Afdeling: nog even geen leven in de Texelse bierbrouwerij



De kwestie waaraan deze bijdrage is gewijd, is de tussenuitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: Afdeling) van 15 januari 2020 (ECLI:NL:RVS:2020:66). Centraal staat het bestemmingsplan “Oudeschild, uitbreiding bedrijventerrein” van de raad van Texel, dat voorziet in een nieuwe locatie voor de Texelse Bierbrouwerij die wil uitbreiden. In de uitspraak komen meerdere onderwerpen aan bod. In deze bijdrage wordt stil gestaan bij de spanning die waarneembaar is tussen enerzijds het behouden van de brouwerij op Texel en anderzijds het beslag van de brouwerij op de schaarse ruimte op het eiland. Dit debat wordt gevoerd over de band van de ladder van duurzame verstedelijking.

Achtergrond

De raad is voornemens om met het bestemmingsplan het bedrijventerrein Oudeschild op Texel uit te breiden ten behoeve van de Texelse Bierbrouwerij. De Texelse Bierbrouwerij heeft een grote groei doorgemaakt, waardoor de brouwerij op zoek is naar een geschikte locatie waarop zij haar activiteiten kan uitbreiden. Het beoogde perceel heeft een oppervlakte van ongeveer 4,5 hectare en is in de huidige situatie in gebruik als grasland en weide voor schapen. Op het perceel is ten behoeve van de Texelse Bierbrouwerij een langgerekt gebouw voorzien. De beoogde activiteiten op het perceel betreffen het brouwen van bier en het verpakken, opslaan en distribueren van de geproduceerde goederen. Verder is een bezoekerscentrum, met een proeflokaal, voorzien waarin bezoekers de mogelijkheid krijgen om informatie over de brouwerij te krijgen, rondleidingen te volgen door een deel van de bierbrouwerij en bier te proeven.

Ladder voor duurzame verstedelijking – de beroepsgronden

Diverse bewoners van Oudeschild, Natuur & Milieufederatie Noord-Holland en de Vereniging 10 voor Texel stellen beroep in tegen het vaststellingsbesluit. Het plan zou om drie redenen in strijd met de ladder voor duurzame verstedelijking zijn vastgesteld (artikel 3.1.6 lid 2 Bro):

  • Blik op de toekomst: De raad zou ten onrechte zijn uitgegaan van ver in de toekomst gelegen groeiverwachtingen van de brouwerij. Dat zou betekenen dat gedurende die lange tijd andere bedrijven geen gebruik zouden kunnen maken van een groot gedeelte van het omvangrijke perceel. Een groot deel van het terrein zal namelijk pas over vele jaren in gebruik worden genomen door de brouwerij.
  • Achterblijflocatie: Vervolgens zou de raad onvoldoende oog hebben gehad voor de huidige locatie van de brouwerij, met name voor wat betreft de daar te verwachten leegstand.
  • Vasteland: Tot slot had de raad ook locaties op het vasteland in ogenschouw moeten nemen, zo stellen appellanten. De bierbrouwerij is inmiddels dusdanig gegroeid dat de behoefte bestaat aan een industrieterrein; dat zou niet passen bij Texel. De appellanten stellen ook dat de raad wel argumenten heeft genoemd waarom de brouwerij op Texel gevestigd zou moeten blijven, maar die gaan volgens appellanten niet op. Het zijn voornamelijk bedrijfsbelangen, aldus de appellanten, en die zouden geen rol moeten spelen bij een ruimtelijke afweging. De brouwerij hoeft volgens hen ook niet op Texel te zijn gevestigd. Zo komt het merendeel van de 35 werknemers niet van Texel, en het voor het bier gebruikte water, hop en graan zijn niet van Texel afkomstig.

Oordeel van de Afdeling: keuze voor, en behoefte aan, het perceel deugdelijk onderbouwd

Met de ladder voor duurzame verstedelijking is beoogd vanuit een oogpunt van goede ruimtelijke ordening ongewenste leegstand te vermijden en zorgvuldig ruimtegebruik te stimuleren. De raad heeft naar het oordeel van de Afdeling deugdelijk onderbouwd waarom de keuze is gevallen op de betreffende locatie, waarom daar behoefte aan bestaat en waarom er (elders) geen gevaar bestaat voor leegstand:

  • Blik op de toekomst: Uit een gemeentelijke inventarisatie blijkt dat er op Texel 550.000 m2 netto oppervlakte aan bedrijventerrein is, waarvan slechts 2.369 m2 ter huur wordt aangeboden, 4.137 m2 aan bedrijf- en kantoorruimte te koop staat en dat er één bouwkavel van 3.915 m2 te koop was. De bedrijfskavel die uiteindelijk is gekozen als ontwikkellocatie voor de Texelse Bierbrouwerij heeft een oppervlakte van 45.000 m2. In eerste instantie zal de brouwerij die kavel over de gehele lengte in gebruik nemen. Dat is nodig gelet op het productieproces. De gehele oppervlakte wordt echter niet meteen in gebruik genomen. Daar zouden zich – waar appellanten op lijken te doelen – andere bedrijven kunnen vestigen. Niettemin groeit de brouwerij jaarlijks ongeveer 30%. De investering van de Texelse Bierbrouwerij in de verplaatsing is groot en zij wil voorkomen dat ze op voorhand beperkt wordt in haar uitbreidingsmogelijkheden, die ze naar verwachting op termijn nodig zal hebben.
  • Achterblijflocatie: Enerzijds is het dan redelijkerwijs te begrijpen waarom de brouwerij niet op voorhand al beperkt wil worden in haar uitbreidingsmogelijkheden. Anderzijds is het de vraag in hoeverre dit belemmerend werkt voor andere bedrijven op het eiland. Daar is onderzoek naar gedaan. Kort gezegd zouden vijftien bedrijven binnen drie jaar een ruimtebehoefte hebben van 50.950 m2 tot 54.300 m2 netto, waarvan de behoefte van de Texelse Bierbrouwerij het leeuwendeel is (immers zo’n 45.000 m2). Kortom, na de verhuizing van de Texelse Bierbrouwerij resteren er niet veel bedrijven met een aanzienlijke ruimtebehoefte. Tegelijkertijd resteert er wel enige ruimtebehoefte. Maar daar zou juist de “achterblijflocatie” van de brouwerij in kunnen voorzien.
  • Vasteland: De raad heeft in het geval van de Texelse Bierbrouwerij de keuze voor het regionale schaalniveau deugdelijk onderbouwd. De Texelse Bierbrouwerij is namelijk al gevestigd op Texel en wil zich op een nieuwe locatie op Texel vestigen en uitbreiden. De raad en de Texelse Bierbrouwerij hebben toegelicht dat Texel als vestigingsplaats van belang is voor de Texelse Bierbrouwerij en voor de gemeente Texel in verband met de werkgelegenheid op Texel en de lokale toeleveranciers. De door appellanten genoemde omstandigheden, bijvoorbeeld dat niet alle producten van Texel komen en niet alle werknemers op Texel wonen, maken niet dat de raad in redelijkheid ook gebieden op het vasteland had moeten betrekken in het onderzoek.

Tot slot

Uiteindelijk slagen andere beroepsgronden van appellanten wel. Zo bevat het bestemmingsplan ten onrechte geen begrenzing van de maximale jaarlijkse productie van de brouwerij. Ook zijn verkeerseffecten onvoldoende onderzocht. De raad moet het plan herstellen. Enkele gronden, zoals die over stikstofdepositie, hangen inhoudelijk samen met de geconstateerde gebreken. Deze zullen – indien nodig – in de einduitspraak worden behandeld.

Deze bijdrage is ook gepubliceerd in de Nieuwsbrief Omgevingsrecht van SDU.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Pieter Swagemakers (tel. 023 – 553 0233), swagemakers@potjonker.nl of één van de andere advocaten van de sectie Bestuurs- en Overheidsrecht van Pot Jonker Advocaten

Vond u deze blog interessant en wilt u op de hoogte blijven? Schrijft u zich dan in voor onze nieuwsbrief.




Actueel / blog

Een tweeluik: de verdringingsreeks: hoe zit het ook alweer?

Het is droger dan ooit en het neerslagtekort is de aflopen jaren fors toegenomen. Ook dit jaar stevenen we weer af op een extreem droog jaar (zie ook de grafiek van de KNMI hieronder). De verwachting is dat door klimaatverandering alleen maar steeds langere droge en hete perioden zullen voorkomen. We zullen er rekening mee  ❯


Training reorganisatietrajecten op 24 augustus

Veel ondernemingen verkeren in zwaar weer, ondanks de NOW en andere steunmaatregelen vanuit de overheid. Sommige ondernemingen zullen niet aan een reorganisatie ontkomen en moeten afscheid gaan nemen van werknemers. Bij een reorganisatie komt veel kijken. Als er veel werknemers bij de reorganisatie betrokken zijn, zal met de vakbonden overleg (moeten) worden gevoerd over een  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
08 juli 2020

Nieuwe webmodule basis voor samenwerking ZZP’ers?

In alle coronaberichtgeving is het bijna aan de aandacht ontsnapt, maar op 15 juni 2020 stuurden minister Koolmees en staatssecretaris Vijlbrief een brief aan de Voorzitter van de Tweede Kamer over de vervolgstappen in het zzp-beleid. De plannen over de drietrapsraket gaan overboord en er komt voor alle situaties een webmodule. Wat heeft de minister  ❯


AQUAradius onderdeel van de expositie Gebouwde trots

AQUAradius, één van de grootste woonprojecten in ons land dat gerealiseerd is op basis van collectief particulier opdrachtgeverschap, is opgenomen in de nieuwe expositie Gebouwde trots! van ABC Architectuurcentrum Haarlem. Het woonproject is gebouwd in opdracht van CPO-vereniging AQUAradius in samenwerking met ARX Architecten en Ter Steege Bouw Vastgoed Rijssen. Pot Jonker advocaat Jan Coen  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
25 juni 2020

Pot Jonker Advocaten verwelkomt twee nieuwe advocaten in vastgoedteam

Recentelijk zijn er twee nieuwe advocaten gestart bij Pot Jonker Advocaten, namelijk Esther Dubach en Hendrik-Jan Huijzer. Zij zijn beiden werkzaam binnen het vastgoedrecht. Vastgoedrecht bij Pot Jonker Pieter Nabben, hoofd sectie vastgoedrecht Pot Jonker Advocaten: “We hebben onze sectie Vastgoedrecht uitgebreid met twee echte talenten en dat stemt ons heel tevreden. Vastgoedrecht is een  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
23 juni 2020

Student-stagiair Sarith Jonker: ‘Mijn geleverde werk werd gewaardeerd’

Stagelopen bij Pot Jonker Advocaten, Sarith Jonker ging de uitdaging aan. Waarvoor koos ze voor Pot Jonker Advocaten, welke verwachtingen had ze en wat vergeet zij nooit meer van haar stage? Op deze en nog meer vragen geeft Sarith antwoord in de rubriek Student-stagiair van de week in MR. Succesvolle stage “De fijne ervaring en  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
16 juni 2020

Bestemmingsplannen en de omgang met bewonersinitiatieven en -alternatieven

Lang gold in bestemmingsplankwesties dat de Afdeling vooral toetste of de keuze van de raad voor een bepaalde bestemming aanvaardbaar was, zonder daarbij veel aandacht te besteden aan de mogelijkheid dat een door appellanten aangedragen alternatieve invulling misschien wel beter zou zijn geweest. Tegelijkertijd had de Afdeling wel een open oog voor concrete planinitiatieven, veelal  ❯


Floris Bakels adviseur bij Pot Jonker Advocaten

Floris Bakels, oud-vicepresident en oud-advocaat Generaal bij de Hoge Raad en oud-senior rechter bij de rechtbank  Amsterdam, heeft zich als adviseur verbonden aan Pot Jonker Advocaten. Over Floris Bakels Floris Bakels heeft een lange carrière bij de rechterlijke macht doorlopen.  Hij was rechter bij de Rechtbank Haarlem (1984), raadsheer in het Gerechtshof Amsterdam (1989) en  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
08 juni 2020

NOW 2.0 versus NOW: nieuwe mogelijkheden & belangrijkste verschillen

Het kabinet heeft het Noodpakket 2.0 aangekondigd. Onderdeel van de aangekondigde maatregelen is de verlenging van de NOW met 3 maanden. Wat betekent dit voor werkgevers? Nieuwe mogelijkheden NOW 2.0 Ondernemers die gebruik hebben gemaakt van de NOW 1.0 én ondernemers die dat niet hebben gedaan maar dat voor de komende periode alsnog willen doen, kunnen een beroep  ❯

Pot Jonker Advocaten
Pot Jonker Advocaten
27 mei 2020

Geslaagd beroep op vertrouwensbeginsel met toepassing driestappenplan

In deze blog, zoals verschenen in de nieuwsbrief Omgevingsrecht van Sdu, wordt ingegaan op een uitspraak  van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: de Afdeling) van 22 april jl. (ECLI:NL:RVS:2020:1128). Centraal in deze uitspraak staat het vertrouwensbeginsel. In de praktijk slaagt (of wellicht: slaagde) een beroep op het vertrouwensbeginsel in het bestuursrecht  ❯