Inhoudelijke terugblik Seminar Aardgasvrij (ver)bouwen



Terugblik | Seminar Aardgasvrij (ver)bouwen

Op 24 september jl. organiseerden Balance en Pot Jonker Advocaten het Seminar Aardgasvrij (ver)bouwen. Nederland heeft de ambitie om in 2050 klimaatneutraal te zijn en het wordt steeds een beetje duidelijker hoe dit moet gebeuren. Tijdens het seminar zijn we ingegaan op het Klimaatakkoord, de verschillende alternatieven voor aardgas en de rol van gemeenten in het maken van een keuze. Aan de hand van praktijkvoorbeelden hebben we bekeken welke rol gemeenten op zich hebben genomen bij het aardgasvrij (ver-)bouwen. Wij blikken terug op een geslaagde en inspirerende middag.

Klimaatakkoord | Henry Staal en Rachel Hoeneveld

Het Klimaatakkoord heeft grote gevolgen voor de gebouwde omgeving. Duidelijk is dat we van het aardgas af moeten. Welke aanpak heeft de regering voor ogen? Welke partijen nemen het voortouw? Wordt er regelgeving opgesteld om de warmtetransitie te bevorderen? En wat betekent de Omgevingswet hierin? Henry Staal van Balance en Rachel Hoeneveld van Pot Jonker Advocaten gaven antwoorden op deze vragen.

Transitievisie gemeenten
Het Klimaatakkoord schetst de wijkgerichte aanpak om gebouwen aardgasloos te maken.  Gemeenten krijgen de regie; zij zullen in een transitievisie warmte per wijk aanwijzen wanneer die van het aardgas afgaat en aangeven welke techniek daarvoor in de plaats komt. Voor een wijk die vanaf 2030 aardgasloos moet zijn, moeten de plannen worden uitgewerkt in uitvoeringsplannen. Een onafhankelijk energieloket, werkzaam onder verantwoordelijkheid van de gemeente, zal vervolgens gebouweneigenaren en stakeholders informeren over de uitvoeringsplannen. Uit het Klimaatakkoord blijkt dat de huursector als de startmotor van de warmtetransitie wordt gezien.

Aanpassing regelgeving
Om ook particuliere woningeigenaren duidelijkheid te geven en te motiveren om van het aardgas af te gaan, is aanpassing van regelgeving noodzakelijk. Dit is niet precies uitgewerkt in het Klimaatakkoord, maar onder andere het aanpassen van de Omgevingswet en Gaswet staan op de planning. Aannemelijk is dat de Gaswet zal worden gewijzigd om het recht op levering en de plicht tot onderhoud te kunnen beperken en tevens een einddatum aan het gebruik van aardgas te kunnen stellen.

“De huursector is de startmotor van de warmtetransitie in de gebouwde omgeving. Om particuliere woningeigenaren duidelijkheid te geven en te motiveren om van het aardgas af te gaan, is een einddatum voor gebruik van aardgas nodig en aanpassing van de Gaswet.”

Aardgasvrije concepten | Henry Staal

Inmiddels is voor nieuwbouw aardgasvrij bouwen al standaard. Voor de bestaande bouw is de uitdaging om te komen tot aardgasvrij nog groot. Welke verschillende technieken zijn er in de startanalyse, wat betekent dit bijvoorbeeld voor het isolatieniveau van gebouwen en wat kunnen we verwachten van aardwarmte? Henry Staal gaf hierover helderheid tijdens het seminar.

Technieken in de startanalyse
Vanaf 15 oktober is de startanalyse 0.8 voor gemeenten beschikbaar. Dit is een technisch-economische analyse op basis van landelijke data, die door het PBL gemaakt is in rekenmodel Vesta MAIS. Deze biedt op buurtniveau voor vijf aardgasvrije warmtestrategieën een eerste beeld van de technisch-economische en duurzaamheidsgevolgen zoals nationale kosten, energievraag, CO2-uitstoot.

De wel al openbare leidraad voor de startanalyse 0.8 geeft gemeenten een handreiking met tips en richtlijnen. Deze kunnen de startanalyse verreiken met een eigen analyse op basis van lokale data afkomstig van de gemeente en (lokale) stakeholders.

De vijf uitgewerkte warmtestrategieën in de startanalyse zijn gebaseerd op twee temperaturen:
1. een middentemperatuur, zoals warmtenet, hybride warmtepomp en HR-ketel met duurzaam gas, allen met een aanvoertemperatuur van 70 graden Celsius.
2. een lage temperatuur (all-electric) met een aanvoertemperatuur van 35 graden Celsius.

Voorbeeld kosten energielabel particuliere woning
Om een al geïsoleerde, bijvoorbeeld jaren ‘50 tussenwoning naar label B of C te brengen moet men rekening houden met bijna 10.000 Euro aan extra isolerende maatregelen waarna de woning met een middentemperatuursysteem verwarmd kan worden. Wil je dezelfde woning naar label A of beter brengen? Dan moet gerekend worden op isolerende maatregelen van al bijna 25.000 Euro waarna je woning met een lage temperatuur kan verwarmen. 

De verwachting van aardwarmte
Aardwarmte kan een belangrijke game-changer worden in de warmtetransitie. In het vorig jaar verschenen Masterplan Aardwarmte wordt uitgegaan van een sterke groei van nu 20 aardwarmtedoubletten naar 175 in 2030 en 700 in 2050. Medio volgend jaar worden de uitkomsten van de sysmologische campagne van EBN bekend. Ik ben benieuwd of de vermoedens van een game-changer worden bevestigd.

Rollen gemeenten | Jan Coen Binnerts

Gemeenten zijn de “regisseurs” van de warmtetransitie die waar nodig knopen moet doorhakken voor de keuze van het alternatief voor aardgas. Een van die keuzes is de aanleg van een warmtenet. Maar wie legt dit aan? En wil de gemeente eisen kunnen stellen aan de uitvoering of laat zij dat over aan marktpartijen? Wanneer moet worden aanbesteed en in hoeverre kan een gemeente (staats-)steun verlenen aan het project? Jan Coen Binnerts gaf inzichten waar de geïnteresseerde luisteraars mee verder kunnen.

Vier mogelijke rollen van gemeenten
De mogelijke invulling van de rol van de gemeente bij aanleg van een warmtenet wordt ingedeeld in vier rollen. De gemeente als facilitator c.q. vergunningverlener veronderstelt een bruisende markt vol initiatieven, die alleen maar in goede banen hoeven te worden geleid. Het andere uiterste is de gemeente die het allemaal zelf doet, bijvoorbeeld via een overheidsvennootschap die netten aanlegt, warmte inkoopt en uitlevert. Er zijn ook tussenvormen, waarin gemeenten met marktpartijen samenwerken en de risico’s proberen te delen. In die gevallen is het afhankelijk van welke opdracht er wordt verleend – een concessie of een werkenopdracht, of een publiek-privaat net – welke aanbestedingsregels er gelden. Ook in die gevallen waarin er geen aanbestedingsplicht geldt, is het toch aan te raden transparantie te betrachten. De conclusie was:

“Regels rond aanbestedingen en staatsteun, als er gekozen wordt voor een publiek-privaat warmtenet, zijn aandachtspunten maar geen showstoppers.”

Praktijkvoorbeelden | Henry Staal

Veel gemeenten hebben de ontwikkeling van warmtenetten op het netvlies, aldus Henry Staal. Maar welke rol neem je als gemeente in? In alle behandelde cases tijdens het seminar is te zien dat gemeenten gedurende het proces van rol switchten. Het marktinitiatief bleek onrendabel te zijn. De resultaten van de aanbesteding bleken tegen te vallen. Maar ook: het marktinitiatief wilde niet dat er geparticipeerd werd door de gemeente. Veel hangt af van lokale omstandigheden. Ligt er een warmtevisie? Heeft het ambtelijk en bestuurlijk apparaat voldoende kennis om meer te doen dan faciliteren? Welke ambities zijn er?

Onze ervaring is dat veel gemeenten nu een zwaardere rol verkennen om te voorkomen dat het laaghangend fruit geplukt is zonder perspectief voor het hooghangend fruit. Wij zien dit als een positieve ontwikkeling die past bij de regierol die het Klimaatakkoord gemeenten toedicht. De noodzakelijke uitkomst is daarbij niet per se deze zwaardere rol, maar kan ook een uitgewerkte visie met bijbehorende uitgangspunten zijn op basis waarvan marktinitiatieven gefaciliteerd kunnen worden.

– Kennis blijven delen-

Wij kijken terug op een nuttig, leerzaam en leuk seminar. Wij vinden het belangrijk om kennis te blijven delen. Dit doen wij onder andere via onze website, social media en nieuwsbrief. Dus wilt u op de hoogte blijven? Volg ons op Linkedin of Twitter en of schrijf u in voor onze nieuwsbrief.




Actueel / blog

Inhoudelijke terugblik Seminar Aardgasvrij (ver)bouwen

Terugblik | Seminar Aardgasvrij (ver)bouwen Op 24 september jl. organiseerden Balance en Pot Jonker Advocaten het Seminar Aardgasvrij (ver)bouwen. Nederland heeft de ambitie om in 2050 klimaatneutraal te zijn en het wordt steeds een beetje duidelijker hoe dit moet gebeuren. Tijdens het seminar zijn we ingegaan op het Klimaatakkoord, de verschillende alternatieven voor aardgas en  ❯


Mr. Studenten: Student-stage ervaring bij Pot Jonker

Stagelopen bij een advocatenkantoor zoals Pot Jonker. Hoe gaat het sollicitatietraject? Welke ervaring doe je dan op? En wat vergeet je nooit meer? Allemaal vragen die aan onze stagiair Adri Smidt werden gesteld voor het artikel in Mr. Studenten. → Lees hier het artikel Leuk om net als de ervaringsverhalen op onze eigen website te  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
04 oktober 2019

Levi Jacobs beëdigd als advocaat

Levi Jacobs (26) is op 28 augustus 2019 beëdigd als advocaat en werkt bij Pot Jonker Advocaten. Hij is in april 2018 afgestudeerd aan de UvA in rechtsgeleerdheid met als specialisatie de privaatrechtelijke rechtspraktijk en in wijsbegeerte. In september is hij gestart met de beroepsopleiding. Levi als Starter van de week in MR In de  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
27 september 2019

Pas-uitspraak leidt tot stroom vernietigingsuitspraken van bestemmingsplannen

Op 11 september jl. gingen weer zeven bestemmingsplannen geheel of gedeeltelijk over de kop als gevolg van het feit dat bij de vaststelling was teruggevallen op de passende beoordeling die ten grondslag ligt aan het Programma Aanpak Stikstof. De Afdeling deed uitspraak inzake plannen in Heiloo en Castricum voor de aanleg van een nieuwe aansluiting  ❯


Een hoge WW-premie voor flexibele arbeidskrachten per 1 januari 2020

Onder de Wet Arbeidsmarkt in Balans (‘WAB’) wordt het duurder om flexibele arbeidskrachten in te zetten. Dat komt onder meer door een wijziging in de financiering van de Werkloosheidswet (‘WW’). Ik vertel u daarover graag meer. WW-premie Als werkgever draagt u WW-premie af. Op dit moment wordt de hoogte van die premie bepaald door de  ❯


Failliet verklaarde VTK maakt onder leiding van curator Ingwersen doorstart

De in augustus failliet verklaarde apparatenbouwer Van Tongeren-Kennemer (VTK) maakt een doorstart. Het bedrijf dat apparatuur levert voor de voedingsindustrie gaat verder onder de vlag van de Deense SiccaDania Group. Peter Ingwersen, één van de drie bij Pot Jonker Advocaten werkzame curatoren, heeft als curator in dit faillissement deze doorstart gecoördineerd. Beperken schade en behoud  ❯


Ontslag makkelijker en goedkoper na 1 januari 2020?

Op 1 januari 2020 wordt een nieuwe ontslaggrond ingevoerd. Waarom is dat? En wat levert deze nieuwe onslaggrond op? Huidige ontslaggrond Sinds de invoering van de WWZ in 2015 hebben we te maken met specifiek in de wet omschreven ontslaggronden. Alleen als sprake is van een geheel voldragen ontslaggrond kan tot gedwongen ontslag via de  ❯


Zorgen om Nederlandse arbeidsmarkt: kloof tussen flex & vast groeit

Noodklok De kloof tussen werknemers in vaste dienst en flexwerkers (zzp’ers en werknemers zonder vast contract) wordt steeds groter in Nederland. Moeten we ons zorgen maken om deze ontwikkeling? Ja, zeggen onder andere de Vereniging Arbeidsrecht Advocaten Nederland en de Commissie Borstlap (die onderzoek deed naar de toekomstbestendigheid van de Nederlandse arbeidsmarkt). Er wordt gesproken  ❯


Een keten van arbeidsovereenkomsten; welke regels gelden straks?

Per 1 januari 2020 is het zo ver; de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) treedt in werking! Voor werkgevers brengt die wet de nodige veranderingen met zich. Er is inmiddels al veel aandacht geweest voor de lager wordende transitievergoeding, het feit dat het (wat) makkelijker wordt om werknemers te ontslaan en de sterker wordende positie  ❯


Rechtszekerheid in een omgevingsplan

De gemeenteraad van het Brabantse Boekel stelde in 2018 als eerste gemeente een “omgevingsplan” vast voor het buitengebied. Het ging om een zogenoemd bestemmingsplan met verbrede reikwijdte als bedoeld in artikel 7c van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet. Deze regeling biedt de mogelijkheid om voor te sorteren op de Omgevingswet. Op 14 augustus 2019  ❯