Inhoudelijke terugblik Seminar Aardgasvrij (ver)bouwen



Terugblik | Seminar Aardgasvrij (ver)bouwen

Op 24 september jl. organiseerden Balance en Pot Jonker Advocaten het Seminar Aardgasvrij (ver)bouwen. Nederland heeft de ambitie om in 2050 klimaatneutraal te zijn en het wordt steeds een beetje duidelijker hoe dit moet gebeuren. Tijdens het seminar zijn we ingegaan op het Klimaatakkoord, de verschillende alternatieven voor aardgas en de rol van gemeenten in het maken van een keuze. Aan de hand van praktijkvoorbeelden hebben we bekeken welke rol gemeenten op zich hebben genomen bij het aardgasvrij (ver-)bouwen. Wij blikken terug op een geslaagde en inspirerende middag.

Klimaatakkoord | Henry Staal en Rachel Hoeneveld

Het Klimaatakkoord heeft grote gevolgen voor de gebouwde omgeving. Duidelijk is dat we van het aardgas af moeten. Welke aanpak heeft de regering voor ogen? Welke partijen nemen het voortouw? Wordt er regelgeving opgesteld om de warmtetransitie te bevorderen? En wat betekent de Omgevingswet hierin? Henry Staal van Balance en Rachel Hoeneveld van Pot Jonker Advocaten gaven antwoorden op deze vragen.

Transitievisie gemeenten
Het Klimaatakkoord schetst de wijkgerichte aanpak om gebouwen aardgasloos te maken.  Gemeenten krijgen de regie; zij zullen in een transitievisie warmte per wijk aanwijzen wanneer die van het aardgas afgaat en aangeven welke techniek daarvoor in de plaats komt. Voor een wijk die vanaf 2030 aardgasloos moet zijn, moeten de plannen worden uitgewerkt in uitvoeringsplannen. Een onafhankelijk energieloket, werkzaam onder verantwoordelijkheid van de gemeente, zal vervolgens gebouweneigenaren en stakeholders informeren over de uitvoeringsplannen. Uit het Klimaatakkoord blijkt dat de huursector als de startmotor van de warmtetransitie wordt gezien.

Aanpassing regelgeving
Om ook particuliere woningeigenaren duidelijkheid te geven en te motiveren om van het aardgas af te gaan, is aanpassing van regelgeving noodzakelijk. Dit is niet precies uitgewerkt in het Klimaatakkoord, maar onder andere het aanpassen van de Omgevingswet en Gaswet staan op de planning. Aannemelijk is dat de Gaswet zal worden gewijzigd om het recht op levering en de plicht tot onderhoud te kunnen beperken en tevens een einddatum aan het gebruik van aardgas te kunnen stellen.

“De huursector is de startmotor van de warmtetransitie in de gebouwde omgeving. Om particuliere woningeigenaren duidelijkheid te geven en te motiveren om van het aardgas af te gaan, is een einddatum voor gebruik van aardgas nodig en aanpassing van de Gaswet.”

Aardgasvrije concepten | Henry Staal

Inmiddels is voor nieuwbouw aardgasvrij bouwen al standaard. Voor de bestaande bouw is de uitdaging om te komen tot aardgasvrij nog groot. Welke verschillende technieken zijn er in de startanalyse, wat betekent dit bijvoorbeeld voor het isolatieniveau van gebouwen en wat kunnen we verwachten van aardwarmte? Henry Staal gaf hierover helderheid tijdens het seminar.

Technieken in de startanalyse
Vanaf 15 oktober is de startanalyse 0.8 voor gemeenten beschikbaar. Dit is een technisch-economische analyse op basis van landelijke data, die door het PBL gemaakt is in rekenmodel Vesta MAIS. Deze biedt op buurtniveau voor vijf aardgasvrije warmtestrategieën een eerste beeld van de technisch-economische en duurzaamheidsgevolgen zoals nationale kosten, energievraag, CO2-uitstoot.

De wel al openbare leidraad voor de startanalyse 0.8 geeft gemeenten een handreiking met tips en richtlijnen. Deze kunnen de startanalyse verreiken met een eigen analyse op basis van lokale data afkomstig van de gemeente en (lokale) stakeholders.

De vijf uitgewerkte warmtestrategieën in de startanalyse zijn gebaseerd op twee temperaturen:
1. een middentemperatuur, zoals warmtenet, hybride warmtepomp en HR-ketel met duurzaam gas, allen met een aanvoertemperatuur van 70 graden Celsius.
2. een lage temperatuur (all-electric) met een aanvoertemperatuur van 35 graden Celsius.

Voorbeeld kosten energielabel particuliere woning
Om een al geïsoleerde, bijvoorbeeld jaren ‘50 tussenwoning naar label B of C te brengen moet men rekening houden met bijna 10.000 Euro aan extra isolerende maatregelen waarna de woning met een middentemperatuursysteem verwarmd kan worden. Wil je dezelfde woning naar label A of beter brengen? Dan moet gerekend worden op isolerende maatregelen van al bijna 25.000 Euro waarna je woning met een lage temperatuur kan verwarmen. 

De verwachting van aardwarmte
Aardwarmte kan een belangrijke game-changer worden in de warmtetransitie. In het vorig jaar verschenen Masterplan Aardwarmte wordt uitgegaan van een sterke groei van nu 20 aardwarmtedoubletten naar 175 in 2030 en 700 in 2050. Medio volgend jaar worden de uitkomsten van de sysmologische campagne van EBN bekend. Ik ben benieuwd of de vermoedens van een game-changer worden bevestigd.

Rollen gemeenten | Jan Coen Binnerts

Gemeenten zijn de “regisseurs” van de warmtetransitie die waar nodig knopen moet doorhakken voor de keuze van het alternatief voor aardgas. Een van die keuzes is de aanleg van een warmtenet. Maar wie legt dit aan? En wil de gemeente eisen kunnen stellen aan de uitvoering of laat zij dat over aan marktpartijen? Wanneer moet worden aanbesteed en in hoeverre kan een gemeente (staats-)steun verlenen aan het project? Jan Coen Binnerts gaf inzichten waar de geïnteresseerde luisteraars mee verder kunnen.

Vier mogelijke rollen van gemeenten
De mogelijke invulling van de rol van de gemeente bij aanleg van een warmtenet wordt ingedeeld in vier rollen. De gemeente als facilitator c.q. vergunningverlener veronderstelt een bruisende markt vol initiatieven, die alleen maar in goede banen hoeven te worden geleid. Het andere uiterste is de gemeente die het allemaal zelf doet, bijvoorbeeld via een overheidsvennootschap die netten aanlegt, warmte inkoopt en uitlevert. Er zijn ook tussenvormen, waarin gemeenten met marktpartijen samenwerken en de risico’s proberen te delen. In die gevallen is het afhankelijk van welke opdracht er wordt verleend – een concessie of een werkenopdracht, of een publiek-privaat net – welke aanbestedingsregels er gelden. Ook in die gevallen waarin er geen aanbestedingsplicht geldt, is het toch aan te raden transparantie te betrachten. De conclusie was:

“Regels rond aanbestedingen en staatsteun, als er gekozen wordt voor een publiek-privaat warmtenet, zijn aandachtspunten maar geen showstoppers.”

Praktijkvoorbeelden | Henry Staal

Veel gemeenten hebben de ontwikkeling van warmtenetten op het netvlies, aldus Henry Staal. Maar welke rol neem je als gemeente in? In alle behandelde cases tijdens het seminar is te zien dat gemeenten gedurende het proces van rol switchten. Het marktinitiatief bleek onrendabel te zijn. De resultaten van de aanbesteding bleken tegen te vallen. Maar ook: het marktinitiatief wilde niet dat er geparticipeerd werd door de gemeente. Veel hangt af van lokale omstandigheden. Ligt er een warmtevisie? Heeft het ambtelijk en bestuurlijk apparaat voldoende kennis om meer te doen dan faciliteren? Welke ambities zijn er?

Onze ervaring is dat veel gemeenten nu een zwaardere rol verkennen om te voorkomen dat het laaghangend fruit geplukt is zonder perspectief voor het hooghangend fruit. Wij zien dit als een positieve ontwikkeling die past bij de regierol die het Klimaatakkoord gemeenten toedicht. De noodzakelijke uitkomst is daarbij niet per se deze zwaardere rol, maar kan ook een uitgewerkte visie met bijbehorende uitgangspunten zijn op basis waarvan marktinitiatieven gefaciliteerd kunnen worden.

– Kennis blijven delen-

Wij kijken terug op een nuttig, leerzaam en leuk seminar. Wij vinden het belangrijk om kennis te blijven delen. Dit doen wij onder andere via onze website, social media en nieuwsbrief. Dus wilt u op de hoogte blijven? Volg ons op Linkedin of Twitter en of schrijf u in voor onze nieuwsbrief.




Actueel / blog

De positie van de ZZP’er in 2020 en 2021

Onlangs las ik in het Financieel Dagblad dat het voor het eerst is gelukt om in een CAO (in de architectenbranche) een tarief af te spreken voor ZZP’ers. En terwijl ik op internet de algemeen verbindendverklaring van deze CAO zocht, werd ik gebeld door een onderneming, omdat een medewerker van de belastingdienst had gezegd dat  ❯


Slapende dienstverbanden? Kom in actie!

Per 1 april 2020 worden werkgevers gecompenseerd voor betaling van de transitievergoeding (bij het einde van het dienstverband) aan (ex-)werknemers die op of na 1 juli 2015 (meer dan) twee jaar ziek zijn c.q. waren (de Wet compensatie transitievergoeding). Dat is niets nieuws. Maar een interessante vraag die hieruit voortvloeit is of die (ex-)werknemers, de  ❯


WW-premie

Het duurt niet lang meer voordat de WAB in werking treedt. Een van de vele wijzigingen die de WAB met zich brengt, is de afschaffing van de gedifferentieerde WW-premie en de introductie van een hoog en een laag WW-tarief. U komt alleen voor de lage WW-premie in aanmerking indien sprake is van een schriftelijke arbeidsovereenkomst  ❯


Aftermovie seminar arbeidsrecht 2020

In nog geen minuut tijd terugblikken op het seminar Arbeidsrecht in 2020? Dat kan nu! * Kennis blijven delen * Het was een geslaagd seminar. We vinden het belangrijk om kennis te blijven delen. Dit doen wij onder andere via onze website, social media en nieuwsbrief. Dus wilt u op de hoogte blijven? Schrijft u  ❯


Blog | Terugblik seminar Arbeidsrecht in 2020

Afgelopen 31 oktober vond ons seminar ‘Arbeidsrecht in 2020’ plaats dat met de opkomst van 140(!) aanwezige HR-professionals en (bedrijfs)juristen een groot succes was. Samen met Professor Verhulp bespraken we de veranderingen in het arbeidsrecht die binnen nu en een paar maanden worden doorgevoerd. We hebben de concrete wetswijzigingen en veranderingen toegelicht, met name het  ❯


Update Wet open overheid – jurisprudentie, voortgangsbericht en ECB-advies

In een eerdere blog (“Doorstart van de Wet open overheid”) is ingegaan op de (voorgestelde) nieuwe wettelijke regeling voor het openbaar maken van overheidsinformatie: de Wet open overheid (Woo). Deze wet beoogt de huidige Wet openbaarheid van bestuur (Wob) te vervangen. Het oorspronkelijke ontwerp van de Woo werd (met name financieel) zo goed als onuitvoerbaar  ❯


Margot van Keeken gestart als juridisch medewerker

Margot van Keeken is recentelijk gestart bij Pot Jonker Advocaten als juridisch medewerker op de sectie insolventie- en ondernemingsrecht. Gedurende haar studie heeft zij ervaring opgedaan bij de Rechtswinkel Amsterdam en heeft zij haar juridische blik en kennis verbreed door een master te volgen in Amerika. Ruimte voor ontwikkeling én specialisatie “Na mijn studie rechten  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
18 november 2019

Wob-cursus Universiteit Leiden

Deze week gaf onze bestuursrechtadvocaat Pieter Swagemakers samen met universitair hoofddocent Annemarie Drahmann de postacademische cursus Actualiteiten Wob bij de prachtige Oude Sterrewacht van de Universiteit Leiden. “Waar in voorgaande jaren de nadruk meer leek te liggen op de uitzonderingsgronden uit de Wob, is het leuk om te zien dat dit jaar de nadruk lag  ❯


Verplicht einde aan ‘slapend dienstverband’

De Hoge Raad schudt slapers wakker! Hij heeft vandaag (8/11) bepaald dat de werkgever in beginsel verplicht is om op verzoek van een langdurig arbeidsongeschikte werknemer, een ‘slapend dienstverband’ te beëindigen onder betaling van de wettelijke transitievergoeding. Dat is ook het geval als de ‘slaper’ bijna de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt. En de hoogte van  ❯


Jaap Lampe bedankt!

Afgelopen zondag nam Jaap Lampe na 15 jaar afscheid als algemeen directeur van de Stadsschouwburg & Philharmonie Haarlem. Tijdens zijn afscheid is hij ook geridderd in de Orde van Oranje-Nassau naar aanleiding van zijn inspanningen voor deze organisatie. Als hoofdsponsor van deze prachtige theaters danken we Jaap voor zijn tomeloze inzet en de plezierige samenwerking!  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
08 november 2019