Inhoudelijke terugblik Seminar Aardgasvrij (ver)bouwen



Terugblik | Seminar Aardgasvrij (ver)bouwen

Op 24 september jl. organiseerden Balance en Pot Jonker Advocaten het Seminar Aardgasvrij (ver)bouwen. Nederland heeft de ambitie om in 2050 klimaatneutraal te zijn en het wordt steeds een beetje duidelijker hoe dit moet gebeuren. Tijdens het seminar zijn we ingegaan op het Klimaatakkoord, de verschillende alternatieven voor aardgas en de rol van gemeenten in het maken van een keuze. Aan de hand van praktijkvoorbeelden hebben we bekeken welke rol gemeenten op zich hebben genomen bij het aardgasvrij (ver-)bouwen. Wij blikken terug op een geslaagde en inspirerende middag.

Klimaatakkoord | Henry Staal en Rachel Hoeneveld

Het Klimaatakkoord heeft grote gevolgen voor de gebouwde omgeving. Duidelijk is dat we van het aardgas af moeten. Welke aanpak heeft de regering voor ogen? Welke partijen nemen het voortouw? Wordt er regelgeving opgesteld om de warmtetransitie te bevorderen? En wat betekent de Omgevingswet hierin? Henry Staal van Balance en Rachel Hoeneveld van Pot Jonker Advocaten gaven antwoorden op deze vragen.

Transitievisie gemeenten
Het Klimaatakkoord schetst de wijkgerichte aanpak om gebouwen aardgasloos te maken.  Gemeenten krijgen de regie; zij zullen in een transitievisie warmte per wijk aanwijzen wanneer die van het aardgas afgaat en aangeven welke techniek daarvoor in de plaats komt. Voor een wijk die vanaf 2030 aardgasloos moet zijn, moeten de plannen worden uitgewerkt in uitvoeringsplannen. Een onafhankelijk energieloket, werkzaam onder verantwoordelijkheid van de gemeente, zal vervolgens gebouweneigenaren en stakeholders informeren over de uitvoeringsplannen. Uit het Klimaatakkoord blijkt dat de huursector als de startmotor van de warmtetransitie wordt gezien.

Aanpassing regelgeving
Om ook particuliere woningeigenaren duidelijkheid te geven en te motiveren om van het aardgas af te gaan, is aanpassing van regelgeving noodzakelijk. Dit is niet precies uitgewerkt in het Klimaatakkoord, maar onder andere het aanpassen van de Omgevingswet en Gaswet staan op de planning. Aannemelijk is dat de Gaswet zal worden gewijzigd om het recht op levering en de plicht tot onderhoud te kunnen beperken en tevens een einddatum aan het gebruik van aardgas te kunnen stellen.

“De huursector is de startmotor van de warmtetransitie in de gebouwde omgeving. Om particuliere woningeigenaren duidelijkheid te geven en te motiveren om van het aardgas af te gaan, is een einddatum voor gebruik van aardgas nodig en aanpassing van de Gaswet.”

Aardgasvrije concepten | Henry Staal

Inmiddels is voor nieuwbouw aardgasvrij bouwen al standaard. Voor de bestaande bouw is de uitdaging om te komen tot aardgasvrij nog groot. Welke verschillende technieken zijn er in de startanalyse, wat betekent dit bijvoorbeeld voor het isolatieniveau van gebouwen en wat kunnen we verwachten van aardwarmte? Henry Staal gaf hierover helderheid tijdens het seminar.

Technieken in de startanalyse
Vanaf 15 oktober is de startanalyse 0.8 voor gemeenten beschikbaar. Dit is een technisch-economische analyse op basis van landelijke data, die door het PBL gemaakt is in rekenmodel Vesta MAIS. Deze biedt op buurtniveau voor vijf aardgasvrije warmtestrategieën een eerste beeld van de technisch-economische en duurzaamheidsgevolgen zoals nationale kosten, energievraag, CO2-uitstoot.

De wel al openbare leidraad voor de startanalyse 0.8 geeft gemeenten een handreiking met tips en richtlijnen. Deze kunnen de startanalyse verreiken met een eigen analyse op basis van lokale data afkomstig van de gemeente en (lokale) stakeholders.

De vijf uitgewerkte warmtestrategieën in de startanalyse zijn gebaseerd op twee temperaturen:
1. een middentemperatuur, zoals warmtenet, hybride warmtepomp en HR-ketel met duurzaam gas, allen met een aanvoertemperatuur van 70 graden Celsius.
2. een lage temperatuur (all-electric) met een aanvoertemperatuur van 35 graden Celsius.

Voorbeeld kosten energielabel particuliere woning
Om een al geïsoleerde, bijvoorbeeld jaren ‘50 tussenwoning naar label B of C te brengen moet men rekening houden met bijna 10.000 Euro aan extra isolerende maatregelen waarna de woning met een middentemperatuursysteem verwarmd kan worden. Wil je dezelfde woning naar label A of beter brengen? Dan moet gerekend worden op isolerende maatregelen van al bijna 25.000 Euro waarna je woning met een lage temperatuur kan verwarmen. 

De verwachting van aardwarmte
Aardwarmte kan een belangrijke game-changer worden in de warmtetransitie. In het vorig jaar verschenen Masterplan Aardwarmte wordt uitgegaan van een sterke groei van nu 20 aardwarmtedoubletten naar 175 in 2030 en 700 in 2050. Medio volgend jaar worden de uitkomsten van de sysmologische campagne van EBN bekend. Ik ben benieuwd of de vermoedens van een game-changer worden bevestigd.

Rollen gemeenten | Jan Coen Binnerts

Gemeenten zijn de “regisseurs” van de warmtetransitie die waar nodig knopen moet doorhakken voor de keuze van het alternatief voor aardgas. Een van die keuzes is de aanleg van een warmtenet. Maar wie legt dit aan? En wil de gemeente eisen kunnen stellen aan de uitvoering of laat zij dat over aan marktpartijen? Wanneer moet worden aanbesteed en in hoeverre kan een gemeente (staats-)steun verlenen aan het project? Jan Coen Binnerts gaf inzichten waar de geïnteresseerde luisteraars mee verder kunnen.

Vier mogelijke rollen van gemeenten
De mogelijke invulling van de rol van de gemeente bij aanleg van een warmtenet wordt ingedeeld in vier rollen. De gemeente als facilitator c.q. vergunningverlener veronderstelt een bruisende markt vol initiatieven, die alleen maar in goede banen hoeven te worden geleid. Het andere uiterste is de gemeente die het allemaal zelf doet, bijvoorbeeld via een overheidsvennootschap die netten aanlegt, warmte inkoopt en uitlevert. Er zijn ook tussenvormen, waarin gemeenten met marktpartijen samenwerken en de risico’s proberen te delen. In die gevallen is het afhankelijk van welke opdracht er wordt verleend – een concessie of een werkenopdracht, of een publiek-privaat net – welke aanbestedingsregels er gelden. Ook in die gevallen waarin er geen aanbestedingsplicht geldt, is het toch aan te raden transparantie te betrachten. De conclusie was:

“Regels rond aanbestedingen en staatsteun, als er gekozen wordt voor een publiek-privaat warmtenet, zijn aandachtspunten maar geen showstoppers.”

Praktijkvoorbeelden | Henry Staal

Veel gemeenten hebben de ontwikkeling van warmtenetten op het netvlies, aldus Henry Staal. Maar welke rol neem je als gemeente in? In alle behandelde cases tijdens het seminar is te zien dat gemeenten gedurende het proces van rol switchten. Het marktinitiatief bleek onrendabel te zijn. De resultaten van de aanbesteding bleken tegen te vallen. Maar ook: het marktinitiatief wilde niet dat er geparticipeerd werd door de gemeente. Veel hangt af van lokale omstandigheden. Ligt er een warmtevisie? Heeft het ambtelijk en bestuurlijk apparaat voldoende kennis om meer te doen dan faciliteren? Welke ambities zijn er?

Onze ervaring is dat veel gemeenten nu een zwaardere rol verkennen om te voorkomen dat het laaghangend fruit geplukt is zonder perspectief voor het hooghangend fruit. Wij zien dit als een positieve ontwikkeling die past bij de regierol die het Klimaatakkoord gemeenten toedicht. De noodzakelijke uitkomst is daarbij niet per se deze zwaardere rol, maar kan ook een uitgewerkte visie met bijbehorende uitgangspunten zijn op basis waarvan marktinitiatieven gefaciliteerd kunnen worden.

– Kennis blijven delen-

Wij kijken terug op een nuttig, leerzaam en leuk seminar. Wij vinden het belangrijk om kennis te blijven delen. Dit doen wij onder andere via onze website, social media en nieuwsbrief. Dus wilt u op de hoogte blijven? Volg ons op Linkedin of Twitter en of schrijf u in voor onze nieuwsbrief.




Actueel / blog

NOW 2.0 versus NOW: nieuwe mogelijkheden & belangrijkste verschillen

Het kabinet heeft het Noodpakket 2.0 aangekondigd. Onderdeel van de aangekondigde maatregelen is de verlenging van de NOW met 3 maanden. Wat betekent dit voor werkgevers? Nieuwe mogelijkheden NOW 2.0 Ondernemers die gebruik hebben gemaakt van de NOW 1.0 én ondernemers die dat niet hebben gedaan maar dat voor de komende periode alsnog willen doen, kunnen een beroep  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
27 mei 2020

Geslaagd beroep op vertrouwensbeginsel met toepassing driestappenplan

In deze blog, zoals verschenen in de nieuwsbrief Omgevingsrecht van Sdu, wordt ingegaan op een uitspraak  van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: de Afdeling) van 22 april jl. (ECLI:NL:RVS:2020:1128). Centraal in deze uitspraak staat het vertrouwensbeginsel. In de praktijk slaagt (of wellicht: slaagde) een beroep op het vertrouwensbeginsel in het bestuursrecht  ❯


Loonoffer – waarmee rekening te houden?

Medewerkers laten afzien van een bonus of vakantiegeld of een (tijdelijke) loonsverlaging voorstellen? Nu de coronacrisis voortduurt, vragen veel en uiteenlopende bedrijven loonoffers van hun medewerkers. Maar wat is de juridische context wanneer u een dergelijk loonoffer wilt vragen van medewerkers? Dus kan een medewerker verplicht worden een loonoffer te leveren? De uitgangspunten voor het  ❯


Interview de Jurist (FD): advocaat Babette Blaisse & bedrijfsjurist Weng Chie Cheung

In de gloednieuwe rubriek van het Financieele Dagblad, de Jurist, vertellen advocaat Babette Blaisse en bedrijfsjurist Weng Chie Cheung over hun 10-jarige samenwerking voor Q-Park. Met als resultaat een mooi interview over (sparrings)partnerschap, gezamenlijk werken aan zakelijke doelstellingen en persoonlijke raakvlakken. Onderlinge waardering voor manier van werken Sinds 2010 werkt Babette Blaisse voor Q-Park in  ❯


Continuïteitsregeling biedt financiële steun voor niet-corona zorgverleners

Bent u zorgaanbieder en hebt u door het stilvallen van reguliere behandelingen door het coronavirus financiële ondersteuning nodig? Wellicht biedt de continuïteitsbijdrage die vanaf mei 2020 kan worden aangevraagd uitkomst! Voor wie is de bijdrage bedoeld? De continuïteitsbijdrage is bedoeld voor zorgaanbieders die niet direct betrokken zijn bij hulp aan coronapatiënten en waarvan de reguliere behandelingen stilvallen  ❯


Kan een recht schaars zijn als er geen plafond is vastgesteld bij wettelijk voorschrift?

De schaarse rechten saga continues. Ditmaal moet de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (“de Afdeling”) zich uitlaten over de vraag wanneer een recht precies als schaars moet worden beschouwd (ABRvS 8 april 2020, ECLI:NL:RVS:2019:1013). Wederom zijn de Amsterdamse binnenwateren het decor waartegen de tragedie zich afspeelt. Betoog New Orange: geen schaarste Rederij New  ❯


NOW en subsidiesystematiek: binnen welke bandbreedte vraag je subsidie aan?

De werkgever die een beroep doet op de NOW-regeling, moet – uiterlijk op 31 mei a.s. – een uitspraak doen over de door hem verwachte omzetdaling in een door hem te kiezen driemaandsperiode, gelegens tussen 1 maart en 31 juli a.s.. Stel dat hij kiest voor de maanden mei-juni-juli, dan is die omzetdaling nog in  ❯


Terugblik: Webinar NOW-regeling

Dinsdag 14 april vond ons webinar over de NOW-regeling plaats. Werkgevers kunnen op grond van de NOW-regeling een tegemoetkoming in de loonkosten ontvangen als sprake is van tenminste 20% omzetverlies. Maar hoe berekent u dat op de juiste manier? Welke rechten en verplichtingen gelden er op grond van de NOW? Deze en vele andere vragen kwamen aan bod tijdens ons webinar.  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
20 april 2020

Vermelding Pot Jonker Advocaten in de Legal500

Legal 500, een jaarlijkse ranglijst van advocatenkantoren over de hele wereld, heeft de EMEA 2020-gids gelanceerd. De ranglijst wordt samengesteld op basis van objectief onderzoek naar de ervaring en feedback van cliënten en vakgenoten. Tot onze trots wordt ons kantoor in de 2020 editie omschreven als “An honest and very capable firm, which fields well-informed  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
16 april 2020

Vergunningverlening via stikstofregistratiesysteem voor woningbouwprojecten

Vanaf 24 maart 2020 is het stikstofregistratiesysteem in werking getreden, uitgewerkt in de Regeling spoedaanpak stikstof bouw en infrastructuur (hierna: ‘de Regeling’). Het betreft een wijziging van de Regeling natuurbescherming. In het register worden voor elk Natura 2000- gebied de effecten bijgehouden van de maatregelen ter reductie van de stikstofdepositie (bronmaatregelen). Daarmee kan worden bepaald hoeveel  ❯