelijks zet de coronacrisis een privacydilemma op scherp. Maatregelen die coronavirus kunnen beteugelen botsen regelmatig op bestaande wetgeving. Waarom? Zorginstellingen mogen formeel  ❯


Uitsluitende rechten in het aanbestedingsrecht en de nationale mededingings- en transparantienorm

In hoeverre kan een besluit tot verlening van een uitsluitend recht binnen de Nederlandse rechtssfeer ook getoetst worden aan algemene, nationale rechtsbeginselen, zoals de beginselen van behoorlijk bestuur? Jan Coen Binnerts bespreekt de werking van de verplichtingen tot het bieden van voldoende mededingingsruimte en transparantie in de meest recente uitgave van het Tijdschrift Aanbestedingsrecht en  ❯


Gratis parkeren in gemeentelijke garages zorgt voor oneerlijke overheidsconcurrentie

Het geschil tussen de gemeente Veenendaal enerzijds en de Autoriteit Consument en Markt (ACM) en Q-Park anderzijds is op 8 december beslecht in het voordeel van Q-Park. Gewonnen zaak Q-park tegen gemeente Veenendaal landelijke waarschuwing voor gemeenten Aanleiding voor dit geschil was de proef met gratis parkeren die de gemeente vanaf 2014 gedurende anderhalf jaar  ❯


Data 2021 bekend: online jurisprudentielunch verzorgd door mr. Floris Bakels

Oud-vicepresident van de Hoge Raad en adviseur van Pot Jonker Advocaten Floris Bakels verzorgt sinds oktober 2020 maandelijks een online jurisprudentielunch voor geïnteresseerde advocaten. Tijdens deze jurisprudentielunch worden hoofdzakelijk arresten van de civiele kamer van de Hoge Raad behandeld. Kennis delen, verbreden en verdiepen Al een langere periode geeft Floris Bakels maandelijks jurisprudentielunches voor rechters  ❯

Pot Jonker Advocaten
21 december 2020

Festivalvergunningen: Veranderingen in de aanvraagprocedures toegelicht in Entertainment Business

Interview Entertainment Business met Rachel Hoeneveld en Laurien Mulder Festivalorganisatoren vertrouwen nog te veel op de oude processen in de vergunningsaanvraag. In de meest recente uitgave van Entertainment Business lichten overheidsrechtadvocaten Rachel Hoeneveld en Laurien Mulder de veranderingen in de aanvraagprocedures toe. Meer onderzoek naar impact evenement of festival Vanwege de veranderde regelgeving moeten organisatoren  ❯


Interview Mr. magazine: advocaat Babette Blaisse & bedrijfsjurist Gretha Harms

In de meest recente uitgave van MR. magazine vertellen advocaat Babette Blaisse en bedrijfsjurist Gretha Harms over hun samenwerking voor Randstad. Met als resultaat een mooi gesprek over de zakelijke relatie mét humor, drijfveren, sparringspartnerschap en persoonlijke interesses. Goede eigenschappen Welke eigenschappen waarderen ze van elkaar? Babette: “Gretha is een kritische lezer en zeer direct in haar commentaar.  ❯


E-laadpalen: de Dienstenrichtlijn en schaarse vergunningen

De minister van Infrastructuur en Waterstaat (hierna: ‘de minister’) moet zich opnieuw buigen over de vergunning voor het hebben, behouden en onderhouden van zes oplaadpalen (e-laadpalen) voor elektrische motorvoertuigen op verzorgingsplaats Den Ruygen Hoek-Oost langs de A4, zo oordeelde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: ‘de Afdeling’) op 4 november (ECLI:NL:RVS:2020:2607). De  ❯


Nieuwe kroniek Bestuursprocesrecht verschenen in het Advocatenblad

Net als in de voorgaande jaren hebben onze advocaten bestuursrecht de kroniek geschreven voor het Advocatenblad. Hierin zijn de uitspraken die in Jurisprudentie Bestuursrecht (JB) en AB Rechtspraak Bestuursrecht (AB) in de periode augustus 2019 tot en met juli 2020 zijn gepubliceerd als uitgangspunt genomen. Opvallendheden in deze kroniekperiode in het bestuursprocesrecht “Het klassieke procesrecht  ❯