Flexibele verwijzing in planvoorschrift; een riskante zaak



Op 18 mei 2016 heeft de Afdeling een uitspraak gedaan, waarin het draaide om de vraag hoe flexibel een bestemmingsplan eigenlijk mag zijn (201505332/1/R1) Het betrof een nieuw te vestigen vleeskalverenhouderij nabij een Natura 2000-gebied. Al eerder had een ondernemer een vergunning op grond van artikel 19d Natuurbeschermingswet (hierna: Nbw) verkregen om een bedrijf met een bepaalde omvang op de betreffende locatie te stichten. Het planologisch regime werd daarop aangepast door middel van een postzegelbestemmingsplan. Daar was enige rek ingebouwd, die de Afdeling echter te ver ging.

Het postzegelplan maakte de vestiging mogelijk van de beoogde vleeskalverenhouderij. De omvang ervan was daarin echter niet getalsmatig beperkt tot een bepaald aantal dieren. In plaats daarvan verwees het betreffende planvoorschrift ter beperking van de omvang van het bedrijf naar “de vergunde depositie” van stikstof op het Natura 2000-gebied. Daarmee werd aangehaakt bij de depositie die ingevolge een vergunning krachtens art. 19d Nbw was toegestaan. De al bestaande vergunning voor deze locatie werd echter niet specifiek aangeduid in het planvoorschrift. Daardoor had het plan een zekere flexibiliteit: de veehouderij werd toegestaan in een omvang, niet alleen zoals die op grond van de Natuurbeschermingswet vergund was maar ook zoals deze in de toekomst zou worden.

Deze constructie kon al niet slagen, omdat vanwege de nabijheid van het Natura 2000-gebied art. 19j Nbw een passende beoordeling vergt alvorens het bestemmingsplan kan worden vastgesteld. En als de omvang van de bedrijfsactiviteiten nog niet gegeven is, kan die beoordeling niet worden uitgevoerd. In dit geval was die ook achterwege gebleven, hetgeen de raad had verklaard door te stellen dat het plan een voortzetting was van het project, zoals dat eerder op grond van art. 19d Nbw was vergund en waarvoor al een passende beoordeling was gemaakt. Art. 19j lid 5 Nbw brengt mee dat in geval van zo’n voortzetting een hernieuwde passende beoordeling achterwege kan blijven. Maar de Afdeling stelt vast dat het bestemmingsplanvoorschrift niet expliciet verwijst naar die eerdere vergunning. Dat betekent dat ook niet gezegd kan worden dat het huidige plan slechts als een voortzetting van dat eerdere project kan gelden. Dat is meer dan een woordenspel, want de raad had immers aangegeven dat inderdaad ook beoogd was niet alleen naar de reeds bestaande vergunning te verwijzen, maar ook meteen eventuele nieuwe vergunningen daarbij mee te nemen. Uitdrukkelijk was een flexibele verwijzing beoogd, aldus de raad, zodat het bestemmingsplan niet alleen een bedrijf toestond met een omvang waarvoor reeds een Nbw-vergunning was verleend, maar ook een groter bedrijf, zolang daarvoor maar aanvullend een vergunning voorhanden zou zijn.

Dat bracht de Afdeling tot overwegingen, die niet beperkt lijken tot situaties waarbij de Nbw in het spel is. De Afdeling acht een dergelijke flexibele verwijzing
… in strijd met het rechtszekerheidsbeginsel … (en) met het systeem van de Wet ruimtelijke ordening (hierna: Wro) zoals neergelegd in art. 3.1 Wro waarbij in het kader van een bestemmingsplan door de raad een afweging moet worden gemaakt over de ruimtelijke aanvaardbaarheid van een bestemmingsplan. Die afweging is niet mogelijk indien een flexibele verwijzing in de planregels wordt opgenomen. In het kader van de vaststelling van een bestemmingsplan is in dat geval immers onduidelijk van welke uitgangspunten is uitgegaan”.

Als gezegd lijken deze overwegingen een meer algemene strekking te hebben en zich niet te beperken tot situaties waarin het strenge beschermingsregime rond Natura 2000-gebieden aan de orde is. Zij gaan dan een andere kant op dan de wetgever met het omgevingsplan in de Omgevingswet beoogt, te weten juist meer flexibiliteit.

Interessant is nog de vraag of een dergelijke flexibele verwijzing naar een vergunning op grond van een andere wet wel denkbaar zou zijn, als er in het bestemmingsplan maar een maximum aan verbonden wordt en wordt vastgesteld dat ook bij hantering van dat maximum nog steeds sprake is van een goede ruimtelijke ordening. De maximale uitgangspunten zijn dan helder en toetsbaar en ook de rechtszekerheid lijkt dan niet langer in het geding. Te denken valt bijvoorbeeld aan bouwhoogtes rond Schiphol, die ingevolge het Luchthavenindelingsbesluit (LIB) zijn gemaximeerd en als zodanig op grond van de Wet luchtvaart in het bestemmingsplan moeten worden opgenomen, maar van welke maxima ook ontheffing van de Staatssecretaris kan worden verkregen. Zou het zijn toegestaan om een grotere bouwhoogte dan de LIB-standaardhoogte in het bestemmingsplan op te nemen, onder de aantekening dat het meerdere alleen mag worden benut nadat er een ontheffing is verleend? De door de Afdeling in deze uitspraak gesignaleerde bezwaren lijken zich dan niet voor te doen.

Deze bijdrage is ook gepubliceerd in de Nieuwsbrief Omgevingsrecht van SDU.

Jan Coen Binnerts, Pot Jonker advocaten

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Jan Coen Binnerts via telefoonnummer 023-5530246 of via het mailadres binnerts@potjonker.nl, of met een van de andere advocaten van de sectie Bestuurs- en overheidsrecht van Pot Jonker advocaten.




Actueel / blog

Pot Jonker Advocaten benoemt Maarten ten Kate tot partner ondernemingsrecht

Met ingang van 1 januari 2021 is Maarten ten Kate toegetreden als partner bij Pot Jonker Advocaten. Maarten is sinds 2017 werkzaam bij Pot Jonker Advocaten. Daarvoor werkte hij bij NautaDutilh en ABN AMRO. Hij is gespecialiseerd in M&A en corporate governance. Tot zijn cliënten behoren semi-publieke instellingen, grote (beursgenoteerde) ondernemingen, investeringsfondsen en familiebedrijven. Maarten  ❯

Pot Jonker Advocaten
11 januari 2021

Privacy versus gezondheid: met vaccins weer nieuwe privacydilemma’s

Het Noord-Hollands Dagblad interviewde Pot Jonker advocaat Michael Reker, gespecialiseerd in IT, IE en privacyrecht op 6 januari 2021 over de privacydilemma’s met betrekking tot het coronavaccin. Met vaccins weer nieuwe privacydilemma’s Bijna wekelijks zet de coronacrisis een privacydilemma op scherp. Maatregelen die coronavirus kunnen beteugelen botsen regelmatig op bestaande wetgeving. Waarom? Zorginstellingen mogen formeel  ❯


Uitsluitende rechten in het aanbestedingsrecht en de nationale mededingings- en transparantienorm

In hoeverre kan een besluit tot verlening van een uitsluitend recht binnen de Nederlandse rechtssfeer ook getoetst worden aan algemene, nationale rechtsbeginselen, zoals de beginselen van behoorlijk bestuur? Jan Coen Binnerts bespreekt de werking van de verplichtingen tot het bieden van voldoende mededingingsruimte en transparantie in de meest recente uitgave van het Tijdschrift Aanbestedingsrecht en  ❯


Gratis parkeren in gemeentelijke garages zorgt voor oneerlijke overheidsconcurrentie

Het geschil tussen de gemeente Veenendaal enerzijds en de Autoriteit Consument en Markt (ACM) en Q-Park anderzijds is op 8 december beslecht in het voordeel van Q-Park. Gewonnen zaak Q-park tegen gemeente Veenendaal landelijke waarschuwing voor gemeenten Aanleiding voor dit geschil was de proef met gratis parkeren die de gemeente vanaf 2014 gedurende anderhalf jaar  ❯


Data 2021 bekend: online jurisprudentielunch verzorgd door mr. Floris Bakels

Oud-vicepresident van de Hoge Raad en adviseur van Pot Jonker Advocaten Floris Bakels verzorgt sinds oktober 2020 maandelijks een online jurisprudentielunch voor geïnteresseerde advocaten. Tijdens deze jurisprudentielunch worden hoofdzakelijk arresten van de civiele kamer van de Hoge Raad behandeld. Kennis delen, verbreden en verdiepen Al een langere periode geeft Floris Bakels maandelijks jurisprudentielunches voor rechters  ❯

Pot Jonker Advocaten
21 december 2020

Festivalvergunningen: Veranderingen in de aanvraagprocedures toegelicht in Entertainment Business

Interview Entertainment Business met Rachel Hoeneveld en Laurien Mulder Festivalorganisatoren vertrouwen nog te veel op de oude processen in de vergunningsaanvraag. In de meest recente uitgave van Entertainment Business lichten overheidsrechtadvocaten Rachel Hoeneveld en Laurien Mulder de veranderingen in de aanvraagprocedures toe. Meer onderzoek naar impact evenement of festival Vanwege de veranderde regelgeving moeten organisatoren  ❯


Interview Mr. magazine: advocaat Babette Blaisse & bedrijfsjurist Gretha Harms

In de meest recente uitgave van MR. magazine vertellen advocaat Babette Blaisse en bedrijfsjurist Gretha Harms over hun samenwerking voor Randstad. Met als resultaat een mooi gesprek over de zakelijke relatie mét humor, drijfveren, sparringspartnerschap en persoonlijke interesses. Goede eigenschappen Welke eigenschappen waarderen ze van elkaar? Babette: “Gretha is een kritische lezer en zeer direct in haar commentaar.  ❯


E-laadpalen: de Dienstenrichtlijn en schaarse vergunningen

De minister van Infrastructuur en Waterstaat (hierna: ‘de minister’) moet zich opnieuw buigen over de vergunning voor het hebben, behouden en onderhouden van zes oplaadpalen (e-laadpalen) voor elektrische motorvoertuigen op verzorgingsplaats Den Ruygen Hoek-Oost langs de A4, zo oordeelde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: ‘de Afdeling’) op 4 november (ECLI:NL:RVS:2020:2607). De  ❯


Nieuwe kroniek Bestuursprocesrecht verschenen in het Advocatenblad

Net als in de voorgaande jaren hebben onze advocaten bestuursrecht de kroniek geschreven voor het Advocatenblad. Hierin zijn de uitspraken die in Jurisprudentie Bestuursrecht (JB) en AB Rechtspraak Bestuursrecht (AB) in de periode augustus 2019 tot en met juli 2020 zijn gepubliceerd als uitgangspunt genomen. Opvallendheden in deze kroniekperiode in het bestuursprocesrecht “Het klassieke procesrecht  ❯


Kroniek Adviezen Commissie van Aanbestedingsexperts 2019/2020 gepubliceerd in Tijdschrift voor Bouwrecht

Voor de zesde keer op rij is onze Kroniek met Adviezen van de Commissie van Aanbestedingsexperts verschenen in het novembernummer van het Tijdschrift voor Bouwrecht van het Instituut voor Bouwrecht. In deze kroniek worden de Adviezen besproken die de Commissie van Aanbestedingsexperts heeft gepubliceerd op haar website in de periode van 1 juli 2019 tot  ❯