Een antennemast in your backyard?



Op 5 december 2018 (ECLI:NL:RVS:2018:3979) deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Afdeling) uitspraak in de zaak waarin het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Wassenaar aan KPN een omgevingsvergunning had verleend voor het bouwen van een antennemast voor het mobiele netwerk. In de zaak komt aan de orde op welke wijze een afwijkingsbevoegdheid uit het bestemmingsplan exceptief getoetst kan worden. Ook geeft de Afdeling een oordeel over het betoog van appellanten dat zag op de gezondheidsgevaren van de antennemast.

De antennemast was in strijd met de bestemming “Natuur” die ter plaatse gold, maar in het bestemmingsplan was een afwijkingsbevoegdheid opgenomen. Appellanten betogen dat de bepaling in het bestemmingsplan die de afwijking mogelijk maakt onverbindend is, omdat deze verder gaat dan volgens de wet is toegestaan. Met de afwijkingsbevoegdheid wordt feitelijk de bestemming gewijzigd, aldus appellanten.

De Afdeling verwijst naar haar jurisprudentie (uitspraak van 16 maart 2018, ECLI:NL:RVS:2018:906) waarin is uitgemaakt dat in een procedure omtrent een omgevingsvergunning de bestemmingsplanbepaling niet aan dezelfde toets wordt onderworpen als die wordt gehanteerd in het kader van de beoordeling van het bestemmingsplan. Het is niet de bedoeling dat in een procedure omtrent een omgevingsvergunning eigenlijk de bestemmingsplanprocedure wordt overgedaan. Een bestemmingsplanbepaling is slechts onverbindend als de bepaling in strijd is met een hogere regeling. Deze beoordeling van de bepaling aan een hogere regeling wordt exceptieve toetsing genoemd. De afwijkingsbevoegdheid is gebaseerd op artikel 3.6, eerste lid, aanhef en onder c, van de Wet ruimtelijk ordening. Daarmee is de bepaling in strijd als de afwijking een wijziging in het gebruik mogelijk maakt die leidt tot een planologisch relevante wijziging van de bestemming. Ook is een bepaling die voorziet in een afwijking in strijd met de wet als die onbegrensd is.

In dit geval is de bepaling kennelijk voldoende begrensd, of het tegendeel is niet aangevoerd, want de Afdeling beoordeelt alleen of de afwijkingsbevoegdheid leidt tot een planologisch relevante wijziging van de bestemming. Daarbij is van belang of de bestaande bestemming realiseerbaar blijft na gebruik making van de afwijkingsbevoegdheid. De Afdeling oordeelt dat de bestemming “Natuur” ook na gebruikmaking van de afwijkingsbevoegdheid, en dus de bouw van de antennemast, nog realiseerbaar is. Het gedeelte van de grond waarop de antennemast komt te staan, is namelijk in verhouding tot de totale omvang van de bestemmingen klein.

Ook het betoog van appellanten dat het college uit voorzorg had moeten afzien van het verlenen van de omgevingsvergunning in verband met de gezondheidsrisico’s van de antennemast vangt bot. De Afdeling verwijst naar het rapport “Elektromagnetische velden, jaarbericht 2008” van maart 2009 van de Gezondheidsraad. Daarin is geconcludeerd dat elektromagnetische velden van mobiele telefonie geen gezondheidseffecten hebben op de hersenactiviteit. Evenmin is er een oorzakelijk verband tussen blootstelling aan radiofrequente elektromagnetische velden en het optreden van lichamelijk onverklaarde klachten. Maar de Afdeling haalt ook een deskundigenbericht van de Stichting Advisering Bestuursrechtspraak voor Milieu en Ruimtelijke Ordening dat was opgesteld in de zaak die leidde tot de uitspraak van 14 januari 2009 van de Afdeling (ECLI:NL:RVS:2009:BG9796). Daarin is te lezen dat uit wereldwijde onderzoeken blijkt dat radiofrequente elektromagnetische velden een nadelig gezondheidseffect kunnen hebben. Er zijn ook wetenschappelijke onzekerheden over de invloed van de toename van blootstelling op de gezondheid en de betekenis van de rapportage van soms ernstige gezondheidsklachten. De Gezondheidsraad heeft hierom aanbevelingen gedaan voor nader onderzoek en er is een kennis- en onderzoekscentrum opgezet. Dit bleek uit het deskundigenbericht uit 2009. De Afdeling overweegt dat de overheid nog geen aanleiding heeft gezien om een lagere grenswaarde vast te stellen voor radiofrequente elektromagnetische velden.

De gemeenteraad heeft het rapport uit 2009 van de Gezondheidsraad aan haar afweging ten grondslag mogen leggen, aldus de Afdeling. Dit is toch wel opmerkelijk, omdat dit rapport al zo’n 10 jaar oud is. Dat doet de vraag rijzen of dit rapport nog actueel is. Er is inmiddels een derde advies van de Gezondheidsraad over de gezondheidseffecten van het gebruik van mobiele telefoons van 30 november 2017. Daarin concludeert de Gezondheidsraad dat er geen bewezen verband is tussen gebruik van de mobiele telefoon en een verhoogd risico op tumoren in de hersenen. Dit advies ziet met name op het gebruik van de mobiele telefoon, maar raakt ook aan elektromagnetische velden. De raad adviseert om door te blijven gaan met de onderzoeken naar blootstelling aan radiofrequente elektromagnetische velden. Kennelijk straft de Afdeling het college niet af voor het gebruik van een 10 jaar oud rapport, omdat de overheid sindsdien nog geen aanleiding heeft gezien om een lagere grenswaarde vast te stellen. Opvallend is dat uit de onderzoeken blijkt dat mensen die worden blootgesteld aan elektromagnetische velden eerder geneigd zijn hun gezondheidsklachten daaraan toe te schrijven.

Deze bijdrage is ook gepubliceerd in de Nieuwsbrief Omgevingsrecht van SDU.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Rachel Hoeneveld (tel. 023 55 30 241; hoeneveld@potjonker.nl) of een van de andere advocaten van de Bestuurs- en Overheidsrecht van Pot Jonker advocaten.
Vond u deze blog interessant en wilt u op de hoogte blijven? Schrijft u zich dan in voor onze nieuwsbrief .




Actueel / blog

Endotoxinen, zoönose, gezondheid en de noodzaak tot het opstellen van een milieueffectrapport

De vrees voor gezondheidsschade door fijn stof, endotoxinen en/of zoönosen (van dier op mens overdraagbare ziekten) speelt steeds vaker een rol bij het verlenen van omgevingsvergunningen in met name de agrarische- en veehouderijsector. Voor fijn stof zijn emissiefactoren vastgesteld voor runderen, varkens, geiten, kippen, kalkoenen, eenden, nertsen en parelhoenders. De varkenssector en met name de  ❯


Oneerlijke overheidsconcurrentie aan banden gelegd

Ter voorkoming van oneerlijke concurrentie dienen overheden die concurreren met marktpartijen zich te houden aan de gedragsregels in de Wet Markt en Overheid. Deze gedragsregels kunnen opzij worden gezet door het nemen van een algemeen belang besluit. In verschillende rechtszaken is inmiddels geprocedeerd over de vraag of de exploitatie van parkeergarages door de overheid kan  ❯


Rocco Mulder aangesteld tot curator in faillissement Indiase Jet Airways

De op één na grootse luchtvaartmaatschappij van India, Jet Airways (India) Limited, is op 21 mei 2019 door de rechtbank Noord-Holland in Haarlem in staat van faillissement verklaard met aanstelling van Rocco Mulder tot curator. Het faillissement is aangevraagd door transporteurs uit België en Luxemburg. Rocco Mulder is één van de drie bij Pot Jonker  ❯


Pot Jonker staat burgemeester Haarlemmermeer bij in kort geding OV-staking

Door de landelijke OV-staking vandaag is het voor veel mensen een uitdaging om op hun plek van bestemming te komen. Dat is niet alleen vervelend, maar kan ook tot gevaarlijke situaties leiden daar waar grote mensenmassa’s stranden. Daarom zijn we trots dat Pot Jonker advocaten de burgemeester van de Haarlemmermeer succesvol heeft kunnen bijstaan in  ❯


Pot Jonker advocaten zoekt ervaren advocaat IT, IE, privacy & e-commerce

Vanwege de groei van onze sectie IT, Intellectueel eigendom (IE), privacy en e-commerce kijken wij uit naar een ondernemende en gedreven advocaat om met ons deze praktijk verder uit te bouwen. Techsectie bij Pot Jonker Onze sectie IT, IE, privacy & e-commerce werkt voor middelgrote tot grote ondernemingen in het hogere segment, overheden en zorginstellingen.  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
24 mei 2019

Wijzigingen medisch tuchtrecht per 1 april 2019

Waarschijnlijk bent u er al mee bekend dat de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG) per 1 april 2019 is gewijzigd. Omdat een aantal van die wijzigingen vrij ingrijpend zijn, zal ik de belangrijkste veranderingen voor u op een rij zetten: Verruiming van de reikwijdte van de Wet BIG Niet alleen  ❯


Contracting als nieuwe vorm van samenwerken: het ei van Columbus

De laatste jaren is er veel te doen over allerlei nieuwe samenwerkingsvormen. Iedereen kent de klassieke arbeidsovereenkomst en uitzendrelatie. De laatste jaren was de samenwerking met zzp’ers een hot topic en momenteel staat arbeid via een platform (zoals Deliveroo) veel in de belangstelling. Daarnaast wordt weleens gesproken over problemen met contracting. Maar wat is dat  ❯


Een aanvaardbaar niveau van hinder

Een open voorschrift in een milieuvergunning, dat de exploitant verplicht om hinder te beperken tot een ”aanvaardbaar niveau”, is geen vrijbrief om daarin alsnog strenge normen ter voorkoming van die hinder te lezen, zo leert een uitspraak van de Afdeling van 24 april 2019. Naleving van de vergunning moet geen moving target worden voor de  ❯


Mogelijke verruiming inzagerecht in medisch dossier door nabestaanden

Eerder informeerde ik u over een wetsvoorstel waarin het inzagerecht voor nabestaanden wettelijk wordt vastgelegd. Op 23 april 2019 heeft de Tweede Kamer met het wetsvoorstel ingestemd, maar daaraan voorafgaand zijn er nog wel enkele wijzigingen doorgevoerd. Het is dan ook tijd voor een update. Op grond van het wetsvoorstel wordt het voor nabestaanden mogelijk  ❯


Kunnen bonden buiten spel worden gezet?

Kunnen bonden buiten spel worden gezet? Enige tijd terug was groot nieuws dat supermarktketen Jumbo met de ondernemingsraad een arbeidsvoorwaardenregeling (AVR) had afgesproken. Wat minder bekend is, is dat de bonden vervolgens de gang naar de rechter gemaakt hebben en die strijd wonnen, omdat Jumbo vergeten was de CAO op te zeggen. Dat is nu  ❯