Geslaagd beroep op vertrouwensbeginsel met toepassing driestappenplan



In deze blog, zoals verschenen in de nieuwsbrief Omgevingsrecht van Sdu, wordt ingegaan op een uitspraak  van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: de Afdeling) van 22 april jl. (ECLI:NL:RVS:2020:1128). Centraal in deze uitspraak staat het vertrouwensbeginsel. In de praktijk slaagt (of wellicht: slaagde) een beroep op het vertrouwensbeginsel in het bestuursrecht vrijwel nooit. Er lijkt evenwel een koerswijziging plaats te vinden: in de recente rechtspraak stelt de Afdeling zich wat soepeler op ten aanzien van de toepassing van het vertrouwensbeginsel. De uitspraak van 22 april jl.  vaart mee op die koers.

Driestappenplan
Vorig jaar deed de Afdeling al een belangrijke uitspraak  over de toepassing van het vertrouwensbeginsel. In de uitspraak werd – in navolging van de conclusie van advocaat-generaal Wattel – een driestappenplan voor het vertrouwensbeginsel geïntroduceerd. De volgende stappen moeten daarbij worden doorlopen:

Stap 1: kwalificeert de uitlating en/of gedraging waarop de betrokkene zich beroept als toezegging?

Stap 2: kan deze toezegging aan het bevoegde bestuursorgaan worden toegerekend?

Indien beide vragen bevestigend worden beantwoord en er dus een geslaagd beroep op het vertrouwensbeginsel kan worden gedaan, volgt de derde stap.

Stap 3: wat is de betekenis van het gewekte vertrouwen bij de uitoefening van de betreffende bevoegdheid en is er eventueel recht op schadevergoeding?

In een recente uitspraak van de Afdeling van 22 april 2020 is, onder verwijzing naar de hiervoor genoemde uitspraak, met succes een beroep gedaan op het vertrouwensbeginsel.

Waar ging het om?
Appellant verzocht om de bestemming van zijn perceel te wijzigen middels een wijzigingsplan (om zo een bedrijfswoning te wijzigen naar een burgerwoning). Twee wethouders hebben in een gesprek hierover aangegeven dat zij deze wijziging bestuurlijk aanvaardbaar achtten. Dit is per brief, ondertekend door het college van burgemeester en wethouders (hierna: het college), bevestigd. Het college heeft in een andere brief ook te kennen gegeven dat het medewerking zal verlenen indien er een concreet verzoek wordt ingediend tot wijziging van de bestemming.

Zo geschiedde en het ontwerpbesluit van het college dat strekte tot vaststelling van het wijzigingsplan werd ter inzage gelegd. Tegen het ontwerpbesluit werd een zienswijze naar voren gebracht. Naar aanleiding van deze zienswijze is het college – kort gezegd  – toch tot het inzicht gekomen dat niet voldaan werd aan de voorwaarden in het bestemmingsplan voor toepassing van de wijzigingsbevoegdheid en dat medewerking verlenen aan de aanvraag een precedent kon scheppen. Het algemeen belang en belangen van derden zouden in de weg staan aan het honoreren van het gewekte vertrouwen. Het college besluit alsnog het wijzigingsplan niet vast te stellen.

Appellant meent dat de weigering om het wijzigingsplan vast stellen in strijd is met het vertrouwensbeginsel, nu is in de brieven is toegezegd dat aan het perceel een woonbestemming zou worden toegekend.

Beoordeling Afdeling
De Afdeling doorloopt in haar uitspraak voor de beoordeling of sprake is van strijdigheid met het vertrouwensbeginsel keurig het hiervoor aangehaalde driestappenplan. Daarbij oordeelt zij dat de genoemde uitlatingen zijn aan te merken als een toezegging (stap 1) en dat deze toezegging is toe te rekenen aan het college (stap 2).

Wel is de Afdeling is van oordeel dat het college zich in redelijkheid op het standpunt heeft kunnen stellen dat zwaarder wegende belangen in de weg stonden aan het vaststellen van een wijzigingsplan terwijl niet was voldaan aan de voorwaarden voor toepassing van de wijzigingsbevoegdheid (stap 3).

Indien er zwaarder wegende belangen in de weg staan aan honorering van het gewekte vertrouwen kan voor het bestuursorgaan echter de verplichting ontstaan om de geleden schade te vergoeden als onderdeel van de besluitvorming. In dit geval was het zeer wel mogelijk dat appellant schade heeft geleden. Het college had daarom moeten onderzoeken of niet tegelijk met de weigering ook aanleiding bestond mogelijke schade die appellant heeft geleden omdat hij gerechtvaardigd heeft vertrouwd op de juistheid van de door het college gedane toezegging. Het college heeft dit niet gedaan. In zoverre heeft het college bij de voorbereiding van het besluit in strijd met artikel 3:2 van de Algemene wet bestuursrecht niet de nodige kennis vergaard omtrent de relevante feiten en de af te wegen belangen.

Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagt dan ook en het bestreden besluit wordt vernietigd voor zover daarbij niet is beslist over vergoeding van schade.

Conclusie
De besproken uitspraak geeft een mooie en heldere weergave van de toepassing van het driestappenplan bij een beroep op het vertrouwensbeginsel. Daarnaast benadrukt de uitspraak de noodzaak voor het bestuursorgaan daarbij ook altijd te beoordelen of de geleden schade door het gewekte vertrouwen (stap 1 en 2) mogelijk moet worden vergoed in het kader van de belangenafweging (stap 3).

Deze bijdrage is ook gepubliceerd in de Nieuwsbrief Omgevingsrecht van SDU

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Laurien Mulder (tel. 023 – 553 0262), laurienmulder@potjonker.nl of één van de andere advocaten de sectie Bestuurs- en Overheidsrecht van Pot Jonker Advocaten

Vond u deze blog interessant en wilt u op de hoogte blijven? Schrijft u zich dan in voor onze nieuwsbrief.




Actueel / blog

NOW 2.0 versus NOW: nieuwe mogelijkheden & belangrijkste verschillen

Het kabinet heeft het Noodpakket 2.0 aangekondigd. Onderdeel van de aangekondigde maatregelen is de verlenging van de NOW met 3 maanden. Wat betekent dit voor werkgevers? Nieuwe mogelijkheden NOW 2.0 Ondernemers die gebruik hebben gemaakt van de NOW 1.0 én ondernemers die dat niet hebben gedaan maar dat voor de komende periode alsnog willen doen, kunnen een beroep  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
27 mei 2020

Geslaagd beroep op vertrouwensbeginsel met toepassing driestappenplan

In deze blog, zoals verschenen in de nieuwsbrief Omgevingsrecht van Sdu, wordt ingegaan op een uitspraak  van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: de Afdeling) van 22 april jl. (ECLI:NL:RVS:2020:1128). Centraal in deze uitspraak staat het vertrouwensbeginsel. In de praktijk slaagt (of wellicht: slaagde) een beroep op het vertrouwensbeginsel in het bestuursrecht  ❯


Loonoffer – waarmee rekening te houden?

Medewerkers laten afzien van een bonus of vakantiegeld of een (tijdelijke) loonsverlaging voorstellen? Nu de coronacrisis voortduurt, vragen veel en uiteenlopende bedrijven loonoffers van hun medewerkers. Maar wat is de juridische context wanneer u een dergelijk loonoffer wilt vragen van medewerkers? Dus kan een medewerker verplicht worden een loonoffer te leveren? De uitgangspunten voor het  ❯


Interview de Jurist (FD): advocaat Babette Blaisse & bedrijfsjurist Weng Chie Cheung

In de gloednieuwe rubriek van het Financieele Dagblad, de Jurist, vertellen advocaat Babette Blaisse en bedrijfsjurist Weng Chie Cheung over hun 10-jarige samenwerking voor Q-Park. Met als resultaat een mooi interview over (sparrings)partnerschap, gezamenlijk werken aan zakelijke doelstellingen en persoonlijke raakvlakken. Onderlinge waardering voor manier van werken Sinds 2010 werkt Babette Blaisse voor Q-Park in  ❯


Continuïteitsregeling biedt financiële steun voor niet-corona zorgverleners

Bent u zorgaanbieder en hebt u door het stilvallen van reguliere behandelingen door het coronavirus financiële ondersteuning nodig? Wellicht biedt de continuïteitsbijdrage die vanaf mei 2020 kan worden aangevraagd uitkomst! Voor wie is de bijdrage bedoeld? De continuïteitsbijdrage is bedoeld voor zorgaanbieders die niet direct betrokken zijn bij hulp aan coronapatiënten en waarvan de reguliere behandelingen stilvallen  ❯


Kan een recht schaars zijn als er geen plafond is vastgesteld bij wettelijk voorschrift?

De schaarse rechten saga continues. Ditmaal moet de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (“de Afdeling”) zich uitlaten over de vraag wanneer een recht precies als schaars moet worden beschouwd (ABRvS 8 april 2020, ECLI:NL:RVS:2019:1013). Wederom zijn de Amsterdamse binnenwateren het decor waartegen de tragedie zich afspeelt. Betoog New Orange: geen schaarste Rederij New  ❯


NOW en subsidiesystematiek: binnen welke bandbreedte vraag je subsidie aan?

De werkgever die een beroep doet op de NOW-regeling, moet – uiterlijk op 31 mei a.s. – een uitspraak doen over de door hem verwachte omzetdaling in een door hem te kiezen driemaandsperiode, gelegens tussen 1 maart en 31 juli a.s.. Stel dat hij kiest voor de maanden mei-juni-juli, dan is die omzetdaling nog in  ❯


Terugblik: Webinar NOW-regeling

Dinsdag 14 april vond ons webinar over de NOW-regeling plaats. Werkgevers kunnen op grond van de NOW-regeling een tegemoetkoming in de loonkosten ontvangen als sprake is van tenminste 20% omzetverlies. Maar hoe berekent u dat op de juiste manier? Welke rechten en verplichtingen gelden er op grond van de NOW? Deze en vele andere vragen kwamen aan bod tijdens ons webinar.  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
20 april 2020

Vermelding Pot Jonker Advocaten in de Legal500

Legal 500, een jaarlijkse ranglijst van advocatenkantoren over de hele wereld, heeft de EMEA 2020-gids gelanceerd. De ranglijst wordt samengesteld op basis van objectief onderzoek naar de ervaring en feedback van cliënten en vakgenoten. Tot onze trots wordt ons kantoor in de 2020 editie omschreven als “An honest and very capable firm, which fields well-informed  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
16 april 2020

Vergunningverlening via stikstofregistratiesysteem voor woningbouwprojecten

Vanaf 24 maart 2020 is het stikstofregistratiesysteem in werking getreden, uitgewerkt in de Regeling spoedaanpak stikstof bouw en infrastructuur (hierna: ‘de Regeling’). Het betreft een wijziging van de Regeling natuurbescherming. In het register worden voor elk Natura 2000- gebied de effecten bijgehouden van de maatregelen ter reductie van de stikstofdepositie (bronmaatregelen). Daarmee kan worden bepaald hoeveel  ❯