Kunnen bonden buiten spel worden gezet?



Kunnen bonden buiten spel worden gezet?

Enige tijd terug was groot nieuws dat supermarktketen Jumbo met de ondernemingsraad een arbeidsvoorwaardenregeling (AVR) had afgesproken. Wat minder bekend is, is dat de bonden vervolgens de gang naar de rechter gemaakt hebben en die strijd wonnen, omdat Jumbo vergeten was de CAO op te zeggen. Dat is nu alsnog gebeurd en Jumbo zegt dat zij na afloop van de CAO vrij is om de AVR toe te passen. Maar is dat wel zo? Ook containerbedrijf APMT heeft, toen overleg met de bonden niet slaagde, een eigen regeling (die overigens gunstiger was voor de werknemers!) gemaakt en ook toen gingen de bonden naar de rechter. Op 2 april 2019 heeft het Hof in Den Haag in hoger beroep uitspraak gedaan (ECLI:NL:GHDHA:2019:680). Welke lessen zijn te leren uit deze beide zaken?

Eindigt de CAO wel per de einddatum?

In een CAO wordt (ook) afgesproken hoe de CAO eindigt. Soms is dat een einde van rechtswege, maar vaker moet de CAO worden opgezegd. Wat bij Jumbo mis ging, was dat in de CAO niet duidelijk genoeg stond of deze moest worden opgezegd of automatisch eindigde. Jumbo dacht dat de CAO gewoon afliep, maar de rechter oordeelde anders, als gevolg waarvan de CAO automatische met dezelfde duur (en maximaal een jaar) was verlengd. De bonden konden dus nakoming van de CAO verlangen.

Kan de OR in de plaats komen van de bonden?

Het uitgangspunt van de wetgever is geweest dat de vakbonden en niet de ondernemingsraad over primaire arbeidsvoorwaarden gaan. Door lidmaatschap van de bond, zijn de werknemers gebonden aan de gemaakte afspraken. De OR heeft geen leden en de Wet CAO is op de OR ook niet van toepassing. Dat betekent dat de ondernemingsraad individuele werknemers niet kan binden door een afspraak te maken met de werkgever over primaire arbeidsvoorwaarden. Om met de OR afgesproken arbeidsvoorwaarden te kunnen afdwingen, moet een werkgever dus met de individuele werknemers afspraken maken.

En de afspraken in die individuele arbeidsovereenkomst, dan?

Vaak staat in de arbeidsovereenkomst een zogeheten incorporatiebeding, waarvan de essentie is dat de CAO op de arbeidsrelatie van toepassing is en dat een werknemer wijzigingen in die CAO tegen zich moet laten gelden. Door zo’n afspraak is de CAO meer geworden dan een afspraak tussen werkgevers en vakbonden, want de CAO is door het incorporatiebeding ook een individuele afspraak geworden tussen de werkgever en de werknemers. Dat betekent dat, als een CAO afloopt, de individuele werknemer nog steeds een beroep kan doen op zijn individuele contract waarin staat dat de CAO van toepassing is.

Kan afwijking van de CAO wel?

Soms heeft de CAO een zogeheten standaardkarakter. Dat betekent dat daarvan niet kan worden afgeweken. Niet ten nadele, maar ook niet ten voordele van de werknemers. In de zaak van containerbedrijf APMT vond de kantonrechter dat de CAO geen standaardkarakter had, zodat APMT de werkgelegenheidsgarantie die zij in de nieuwe regeling had opgenomen, mocht toepassen. Maar in hoger beroep oordeelde het Hof anders. Dus de werkgever mocht de voor de werknemers gunstiger arbeidsvoorwaarden niet toepassen.

Conclusie

Het is lastig om bonden buiten spel te zetten. Maar de voorvraag is natuurlijk ook of er goede redenen zijn om dat te willen. Het gevolg van strijd met de bonden kan ook zijn dat er onrust (denk bijvoorbeeld aan stakingen) op de werkvloer ontstaat. Voordat werkgevers zo’n traject in willen gaan, zullen zij goed moeten nadenken over de consequenties van hun handelwijze!

En heeft u nog vragen? Neem gerust contact met mij op: Muriel Middeldorp (tel: 023 – 5530235 / middeldorp@potjonker.nl

Vond u deze blog interessant en wilt u op de hoogte blijven? Schrijft u zich dan in voor onze nieuwsbrief.




Actueel / blog

Inhoudelijke terugblik Seminar Aardgasvrij (ver)bouwen

Terugblik | Seminar Aardgasvrij (ver)bouwen Op 24 september jl. organiseerden Balance en Pot Jonker Advocaten het Seminar Aardgasvrij (ver)bouwen. Nederland heeft de ambitie om in 2050 klimaatneutraal te zijn en het wordt steeds een beetje duidelijker hoe dit moet gebeuren. Tijdens het seminar zijn we ingegaan op het Klimaatakkoord, de verschillende alternatieven voor aardgas en  ❯


Mr. Studenten: Student-stage ervaring bij Pot Jonker

Stagelopen bij een advocatenkantoor zoals Pot Jonker. Hoe gaat het sollicitatietraject? Welke ervaring doe je dan op? En wat vergeet je nooit meer? Allemaal vragen die aan onze stagiair Adri Smidt werden gesteld voor het artikel in Mr. Studenten. → Lees hier het artikel Leuk om net als de ervaringsverhalen op onze eigen website te  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
04 oktober 2019

Levi Jacobs beëdigd als advocaat

Levi Jacobs (26) is op 28 augustus 2019 beëdigd als advocaat en werkt bij Pot Jonker Advocaten. Hij is in april 2018 afgestudeerd aan de UvA in rechtsgeleerdheid met als specialisatie de privaatrechtelijke rechtspraktijk en in wijsbegeerte. In september is hij gestart met de beroepsopleiding. Levi als Starter van de week in MR In de  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
27 september 2019

Pas-uitspraak leidt tot stroom vernietigingsuitspraken van bestemmingsplannen

Op 11 september jl. gingen weer zeven bestemmingsplannen geheel of gedeeltelijk over de kop als gevolg van het feit dat bij de vaststelling was teruggevallen op de passende beoordeling die ten grondslag ligt aan het Programma Aanpak Stikstof. De Afdeling deed uitspraak inzake plannen in Heiloo en Castricum voor de aanleg van een nieuwe aansluiting  ❯


Een hoge WW-premie voor flexibele arbeidskrachten per 1 januari 2020

Onder de Wet Arbeidsmarkt in Balans (‘WAB’) wordt het duurder om flexibele arbeidskrachten in te zetten. Dat komt onder meer door een wijziging in de financiering van de Werkloosheidswet (‘WW’). Ik vertel u daarover graag meer. WW-premie Als werkgever draagt u WW-premie af. Op dit moment wordt de hoogte van die premie bepaald door de  ❯


Failliet verklaarde VTK maakt onder leiding van curator Ingwersen doorstart

De in augustus failliet verklaarde apparatenbouwer Van Tongeren-Kennemer (VTK) maakt een doorstart. Het bedrijf dat apparatuur levert voor de voedingsindustrie gaat verder onder de vlag van de Deense SiccaDania Group. Peter Ingwersen, één van de drie bij Pot Jonker Advocaten werkzame curatoren, heeft als curator in dit faillissement deze doorstart gecoördineerd. Beperken schade en behoud  ❯


Ontslag makkelijker en goedkoper na 1 januari 2020?

Op 1 januari 2020 wordt een nieuwe ontslaggrond ingevoerd. Waarom is dat? En wat levert deze nieuwe onslaggrond op? Huidige ontslaggrond Sinds de invoering van de WWZ in 2015 hebben we te maken met specifiek in de wet omschreven ontslaggronden. Alleen als sprake is van een geheel voldragen ontslaggrond kan tot gedwongen ontslag via de  ❯


Zorgen om Nederlandse arbeidsmarkt: kloof tussen flex & vast groeit

Noodklok De kloof tussen werknemers in vaste dienst en flexwerkers (zzp’ers en werknemers zonder vast contract) wordt steeds groter in Nederland. Moeten we ons zorgen maken om deze ontwikkeling? Ja, zeggen onder andere de Vereniging Arbeidsrecht Advocaten Nederland en de Commissie Borstlap (die onderzoek deed naar de toekomstbestendigheid van de Nederlandse arbeidsmarkt). Er wordt gesproken  ❯


Een keten van arbeidsovereenkomsten; welke regels gelden straks?

Per 1 januari 2020 is het zo ver; de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) treedt in werking! Voor werkgevers brengt die wet de nodige veranderingen met zich. Er is inmiddels al veel aandacht geweest voor de lager wordende transitievergoeding, het feit dat het (wat) makkelijker wordt om werknemers te ontslaan en de sterker wordende positie  ❯


Rechtszekerheid in een omgevingsplan

De gemeenteraad van het Brabantse Boekel stelde in 2018 als eerste gemeente een “omgevingsplan” vast voor het buitengebied. Het ging om een zogenoemd bestemmingsplan met verbrede reikwijdte als bedoeld in artikel 7c van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet. Deze regeling biedt de mogelijkheid om voor te sorteren op de Omgevingswet. Op 14 augustus 2019  ❯